İdare ve gözlem kurulları kararlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 391 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Zülküf UÇA Van Milletve
Türkiye cezaevleri kesintisiz olarak hukuk dışı uygulamalar ve hak ihlalleri ile gündeme gelmektedir. İşkence, kötü muamele, keyfi uygulamalara eklenen bir diğer hukuksuz uygulama ise kamuoyunda "infaz yakma" olarak bilinen idare ve gözlem kurulu kararlarıdır. 1 Ocak 2021 itibariyle uygulanan düzenlemeyle mahpusların, mükerrer yargılamaya tabi tutuldukları, hürriyetlerinden tahdit edildikleri, keyfi kararlarla ceza içinde ceza uygulamasına tabi tutuldukları bir sürece başlanmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
"Fazla su kullandın, Ales'e girmedin, pişman da değilsin" gibi absürt gerekçelerle aralarında hasta ve 30 yıllık mahpusların da bulunduğu iki yüzü aşkın mahpusun tahliyesi hukuksuz bir şekilde engellenmiştir. Örneğin; Tekirdağ 2 No'lu F Tipi Cezaevi'nde tutulan 30 yıllık mahpus Yaşar Aslan'ın, infazını tamamlamasına rağmen "pişmanlık dayatmasını? kabul etmediği için tahliyesi engellenmektedir. Yine Ereğli Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi'nde tutulan 30 yıllık mahpus Memduh Parıltı'nın tahliyesi "iyi halli olmadığı" iddiasıyla ikinci kez ertelenmiştir. Başlı başına bir hak ihlaline dönen idare ve gözlem kurullarının keyfi kararları, 30 yıllık mahpuslar ve hasta mahpuslar özelinde adeta bir işkenceye dönmüş durumdadır.
Kimi cezaevlerinde bu hukuksuz uygulama, rutin uygulamaya dönmüştür. Örneğin Sincan Kapalı Kadın Cezaevi'nde politik kadın mahpusların hiçbiri, infazlarını tamamlamış olmasına rağmen tahliye edilmemektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Mahpusların koşullu salıverilmelerinin İdare ve Gözlem Kuralları kararıyla,, Anayasa ile ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı olarak keyfi gerekçelerle engellenmesi uygulamasının son bulmasına yönelik Bakanlığınızca herhangi bir çalışma yürütülecek midir?
Türkiye cezaevlerinde 2021 yılında cezaevi infaz süreci dolmuş ve tahliye edilmesi gereken mahpus sayısı kaçtır? Bu kişilerden kaçı tahliye edilmiştir? Bu kişilerden kaçının tahliyesi Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu kararıyla ertelenmiştir? Bu kişilerin yaş, cinsiyet ve engellilik durumları nedir? Bu kişiler içerisinde hasta mahpus ve ağır hasta mahpus olarak ifade edilen kişi sayısı kaçtır? Bu kişiler içerisinde 25 yılı aşkın süredir cezaevinde bulunan kişi sayısı kaçtır?
Bağımsız ve tarafsız kişilerden oluşmayan İdare ve Gözlem Kurallarının , yönetmelikte yer alan ulusal ve uluslararası mevzuata ve evrensel hukuk kurallarına aykırı hükümleri haricinde hukuki dayanağı olmayan keyfi infaz yakma kararları hakkında bir denetim olacak mıdır ?
Cezaevi İdare Gözlem Kurulu tarafından cezaların uzatılmasına gerekçe gösterilen Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlerin (o Değerlendirilmesine Dair Yönetmeliğin 16.Maddesinin Anayasaya, ulusal ve uluslararası sözleşmelere ve de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile AİHM kararlarına aykırı olduğu yönünde Birçok Sivil Toplum Kuruluşu ,barolar ve hukuk derneklerinin .İdare ve Gözlem Kurallarının hukuka uygun olmadığı görüşüne istinaden Bakanlığınızın söz konusu duruma ilişkin girişimleri nelerdir? Bu hukuk dışı uygulamaya son vermek için bir girişimde bulunacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1243549 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Zülküf Uçar tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/818 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hitp://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden ZYYFCOS - OHFUATo - CIAFAoh - ge NXWk ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-218-3575/6601 Konu : Yazılı soru önergesi 0) YA202l,
Sayın Zülküf UÇAR Van Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/818 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
B) 5275 sayılı Kanunun;
I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,
2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden WİMİ-YE - 4*DidG8u - 1DS9EMz - inLXuk- ile erişebilirsin
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Mevzuat Genel Müdürlüğü
5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;
I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,
2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.
• Tekirdağ, Ereğli (Konya) ve Ankara Cumhuriyet Başsavcılıklarıyla yapılan 18/10/2023, 20/10/2023 ve 20/10/2023 tarihli yazışmalara verilen cevaplarda;
A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün, Tekirdağ 2 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken 03/07/2023 tarihinde tahliye edildiği,
B) Soru önergesinde adı geçen ve Ereğli (Konya) Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına ilişkin 01/06/2023 tarihli Kurum İdare ve Gözlem Kurulunca verilen kararın infaz hâkimliği ve ağır Mevzuat Genel Müdürlüğü ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği,
C) Ankara Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda ve diğer kurumlarda koşullu salıverilme dahil tüm uygulamaların mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği,
Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan