6 Şubat 2023 tarihli depremlerin Diyarbakır iline etkisine ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 5 Şubat 2024 tarihinde 7/9333 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 290 gün sonra, 21 Kasım 2024).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “6 Şubat 2023 tarihli depremlerin Diyarbakır iline etkisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9333, 5 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9333-6-subat-2023-tarihli-depremlerin-diyarbakir-iline-etkisine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e8c75225-a6ee-4577-a4d7-018d7d868358
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 290 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili
6 Şubat 2023'te dokuz saat arayla meydana gelen merkez üsleri sırasıyla Maraş'ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri olan 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki büyük depremin üzerinden | yıl süre geçmişken depremlerin yarattığı yıkımların etkileri hala derinden hissediliyor. Vekili olduğum Diyarbakır ili de 6 Şubat depremlerinden önemli derecede etkilenen kentlerden biridir. 6 Şubat depremlerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünün bünyesinde oluşturulan hasar tespit komisyonlarının sahadaki incelemeleri sonucunda 411 yurttaşımızın yaşamını yitirdiği, binlerce yurttaşımızın ağır yaralandığı, yüzlerce binanın yıkıldığı ve binlerce binanın ağır ve orta hasar aldığı tespit edilmiştir. Hasarlı yapıların yüzde 90'nı Diyarbakır'ın Bağlar ilçesine bağlı 5 Nisan, Şeyh Şamil ve Mevlâna Halit mahallelerinde yer almaktadır. Depremlerin ardından | yıl süre geçmesine rağmen Diyarbakır'da hala yıkılmayı bekleyen ve ciddi derecede tehlike oluşturan ağır hasarlı yapılar bulunmaktadır. Yıkımlar sırasında kontrollerin usule uygun yapılmadığı kamuoyuna yansımaktadır. Yıkımlarda ortaya çıkan asbest ve tozlar nedeniyle halk sağlığı ciddi derecede tehlike altındadır. Yine deprem nedeniyle Diyarbakır'da yaşanan konut sorunu devam etmektedir. Deprem nedeniyle sağlam yapı stoku Diyarbakır'ın nüfusuna yetmemektedir. Özellikle son 1 yılda kira fiyatları yurttaşların karşılayamayacağı düzeye ulaşmıştır. Depremden doğrudan etkilenen yurttaşlara verilen sözler hala tutulmuş değildir. Diyarbakır'a yaklaşık 7 bin deprem konutu yapılacağı belirtilmişti ancak aradan geçen | yılda henüz yurttaşlara teslim edilmiş tek bir deprem konutu bulunmamaktadır. Ayrıca deprem uzmanları bölgede deprem riskinin yoğun bir şekilde devam ettiğini belirtmektedirler. Olası bir depreme dair önlemlerin alınmadığını belirten uzmanlar, yaşanabilecek felaketleri önlenmesi için bir an önce çalışma yapılması gerektiğini belirtmektedirler.
Bu bağlamda;
SORULAR
6 Şubat depremlerinin yaşandığı dönemde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı görevinde bulunan Murat Kurum, yakın zamanda katıldığı bir canlı yayında 6 Şubat depremlerinde "130 bin canımız gitmiş" ifadesini kullanmış ve resmi rakamların gerçeği yansıtmadığı itirafında bulunmuştur. 6 Şubat depremlerinde Diyarbakır'da kaç yurttaşımız yaşamını yitirmiştir? Gerçek sayı nedir?
6 Şubat depremlerinde Diyarbakır'da kaç bina yıkılmış, kaç bina ağır hasarlı, orta hasarlı ve az hasarlı olarak kaydedilmiştir?
Diyarbakır'da şu ana kadar kaç ağır ve orta hasarlı binanın yıkımı gerçekleştirilmiştir? Yıkılmayı bekleyen ağır hasarlı bina sayısı kaçtır?
Maraş depremlerinin ardından ilimizde orta hasarlı ve az hasarlı olan binaların kaçında güçlendirme ve yenileme çalışması yapılmıştır?
Kentimizde bulunan orta hasarlı ve az hasarlı binalarda yaşayan yurttaş sayısı kaçtır?
6 Şubat depremlerinin ardından ilimizde orta ve az hasarlı binalarda yaşayan yurttaşlarımıza ne gibi destekler sağlanmıştır?
2002 yılından günümüze Diyarbakır'da kaç bina imar affından yararlanmıştır? Kentimizde imar affından yararlanıp Maraş depremlerinde yıkılan bina sayısı kaçtır?
Ağır hasarlı binaların yıkımı sırasında asbest riskini en aza indirmek ve toz bulutunu azaltmak için ne tür yöntemlere başvurulmaktadır?
Depremlerin ardından kentte açığa çıkan barınma krizine yönelik şu ana kadar ne yapılmıştır?
Deprem sonrasında Diyarbakır'da kaç çadır alanı kurulmuş ve buralara kaç yurttaş yerleştirilmiştir?
Diyarbakır'da sözü verilmesine rağmen hala tamamlanıp teslim edilmemiş deprem konutları ne zaman ihtiyaç sahibi yurttaşlara teslim edilecektir?
Deprem konutları neden merkezde bulunan hazineye ve belediyeye ait arazilere değil de kilometrelerce uzakta bulunan ve ancak yıllar sonra imara açılacak alanlara yapılmaktadır?
Deprem konutlarının altyapısı olmayan yerlere yapılmasının yaratacağı mağduriyetlere ilişkin ne tür önlemler alınmaktadır? İmara açılan bölgelerdeki arazi ve arsa fiyatlarında yaşanan fahiş artışları engellemek adına ne tür çalışmalar yapmaktasınız?
Diyarbakır?'da depremden etkilenen yurttaşlar için "yerine dönüş" projesi var mıdır?
6 Şubat depremi sonrasında Diyarbakır'da kamu kurum ve kuruluşlarından kaç personel görevlendirilmiştir?
Deprem sonrasında Diyarbakır'da kaç arama kurtarma ekibi görev yapmıştır?
Bölgede yaşanabilecek olası depremlere ilişkin Diyarbakır'da alınan önlemler nelerdir?
Kentimizin deprem risk analizleri yapılmış mıdır?
Diyarbakır'da şu ana kadar kaç aileye deprem nedeniyle kira yardımı yapılmıştır?
Diyarbakır'da deprem nedeniyle işini ya da iş yerini kaybeden kaç yurttaşa ekonomik destek verilmiştir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
Bakanlığımıza yöneltilen 7/130, 7/1684, 7/1686, 7/1689, 7/2423, 7/3945, 7/4147, 7/6834, 7/9246, 719247, 719333, 7719334, 7/9335 ve 7/9769 Esas sayılı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevabımız ekte sunulmuştur.
Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.
Bakan -Cevap Metni (1 Sayfa)
71130) öle 3 2) 1689.
242423.
HUT 11682y416€ 20 ?lazuk ime 19"
44333 Gıx, 105 7143694 se 19
Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57
71130, 7/1684, 7/1686, 7/1689, 7/2423, 7/3945, 7/4147, 7/6834, 7/9246, 7/9247, 719333, 7/9334, 719335 ve 7/9769 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Metni
"Asrın felaketi" olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki söz konusu depremler sonucu bölgenin yeniden inşa ve ihya edilmesine ilişkin çalışmalar; ilgili mevzuatları çerçevesinde Bakanlığımız, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı işbirliği ile sürdürülmektedir.
Bu çerçevede, Bakanlığımızca (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) söz konusu depremlerde hasarın en yoğun olduğu Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep İllerimiz başta olmak üzere kent merkezlerinde hasarın yoğun şekilde yaşandığı ve ticaret akslarını da ihtiva eden kent merkezleri önceliğindeki alanların inşa ve ihyasına yönelik uygulamalar 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Rezerv Yapı Alanı olarak belirlenen uygulama alanları statüsünde alandaki taşınmaz sahiplerinin katılımları süratle devam etmektedir.
Bu suretle 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremlerden yoğun şekilde etkilenen kent merkezlerini yeniden inşa etmek, hayatın olağan akışına dönüşünü sağlamak, kent kimliği, yöresel mimarisi, tarihi dokusu ile uyumlu, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, altyapısı ile sağlıklı kentler oluşturulmasını teminen 6306 sayılı Kanun kapsamında kentsel dönüşüm uygulamalarının hayata geçirilmesi hedeflenmiş ve yine bu hedef doğrultusunda, ortaya çıkan bağımsız bölüm ihtiyacının yerinde dönüşüm prensibiyle ivedilikle karşılanması için çalışmalara başlanmıştır.
Bakanlığımız koordinasyonunda görevlendirilen teknik ekiplerce 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında depremin binalara verdiği hasarı belirlemek üzere hasar tespit çalışmaları yapılmıştır. Bu hasar tespit çalışmaları neticesinde ortaya çıkan veriler incelenerek ve uygulama bütünlüğünü sağlamak amacı ile deprem sonucu çöken veya acil yıkılması gerektiği tespit edilen yapıların yoğunluklu bulunduğu bölgelerde proje alanları belirlenmiştir.
Söz konusu proje alanları, çoğunlukla depremde yıkılan yapılar ile 7269 ve 6306 sayılı Kanunlar kapsamında yıkımı kesinleşen yapıların bulunduğu konumlarda bulunmakta olup, bu alanlar, ortaya çıkan acil bağımsız birim ihtiyacının karşılanması ve depremzedeler farklı bir alana taşınmaksızın mevcut yerlerinde bağımsız birim üretiminin ivedilikle sağlanabilmesi amacı ile 6306 sayılı Kanun'un 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlenmiştir.
Yukarıda zikredilen amaç ve hedefler doğrultusunda; söz konusu Rezerv Yapı Alanlarında, kaynaklarını etkin ve verimli kullanarak; mikrobölgeleme ve paleosismoloji çalışmaları, alan büyüklüğü, yatay mimari ve proje bütünlüğü göz önüne alınarak en doğru teknikle güvenli bağımsız birim ihtiyacına yönelik çalışmalar düzenli saha ziyaretleri ve haksahiplerinin bilgilendirilmesi suretiyle titizlikle yürütülmektedir.
6 Şubat 2023 tarihli depremler dolayısıyla Genel Hayata Fikililik Kararı alınan 18 İlimizde 7269 sayılı Kanun uyarınca orta ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların maliklerince yerinde yeniden yapımına ilişkin 7452 sayılı Kanun uyarınca Bakanlığımızca konutlar için 1.5 milyon TL, işyerleri için 800 bin TL hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır.
Vatandaşlarımızın yaşadıkları mahalle kültürünün korunması, konut üretim maliyetlerinde tasarruf sağlanması, yerel inşaat sektörünün desteklenerek şehirlerimizin ekonomik ve sosyal hayatının canlanması maksatlarıyla hayata geçirilen Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında orta ve üzeri hasarlı yapıların maliklerince hibe ve kredi destekleri ile yerinde yeniden inşasına yönelik işlemler devam etmektedir.