5199 sayılı Kanun kapsamında sokak hayvanlarına yönelik yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 26 Ocak 2024 tarihinde 7/8933 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 238 gün sonra, 20 Eylül 2024).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “5199 sayılı Kanun kapsamında sokak hayvanlarına yönelik yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8933, 26 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8933-5199-sayili-kanun-kapsaminda-sokak-hayvanlarina-yonelik-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7ad999a7-2c93-4450-bf07-018d542a226b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 238 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 231 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Hayatımızın vazgeçilmez paydaşı olan hayvanların karşılaştığı zorlukların tespit edilmesi ve korunması için geliştirilebilecek çözüm önerilerinin tartışılması amacıyla kurulan ** Hayvan Haklarının Korunması ile hayvanlara eziyet ve kötü muamelelerin önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu"? 2019 Ekim ayında çalışmalarını tamamlamıştır.
Bu rapor çerçevesinde hazırlanan 5199 Sayılı "** Hayvanları Koruma Kanunu" ile; diğer hayvanlarla birlikte sokak hayvanlarının korunması, tedavi edilmesi, bakımının yapılması, kısırlaştırılması konusunda Tarım ve Orman Bakanlığı ve yerel yönetimlere görev ve sorumluluklar verilmiştir.
"5199 Sayılı Kanunun "Sahipsiz ve güçten düşmüş hayvanların korunması?" başlıklı 6.maddesine göre; "Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan veya izin verilen hayvan bakımevlerine götürülmesi zorunludur. Bu hayvanların öncelikle söz konusu merkezlerde oluşturulacak müşahede yerlerinde tutulması sağlanır. Müşahede yerlerinde kısırlaştırılan, aşılanan ve rehabilite edilen hayvanların kaydedildikten sonra öncelikle alındıkları ortama bırakılmaları esastır." İlgili kanun maddesi yerel yönetimlere; sahipsiz sokak hayvanlarının bakımını gerçekleştirmek üzere hayvanları alabilmeyi, kısırlaştırmayı, aşılatmayı ve en sonunda sahipsiz sokak hayvanlarının alındıkları ortama geri bırakmasının esas olduğunu açıkla belirtmektedir. Bu kanun maddesine ilişkin olarak;
SORULAR
5199 sayılı Kanuna göre "Topla, Bakımını Yap, Aşıla, Aldığın Yere Bırak" adı verilen dört aşama belirtilmektedir. Bu aşamalar hangi kurumlarca denetlenmekte, bu adımların atıldığı nasıl takip edilmektedir? Bu adımların atılmadığı durumlarda uygulanan yaptırımlar nelerdir?
İlgili kanun maddesinde yer alan "yerel yönetimler" kapsamında İl Özel İdare ve ilgili kurumlar özellikle köylerdeki köpeklerle ilgili çalışmalar yürütmekte midir? İL Özel İdarelerin bu kapsamdaki çalışma rolü ve sistematiği nedir?
Yerel yönetimlerin sorumluluğu altında olan hayvan rehabilite merkezlerinin şartları hakkında birçok hem geleneksel medyada hem de sosyal medyada olumsuz fotoğraf ve video paylaşımları yapılmakta ve kanuna aykırı durumlar tespit edilmektedir. Bu tür durumlarda kamuoyuna yansıyan olaylarla ilgili gerekli araştırma ve yaptırımlar uygulanmakta mıdır? Yerel yönetimler bu şikayetleri dikkate alarak hangi çalışmaları yapmaktadırlar?
5199 sayılı Kanunun 15.maddesinde "Valinin başkanlığında, sadece hayvanların korunması ve mevcut sorunlar ile çözümlerine yönelik çalışmaları yapmak üzere" *İl hayvanları koruma kurulunun toplanması açıkça belirtilmiştir. Bu toplantılarda bulunması gereken kamu kurum müdür ve yetkililerinin çalışmaları Bakanlık tarafından denetlenmekte midir? Bu kurulun aktif çalışması ve çözümler üretmesi adına Bakanlık nasıl bir çalışma yapmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 7527 sayılı
"Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Kanun değişikliği ile;
"e İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır. e Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir.
Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TI.'ye yükseltilmiştir. e Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır. e Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır. e Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır. e Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır.
Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle
İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde
118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır.
5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan
2017/3 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafı ile
Bakanlığımız veri tabanına (HAYBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.952.100 TL mali destek sağlanmıştır.
2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan