Sayıştayın 2022 yılı Denetim Raporu'nda Üsküdar Belediyesi ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

MEBTP Tar 1812, 2029 m / 3 3 4

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞV'NA

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim.

Cengiz Çiçek İstanbul Milletvekili

İstanbul Üsküdar Belediyesi 2022 Sayıştay Denetim Raporuna göre belediyede çok sayıda mevzuata aykırılık tespit edilmiştir. Sayıştay raporunda; mevzuatın icazet vermemesine rağmen, muhtarlıklara nakdi yardımın verildiği de tespit edilerek, idare tarafından ilçe sınırları içerisinde yer alan tüm muhtarlıklara ihtiyaçlarını karşılamak için aylık nakdi yardımda bulunulduğu görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Mahalle ve Yönetimi" başlıklı 9*uncu maddesinin son fıkrasında; belediyenin, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarının karşılanması ve sorunlarının çözümü için bütçe imkânları ölçüsünde gerekli ayni yardım ve desteği sağlayacağı ifade edilmiştir.

4541 sayılı Şehir ve Kasabalarda Mahalle Muhtar ve İhtiyar Heyetleri Teşkiline Dair Kanun'un 20 ve 21'inci maddelerinde; mahalle muhtarları ve ihtiyar heyetleri tarafından görülecek hizmetlere karşılık olarak iş sahiplerinden harç alınacağı ve alınan harç miktarı, evrak ve vesikalar üzerinde gösterileceği ve muhtarlık işlerinin tedviri için lüzumlu kira, ısıtma, aydınlatma, hademe ücreti gibi masrafların bu harçlardan ödeneceği belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere; Diğer yandan, belediye, mahallenin ve muhtarlığın ihtiyaçlarını göz önüne alarak bütçe imkânları doğrultusunda ayni yardımda bulunabilmektedir. Mevzuatta geçen "destek" ifadesi de ayni nitelikteki yardımları kapsamaktadır. Bu bağlamda, Kanun'un lafzında geçen "destek" ibaresinden, muhtarların tahsil ettiği harçlardan elde ettikleri gelirlerin giderlerini karşılamaya yetmemesi halinde telefon, aydınlatma, ısınma, kira gibi ayni nitelikteki genel giderlerin anlaşılması yasal düzenlemeye uygun olandır. Dolayısıyla, belirtilen giderler için yapılacak yardımın ayni nitelikte olabilmesi için, söz konusu giderlere ait faturaların İdare tarafından ödenmiş olması gerekmektedir. Diğer bir ifadeyle muhtarlıkların telefon, aydınlatma, ısınma, kira gibi ayni nitelikteki giderlerinin karşılanması için muhtarlıklara nakdi yardım yapılması yasal düzenlemeye aykırıdır.

Sayıştay raporuna göre, yapılan incelemede, ilçe sınırlarında bulunan tüm muhtarlıkların elektrik, su, doğalgaz, telefon faturaları, kira, kırtasiye vb. giderlerine ait faturalarının ibrazına binaen ilk olarak 09.09.2021 tarihli ve 2021/130 sayılı Meclis Kararı ile 10 ay boyunca (Ocak-Ekim) aylık 2.500,00 TL sonrasında da 10.11.2022 tarihli ve 2022/185 sayılı Meclis Kararı ile de 2 ay boyunca (Kasım-Aralık) aylık 5.500,00 TL olmak üzere düzenli olarak nakdi yardım yapıldığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda 2022 yılında toplamda 1.288.500,00 TL nakdi yardımda bulunulduğu görülmüş olup bu uygulamada yasal düzenlemeye aykırılık bulunmaktadır. Her ne kadar söz konusu ödemeler fatura ibrazına binaen yapılsa da faturaların doğrudan İdarece ilgili firmaya ödenmemesi nedeniyle söz konusu yardımlar ayni yardımdan ziyade nakdi yardım niteliğinde bulunmaktadır.

Bu bağlamda;