6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrasında kayıp durumda olan çocuklara ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş Kaynak göster
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti), 18 Aralık 2023 tarihinde 7/7540 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 12 Şubat 2024).
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “6 Şubat 2023 tarihli depremler sonrasında kayıp durumda olan çocuklara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7540, 18 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7540-6-subat-2023-tarihli-depremler-sonrasinda-kayip-durumda-olan-cocuklara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa0dee6e-aa78-49c3-bf8c-018c80fd305e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 56 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 47 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından
Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 15.12.2023
Tüm Türkiye'yi derin şekilde etkileyen, resmi rakamlara göre 44 bindey fazla insanın hayatını kaybettiği ve binlerce binanın yıkıldığı 6 Şubat Depremi'nden en çok ve en ağır şekilde etkilenenler, çocuklar olmuştur.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Binlerce çocuk hayatını kaybetmiş, hayatını kaybeden çocukların kimliklendirme ve yakınlarını tespit çalışmaları noktasında eksiklikler yaşandığına yönelik iddialar basına ve taraflarımıza iletilmiştir. Bunun yanı sıra enkazdan veya deprem bölgelerinden sağ kurtulan pek çok kayıp ve refakatsiz çocuk olduğu bilinmektedir.
Depremin üzerinden on aydan fazla geçmesine rağmen, sağ olarak kurtulmuş ve yakınlarından ayrı düşmüş çocukların sayısı, durumları ve akıbetleriyle ilgili net ve şeffaf bilgiler hâlâ paylaşılmamıştır. Bakanlığınız bu konuda seçim öncesi ve sonrasında birbiriyle tutarlı olmayan farklı açıklamalar da bulunmuştur.
Bakanlık ilk yaptığı resmi açıklamada; kayıp çocuklar olduğu iddialarını reddetmiş ardından yaptığı açıklamalarda 6 Şubat'taki depremlerde enkaz altından çıkarılan ve refakatçisi olmayan 1913 bulunduğunu, çocukların 1788'inin ailelerine teslim edildiğini, 79 çocuğun kuruluş bakımına alındığını bildirmiştir. Bakanlığın ulaşabildiğimiz son tarihli açıklamasında, Nisan 2023 tarihinde Bakanlık korumasında olan, kimliği tespit edilemeyen 16 çocuğun bulunduğu bilgisi verilmiştir. Mayıs ayında yapılan açıklamada ise 1841 çocuğun ailelerine teslim edildiği paylaşılmıştır.
Bakanlığın yaptığı açıklamaların haricinde, bağımsız sivil toplum örgütleri de deprem bölgelerinde yaptıkları ve aldıkları başvurular üzerinden çalışmalar yapmış, verilen sayıların ve listelerin net ve doğru olmadığını, halen çok sayıda ailenin çocuklarını aradığını ve bu konuda başvuru hattı olan 184 ve kurumsal mercilerin yetersiz kaldığını tespit etmiştir. Ayrıca Önce Kadınlar ve Çocuklar Derneği isimli sivil toplum örgütü, "sahadan tarafımıza iletilen ihbarlara göre; enkazdan sağ kurtarılan çocuklarımızın resmi kurumlara bildirimlerinin yapılmadığı ve kayıtlara geçmesinin sağlanamadığı örnekler olduğu, refakatsiz çocuklarımızın yetkili devlet kurumlarına değil, çocukların akrabaları olduğunu söyleyen kimselere, tarikatlara teslim edildikleri bildirilmektedir." şeklinde açıklamalar yapmıştır.
Depremde kaybolan çocuklarla ilgili tek sorumlu olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olarak, yakınlarına ulaşamayan çocuklar, çocuklarını bulamayan aileler ve kamuoyunda oluşan kaygı ve soruları giderme görevi, en önemli sorumluluk ve görevleriniz arasında yer almaktadır. Bu bağlamda;
SORULAR
6 Şubat 2023 tarihinde Maraş merkezli iki depremde kayıtlarınıza göre kaç çocuk hayatını kaybetmiştir?
Depremde, anne ve babalarını kaybeden kaç çocuk vardır?
Kaybolduğu bildirilen çocuklardan kaç tanesi bulunmuş, kaç tanesi ailelerine ve yakınlarına teslim edilmiştir?
Birinci derecede yakınları dışında akrabalarına teslim edilen çocukların teslimi vukuatlı aile nüfus tablosuna göre mi, beyana göre mi yapılmıştır?
Anne-babasını kaybeden çocuklar, yakınlarına teslim edilirken, yakınlarıyla ilgili herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır? Sosyal inceleme raporu alınmış mıdır? Bu çocuklar, Bakanlık tarafından denetime tabi tutulmakta mıdır?
Yakınlarını depremde kaybeden çocuklar nerede barınmaktadır?
Bakanlık kurumlarında koruma altına alınan kaç çocuk vardır?
Depremzede çocuklardan konuyu ailelere verilen kaç çocuk vardır? Var ise, bu ailelerin seçimi hangi kriterlere göre yapılmaktadır?
Bakanlık korumasında veya sağlık kuruluşlarında kimliği tespit edilemeyen çocuk var mıdır, varsa sayıları kaçtır?
