Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin bazı yetkilerini valiliğe devrettiği iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96 ile 99 uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması ederim.

Halkların Demokratik Partisi (HDP) 31 Mart 2019 yerel seçimlerinde Diyarbakır ilinde Büyükşehir Belediyesi başta olmak üzere 15 belediye kazanmıştır. 19 Ağustos 2019 tarihinde İçişleri Bakanlığı tarafından Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve 11 ilçe belediyesine kayyım atanmış, belediye eş başkanlarıyla birlikte aynı zamanda 27 belediye meclis üyesi de görevinden hukuksuzca uzaklaştırılmıştır.

Kayyımlar göreve atandıkları günden itibaren yolsuzluklarla gündeme gelmiş, bu yolsuzluklar kamuoyuna ve Sayıştay raporlarına da yansımıştır. Belediyelere ait arsaları, dükkanları ve taşınmazları değerinden ucuz satma, ihaleye fesat karıştırma, düşük fiyatlı kiralamalar, özel kalem harcamaları, hukuksuz devirler, belediye kaynaklarıyla seçim çalışması yapma, usulsüz işe alımlar, liyakatsiz atamalar, gider harcamalarını yüksek gösterme kayyımların yarattığı ağır tahribatların yalnızca bir kaçıdır. 31 Mart 2024 tarihinde gerçekleştirilecek yerel seçimler (belediye seçimleri) öncesinde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyeleri kayyımları belediyeye ait spor tesislerini, piknik alanlarını, kütüphaneleri ve birçok tesisi bedelsiz olarak başka kurumlara devretmektedir. Son olarak tarafıma gönderilen belgelerde Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kayyımı Ali İhsan Su, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesine ait yüzde 33 oranındaki Diyarbakır Karacadağ Organize Sanayi Bölgesi Müteşebbis heyetine üyelik hakkını ve yüzde 13 oranındaki Diyarbakır Tekstil İhtisas Sanayi Bölgesi Müteşebbis heyetine üyelik hakkını, Diyarbakır Valiliği'ne bağlı Diyarbakır Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı'na devretmiştir. Ali İhsan Su başkanlığında toplanan belediye meclisinin 14.11.2023 tarihli ve 242 karar numaralı yazısında üyelik hakkı devirleri için meclis çalışma yönetmeliğinin 13. Maddesinin (b) bendine göre oylama yapıldığı, aynı yönetmeliğin 14. Maddesine göre ise devirlerin oy birliğiyle kabul edildiği belirtilmektedir. Devir kararı Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Kaynak Geliştirme ve İştirakler Dairesi Başkanlığı'nın 01.12.2023 tarihli yazısıyla ilgili sanayi bölgeleri yönetim kurullarını bildirilmiştir. Öncelikli olarak kayyım atamalarıyla birlikte birçok 66 belediye meclis üyesi görevinden uzaklaştırılmış, belediye meclisi kayyım tarafından feshedilmiş , belediye meclis üyelerinin yerlerine yapılan atamalarla 5 kişilik bir belediye meclisi oluşturularak halk iradesi ortadan kaldırılmıştır. Dolayısıyla meclis kararı denilerek yapılan bu devir Diyarbakır halkının temsilcileri tarafından değil Vali/Kayyım Ali İhsan Su ve onun atadığı kişiler tarafından alınmıştır. Ayrıca Organize Sanayi Bölgesi Müteşebbis Heyeti, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, Valiliğe bağlı YİKOB (Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı), Ticaret Borsası ve dernekler tarafından oluşmaktadır. Bu meclis kararıyla Müteşebbis heyetindeki belediyenin temsiliyeti ortadan kaldırılarak Valiliğe bağlı YİKOB"a devredildiği gibi, hisse oranların çokluğunun Valiliğe geçmesiyle birlikte yönetimin alacağı kararları da doğrudan etkilemektedir.

Bu bağlamda;

I- Diyarbakır Büyükşehir Belediyesinin hakkı olan organize sanayi bölgelerine üyelik haklarının kayyım tarafından, başında bulunduğu Diyarbakır Valiliği'ne bağlı YİKOB"a devredilmesi bir temsiliyet gaspı değil midir?

SORULAR

1. Yerel seçim hattına girdiğimiz bu günlerde yapılan bu devirlerle ne amaçlanmaktadır?

2. Bu devirlerde hangi kamu yararı ve ilkesi bulunmaktadır?

3. Diyarbakırlara ait olan hakların merkezi idareye devredilmesinin amacı nedir?

4. Bu uygulamaların Türkiye'nin batısından ziyade Kürtlerin yoğun yaşadıkları yerlerde yapılmasının sebebi nedir?

5. Türkiye'nin başka hangi kentlerinde belediyelere ait bu haklar Valiliklere devredilmektedir? Şu ana kadar kaç belediyenin müteşebbis heyeti hakkı YİKOB"lara devredilmiştir?

6. Dünya yerinden yönetim modelleri esas alan bir yere doğru giderken, kayyımların adeta bütün belediye yetkilerini merkeze teslim etmesinin gerekçesi nedir?

7. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45/2 ve 31. Maddesi gereğince Diyarbakır

   Büyükşehir Belediye meclisinde kaç belediye meclis üyesi bulunmaktadır?

8. 11.2023 tarihinde 242 karar numaralı belediye meclisi kararına konu olan toplantıya kaç belediye meclis üyesi katılmıştır? Bu toplantıya katılan meclis üyelerinin kaçı 2019 yerel seçimlerinde halk oyuyla seçilmişlerdir?

9. 31 Mart 2019 tarihinden bu yana Diyarbakır Büyükşehir Belediyesine ait kaç tesis, kütüphane, taşınmaz, araç ve haklar başka kurumlara devredilmiştir?

10. Kayyım atamasının yapıldığı 19 Ağustos 2019 tarihinden bu yana kaç kere belediye meclisi toplanmıştır? Bu toplantılara katılan belediye meclis üyelerinden kaçı yerel seçimlerde halk tarafından seçilmişlerdir?