Anadilde eğitime ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 54 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 46 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki belirtilen sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından
Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğün 96'ncı ve 99uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Cengiz ÇİÇEK İstanbul Milletvekili
Anadilinde eğitim hakkı tüm öğrencilerin hakkıdır ve devletler bu konuda üstüne düşen sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür. Bugün dünyanın birçok ülkesinde anadilinde eğitim ve öğretim, çift dilli ve çok dilli eğitim ve öğretim hakkı anayasal güvence altındadır. Ancak Türkiye'de tek dilli bir anlayış ile öğrencilerin bu hakkı gasp edilmektedir. Anadilinde eğitimin önündeki engeller ve Türkiye tarafından Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi uluslararası sözleşmelerdeki ilgili maddelere konulan şerhler bugün hala devam etmektedir.
Okullarda Kürtçe (Kurmanci, Kirmancki), Lazca, Çerkezce, Boşnakça gibi diller seçmeli ders olarak verilmektedir. Halkların anadilinde eğitim talebini karşılamayan bu uygulama ile iktidar milyonlarca öğrenci üzerinden çocukların anadilinde eğitim hakkını ihlal etmektedir. Kürtçe, Türkiye'de en çok konuşulan ikinci dil olmasına rağmen kamusal alanda kullanımına izin verilmemekte ve okullarda Kürtçe eğitim seçmeli dersten öteye gidilmemektedir. Haftada yalnızca 2 saat verilen seçmeli derslerle Kürtçe açılımı yaptığını söyleyen iktidar, Türkiye'de 25 milyonu aşkın bir nüfusa sahip Kürt halkının anadilinde eğitim talebini bu şekilde geçiştirmekte ve sorunu ötelemektedir. Kaldı ki haftada yalnızca 2 saat verilmesine müsaade edilen Kürtçe seçmeli dersinin öğrenciler ve veliler tarafından seçilmemesi ve Kürtçe yerine din derslerinin seçilmesi için okul idarecileri ve öğretmenler tarafından baskı uygulanmakta ve ders fiili olarak engellenmektedir. Kürtçe öğretmenlerinin atamaları her atama döneminde sembolik rakamlarda bırakılmakta, ataması yapılan Kürtçe öğretmenleri de okullarda başka derslere girmeye zorlanmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Anadilinde eğitim hakkının anayasal güvence altına alınmasına ilişkin bir çalışmanız olacak mıdır?
Seçmeli Kürtçe derslerinin verilmeye başlandığı yıldan bugüne kadar okulların 5, 6, 7 ve 8. sınıflarında Kürtçe (Kurmanci, Kirmancki) dersi kaç öğrenci tarafından seçilmiş ve kaç tane Kürtçe sınıfı açılmıştır? Eğitim öğretim dönemlerine göre dağılımı nedir?
Öğrencilerin Kürtçe seçmeli derslerini seçmeleri konusunda engellemeler uygulayan ve öğrencilerin başka dersleri seçmelerini dayatan okul idareleri hakkında şimdiye kadar herhangi bir işlem yapılmış mıdır?
Şimdiye kadar Kürt Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun olmuş kişi sayısı kaçtır? Kaç Kürtçe öğretmeninin ataması yapılmıştır?
Türkiye'de yok olma ve kaybolma tehlikesi altında bulunan diller hangileridir? Bakanlığınızın Türkçe dışında diğer anadiller ile ilgili bugüne kadar yaptığı çalışmalar nelerdir? Bundan sonra anadillerin korunması için yapmayı planladığınız çalışmalar nelerdir?
Türkiye'nin anadilinde eğitim konusunda Uluslararası sözleşmelere koyduğu çekinceleri kaldırması için bir çalışma yapacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 26.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1368172 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi. (a-b)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili Cengiz ÇİÇEKYin 7/8617, Ankara Milletvekili Umut AKDOĞAN"ın 7/8622 ve Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/8753 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
7jTlöot7r MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bakanlığımızca uygulanmakta olan İlköğretim Kurumları (İlkokul ve Ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi"nde yer alan Yaşayan Diller ve Lehçeler dersi kapsamında Adığece, Abazaca, Kurmançi, Zazaki, Lazca, Gürcüce, Arnavutça ve Boşnakça dersleri okutulmaktadır.
Öğrenciler, Yaşayan Diller ve Lehçeler dersini ortaokul kademesinde tüm sınıf düzeylerinde haftada 2 ders saati, imam hatip ortaokulu haftalık ders çizelgesinde ise 5, 6 ve 7. sınıf düzeylerinde haftada 1 ders saati, 8. sınıf düzeyinde ise haftada 1 veya 2 ders saati olarak seçebilmektedirler.