Depremde veya sonrasında sağlık kuruluşlarında kimliği teşhis edilemediği için Kimsesizler Mezarlığı'na defnedilen çocuk var mıdır, varsa sayıları kaçtır?
Kimliği teşhis edilmeden defnedilen çocukların DNA, parmak izi, fotoğraflama vs yollarla kimliklendirme ve teşhise elverişli kayıtları alınmış mıdır?
ALO 184 sistemine bırakılmış kayıp çocuk ilan veya ihbar sayısı kaçtır?
Çocuklarına veya yakınlarının çocuklarına ulaşamamış kaç aile bulunmaktadır, Bakanlığınız bu konuda aile birleşimi için nasıl bir prosedür izlemektedir?
Depremden kurtulan ve Bakanlık korumasına alınan çocukların tarikat, dini cemaat ve vakıfların yurtlarına yerleştirildiğine dair iddialar doğru mudur? Doğru ise hangi tarikat, cemaat, vakıf veya derneklere kaç çocuk teslim edilmiştir?
Bakanlığınız kayıp ve refakatsiz çocukların bulunması, aile birleşimi yapılması veya devlet koruması altına alınmasına dair hangi çalışmaları yürütmektedir? Bu amaçla hangi Bakanlık ve kurumlarla nasıl bir iş birliği protokolünüz veya ortak çalışmalarınız bulunmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Şanlıurfa Milletvekili Sayın Dilan KUNT AYAN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/7540 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/7540 Cevap Metni (1 Sayfa)
Şanlıurfa Milletvekili Sayın Dilan KUNT AYAN'e Ait 7/7540 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız çocuklarımızın korunmasını, haklarının güvence altına alınmasını amaçlamakta, tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmaları çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütmektedir.
Çocuklara yönelik tüm hizmetler ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile iş birliği içinde gerçekleştirilmektedir.
Bakanlığımızca deprem bölgesinde, enkaz altından çıkarılmış yakınlarına ulaşılamayan kimliksiz ve/veya kendini ifade edemeyen refakatçisi olmayan veya yakını vefat ettiği tespit edilen çocuklara ilişkin güncel bilgiler deprem sürecinde kamuoyunu doğru bilgilendirmek adına Bakanlığımız resmi sosyal medya hesaplarından şeffaf bir şekilde düzenli olarak paylaşılmıştır.
Bakanlığımızca deprem felaketi nedeniyle ailesinden ayrı düşmüş/refakatçisi olmayan 1.912 çocuk Aile Bilgi Sistemi Afet Yönetim Çocuk Modülü'nde kayıt altına alınmıştır.
Bakanlığımızca deprem bölgesinde, enkaz altından çıkarılmış yakınlarına ulaşılamayan kimliksiz ve/veya kendini ifade edemeyen hastanelerde tedavisi devam eden çocuklar süreçte yakından takip edilmiş, tedavisi tamamlanan çocuklar Bakanlığımız çocuk bakım kuruluşlarında korunma ve bakım altına alınmıştır.
Kuruluşlarımıza alınan çocuklarımızın öncelikle ailesi/yakınlarına ulaşılmasına yönelik çalışmalarımız titizlikle yürütülerek çocuklar ailelerine teslim edilmiştir.
Bakanlığımız ile TÜBİTAK arasında yapılan iş birliği neticesinde TÜBİTAK tarafından geliştirilen "Deringörü" yüz tanıma programı kullanılmıştır.
Yapılan DNA eşleşmeleri ve kimlik kontrolü, kimliklendirme ve mesleki çalışmalar sonucunda 1.874 çocuk ailesine/aile yakınlarına teslim edilmiştir.
Halen hastanede tedavisi devam eden 1 çocuğumuz yakından takip edilmektedir. 6 çocuğumuz da aile odaklı hizmetlerden faydalandırılmıştır. 15 çocuğumuz bakım ve koruma altındadır. Çocuklar, yaş ve cinsiyet durumlarına uygun Bakanlığımıza bağlı çocuk bakım kuruluşlarında bakılmakta ve korunmaktadır. Kayıtlarımızda olan 16 çocuğumuz vefat etmiştir. Kimliği belirlenemeyen çocuğumuz bulunmamaktadır.
5395 sayılı Kanun kapsamında olduğu tespit edilen çocuklar Bakanlığımızca korunma ve bakım altına alınarak kuruluş bakımı hizmeti veya yakın çevre/akraba koruyucu aile hizmetinden faydalandırılmıştır. Bakanlığımız hizmet modellerinden faydalandırılan çocukların izleme ve takipleri ilgili mevzuat çerçevesinde yapılmaktadır.
Yakınlarına ulaşılamayan kimliksiz ve/veya kendini ifade edemeyen çocuklar hiçbir şekilde 3.şahıs, kurum, dernek, vakıf vb. yerlere yerleştirilmemektedir.
Depremden etkilenen çocukların risk ve ihtiyaçlarının belirlenmesi için Çocuklar Güvende Ekipleri ve öksüz ve yetim hizmet birimleri aracılığıyla izleme ve takip çalışmaları yapılmaktadır.
Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla izleme ve takip çalışmaları kapsamında depremden etkilenen çocuklara yönelik hane ziyareti gerçekleştirilmiş olup ihtiyaçları doğrultusunda gerekli sosyal hizmet müdahalelerinde bulunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan