Gelir İdaresi Başkanlığının mükelleflere ait verileri paylaştığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Oğuz Kaan Salıcı (CHP), 11 Aralık 2023 tarihinde 7/7338 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 52 gün sonra, 1 Şubat 2024).
Oğuz Kaan Salıcı (CHP, İstanbul). “Gelir İdaresi Başkanlığının mükelleflere ait verileri paylaştığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7338, 11 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7338-gelir-idaresi-baskanliginin-mukelleflere-ait-verileri-paylastigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/338fd207-6294-4e65-ae95-018c5da60e48
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 52 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 43 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96. Maddeleri uyarınca Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Oğuz Kaan SALICI İstanbul Milletvekili
Geçtiğimiz hafta TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'na havale edilen 2/1812 esas numaralı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi'nin 15. Maddesi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na "katılma payı" başlığıyla mükerrer 413. Maddenin eklenmesi öngörülmektedir. Söz konusu değişiklik ile Gelir İdaresi Başkanlığına vergi mükelleflerinin vergi mahremiyeti dışında kalan bazı bilgilerini özel kuruluşlarla paylaşması karşılığında soru başına 25 kuruş ücret alma yetkisi verilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Anılı kanunun komisyonda yapılan görüşmeleri sırasında, teklifte ilk imza sahibi Afyonkarahisar Milletvekili Ali Özkaya tarafından yapılan sunumda; söz konusu kanun değişikliğinden önce de Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından bankalar, finans kuruluşları, e-ticaret platformları, elektrik ve doğalgaz dağıtım şirketleri gibi 150 kuruluşla bilgi paylaşımı yapıldığı, aylık 169,3 milyon sorgulama yapıldığı söylenmiştir.
Söz konusu uygulamanın kişisel verileri koruma hukukunun genel prensiplerini ve vergi hukukunun temel ilkelerinden olan vergi mahremiyetini ihlal ettiği tartışmasızdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Gelir İdaresi Başkanlığının kamu kurum ve kuruluşları dışında kalan tüzel kişilerle mükelleflerin bilgilerini paylaşmasının hukuki dayanağı nedir?
Gelir İdaresi Başkanlığı'nın mükelleflerin bilgilerini paylaştığı söylenen 150 kuruluş nelerdir?
Mükelleflere ait hangi bilgiler bu uygulama kapsamında paylaşılmaktadır?
Gelir İdaresi Başkanlığı, söz konusu bilgilerin paylaşılması konusunda mükelleflerden Kişisel Verileri Koruma Kanunu kapsamında herhangi bir izin almış mıdır?
Mükelleflere ait bilgilerin sorgu ücreti ödemiş olması kaydıyla isteyen herkesle paylaşılmasının "devlet eliyle kişisel verilerimizin satışa çıkarılması" algısına neden olduğunu düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi 20/12/2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1344244 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Oğuz Kaan SALICI'ya ait 7/7338 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
İstanbul Milletvekili Sayın Oğuz Kaan SALICI'ya Ait 7/7338 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Oğuz Kaan SALICI, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 5'inci maddesinde vergi muameleleri ve incelemeleri ile uğraşan memurların, vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay'da görevli olanların, vergi kanunlarına göre kurulan komisyonlara iştirak edenlerin ve vergi işlerinde kullanılan bilirkişilerin; görevleri dolayısıyla, mükellefin ve mükellefle ilgili kimselerin şahıslarına, muamele ve hesap durumlarına, işlerine, işletmelerine, servetlerine veya mesleklerine müteallik olmak üzere öğrendikleri sırları veya gizli kalması lazım gelen diğer hususların ifşa edilmesinin, vergi mahremiyetinin ihlali anlamına geleceği hüküm altınâ alınmıştır.
Ayrıca, mezkur maddede, kamu görevlilerince yapılan adli ve idari soruşturmalarla ilgili olarak talep edilen bilgi ve belgelerin ilgili mercilere, yapacakları vergi tahsiline yönelik bilgilerin Bakanlığımızca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bankalara verilebileceği, sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenlediği veya kullandığı vergi inceleme raporuyla tespit olunanların, kanunla kurulmuş meslek kuruluşları ve 3568 sayılı Kanunla kurulan birlik ve meslek odalarına bildirilmesinin vergi mahremiyetinin ihlali sayılmayacağı hüküm altına alınarak bu şekilde kendilerine bilgi verilen kişi ve kurumlara da bu maddede yazılı yasaklara uyma zorunluluğu getirilmiştir.
Buna göre, söz konusu madde ile vergi mahremiyeti ilkesinin uygulanmayacağı haller belirtilmiş olup, bu istisnalar; beyan edilen matrahların ilanı, vergi levhasında yer alması gereken bilgiler, Hazine ve Maliye Bakanlığınca vergi ve ceza miktarlarının açıklanması, sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleyenlerin ve kullananların meslek odalarına bildirilmesi, kamu görevlilerince yapılan adli ve idari soruşturmalarla ilgili olarak talep edilen bilgi ve belgeler ile bankalara yapacakları vergi tahsiline yönelik bilgilerin verilmesi olarak belirlenmiştir.
Diğer taraftan, 7103 sayılı Kanun ile 213 sayılı Kanun'un 5'inci maddesine "Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili kanunları uyarınca mükelleflerden talep edilebilen, kurum ve kuruluşların görevleriyle doğrudan ilgili ve görevlerinin ifası için zorunluluk ve süreklilik arz eden bilgilerin, bu kurum ve kuruluşlara verilmesi vergi mahremiyetinin ihlali sayılmaz. Bu durumda, kendilerine bilgi verilenler, bu maddede yazılı yasaklara uymak zorunda olup, bu
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 bilgilerin muhafazasını sağlamaya yönelik tedbirleri almakla yükümlüdürler. Maliye Bakanlığı, bu fikra uyarınca verilecek bilgilerin kapsamı ile bilgi paylaşımına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." fıkrası eklenmiştir.
Mezkur maddeye eklenen fıkraya göre;
• Bilgi talebinde bulunacakların kamu kurum ve kuruluşu olması,
• Bu kurum ve kuruluşların ilgili mevzuatlarında mükelleflerden ve/veya gerçek ve tüzel kişilerden bilgi istemeye yönelik hükümler bulunması,
• Talep edilen bilgilerin kurum ve kuruluşların görevleriyle doğrudan ilgili ve görevlerinin ifası için zorunluluk ve süreklilik arz eden mahiyette olması şartlarının bir arada bulunması durumunda bu kurum ve kuruluşlara bilgi verilmesi vergi mahremiyetinin ihlali sayılmamaktadır.
Öte yandan, önergeye konu edilen 7491 sayılı Kanunda yer alan düzenleme ile gerek kamu kurumlarının gerekse tüzel kişilerin, mükelleflerin vergi levhalarında yer alan bilgileri vergi mahremiyeti hükümleri dikkate alınarak Dijital Vergi Dairesi üzerinden sorgulaması yerine daha hızlı ve etkin bir şekilde elektronik ortamda sorgulayabilmesi öngörülmekte olup, gerçek kişilerle herhangi bir bilgi paylaşımı gerçekleştirilmemektedir.
Önergede bahsi geçen maddeye ilişkin olarak, Kişisel Verileri Koruma Kurumunun görüşleri çerçevesinde, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümleri dikkate alınmış olup söz konusu düzenleme hiçbir şekilde vatandaşların ve kişilerin vergiye ilişkin tüm bilgilerinin paylaşılmasını öngörmemektedir. Bu kapsamda, yalnızca Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde yer alan ve 213 sayılı Kanun'un vergi mahremiyetini düzenleyen 5'inci maddesi kapsamında üçüncü kişilerle paylaşılabilecek bilgiler bahse konu madde uyarınca paylaşıma konu edilebilecektir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan