Diyarbakır'da 6 Şubat 2023 tarihli depremler dolayısıyla mağdur olan kişilere verilen desteklere ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

6 Şubat 2023'te meydana gelen merkez üsleri sırasıyla Maraş'ın Pazarcık ve Elbistan ilçeleri olan 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki büyük depremin üzerinden 18 aylık bir süre geçmişken depremlerin yarattığı tahribatlar ve mağduriyetler hala giderilmiş değil. 6 Şubat depremleri sonucunda, Diyarbakır'da 411 yurttaşımız yaşamını yitirmiş, binlerce yurttaşımız da yaralanmıştır. Hayatta kalan yurttaşlarımızda bir anda evsiz ve işsiz kalmış, çok ağır mağduriyetler oluşmuştur. Deprem nedeniyle kentimizde ciddi bir konut sorunu ortaya çıkmış, kiralar son 1 yılda yüzde 300 - 400 civarında artmıştır. 6 Şubat mağdurlarından biri de Yaşar Yurttaş adlı vatandaştır. Depremde enkaz altında kalan ve 7 saat sonra kurtulan Yaşar Yurttaş, kaldırıldığı hastaneden taburcu olduktan sonra önce KYK yurduna ardından da ailesiyle birlikte konteynerde yaşamaya başlamıştır. Daha önce kendi üzerine olan evini borçları nedeniyle kayınbabasına devreden, Yaşar Yurttaş depremden sonra evini eşi üzerine yeniden tahsis etmiş, ancak bu tahsis AFAD ve ilgili kurumlarca yasal bir devir olarak değerlendirilmemiştir. Bu nedenle Yaşar Yurttaş ne eşya parası alabilmiş ne de yapılacak deprem konutlarında kuraya girme hakkı alabilmiştir. Yaşar Yurttaş 11 yıldır aynı evde yaşadığını, tüm faturaların kendi üstüne olduğunu, evin kendilerine ait olduğunu, ancak bunun kabul edilmediğini ifade etmektedir. Yaşar Yurttaş ayrıca Depremden sonra işsiz kaldığını, tutunacak dallarının kalmadığını, şu anda da konteyneri boşaltmaları kendilerinden istendiği için ne yapacaklarını bilemediklerini söylemekte ve ilgilerden yardım beklemektedirler.

I-Yaşar Yurttaş gibi deprem mağduru yurttaşların AFAD ve diğer ilgili kurumlarca yapılan değerlendirmelerde, mülkiyet ve tahsis işlemleri neden göz ardı edilmektedir? Bu mağduriyetlerin giderilmesi için hangi adımlar atılacaktır?

2-Yaşar Yurttaş'ın tüm faturaların ve mülkiyetin kendi üzerinde olduğuna dair beyanlarına rağmen, bu durum neden yasal bir devir olarak kabul edilmemiştir? Bu konuda mağdurlara yönelik bir esneklik sağlanması düşünülmekte midir?

3-6 Şubat depremlerinden etkilenen Diyarbakır'daki konut sorununun çözülmesi için bugüne kadar hangi adımlar atılmıştır? Kentte artan kira oranlarının önüne geçmek ve deprem mağdurlarının barınma sorununu çözmek için yeni projeler planlanmakta mıdır?

4-Deprem sonrası işsiz kalan ve geçim sıkıntısı yaşayan yurttaşlara yönelik işsizlikle mücadele kapsamında hangi politikalar uygulanmaktadır? Yaşar Yurttaş gibi işsiz kalan deprem mağdurlarına yönelik özel istihdam programları veya destekler sunulmakta mıdır?

5-Konteynerde yaşayan deprem mağdurlarının alternatif bir barınma sağlanmadan konteynerlerden çıkarılmaları söz konusu mudur? Bu vatandaşların mağduriyetlerinin önlenmesi için hangi önlemler alınacaktır?

6-Depremlerin ardından kentte açığa çıkan barınma krizine yönelik şu ana kadar ne yapılmıştır?

7-Diyarbakır'da sözü verilmesine rağmen hala tamamlanıp teslim edilmemiş deprem konutları ne zaman ihtiyaç sahibi yurttaşlara teslim edilecektir?

8-Diyarbakır' da şu ana kadar kaç aileye deprem nedeniyle kira yardımı yapılmıştır? 9-Diyarbakır' da deprem nedeniyle işini ya da iş yerini kaybeden kaç yurttaşa ekonomik destek verilmiştir?

CEVAP

Asrın felaketi olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki söz konusu depremler sonucu bölgede hasar alan yapıların yeniden inşa ve ihya edilmesine ilişkin faaliyetler; ilgili mevzuatları çerçevesinde Bakanlığımız, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı işbirliği ile sürdürülmektedir. Bu çerçevede 7269 sayılı Kanun kapsamında Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığınca (AFAD) hak sahibi olarak kabul edilen vatandaşlarımıza yönelik, yeni yerleşim alanı olarak belirlenen alanlar üzerinde Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı işbirliği ile üretilen deprem konutlarının hak sahiplerine sunulması, kira yardımı ve konteyner desteklerine dair uygulamalar AFAD Başkanlığınca tesis edilmektedir. Söz konusu uygulamanın yanı sıra soru önergesinde değinilen alternatif/yeni uygulama bulunup bulunmadığı konusuna ilişkin olarak; 7452 Sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Yerleşme ve Yapılaşmaya İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un Ek 1 inci maddesi ve 7700 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, Diyarbakır ilimizin de dahil olduğu, depremden etkilenen bölge illerimizdeki orta ve üzeri hasar tespiti yapılan yapıların yerinde yeniden inşasına yönelik, yapı malikleri adına Bakanlığımızca (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır.

Diyarbakır İlinde depremden etkilenen vatandaşlarımızın acil konut ihtiyacının çözülmesi amacıyla AFAD Başkanlığınca bölgede ihtiyaç duyulan konut sayıları ve yerleri Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'na bildirilmiş olup, Merkez Bağlar ilçesi Karacadağ Mevkiinde 12.495 adet konut, diğer ilçelerinde 2.755 adet konut olmak üzere toplamda 15.250 adet kalıcı deprem konutunun yapımı başlatılmıştır.

Diyarbakır, Bağlar İlçesi Karacadağ Mevkiinde 5.414 adet, Çermik İlçesinde 238 adet olmak üzere toplamda 5.652 adet kalıcı deprem konutunun yapımı tamamlanarak konut kuraları çekilmiştir. Geri kalan konutlar tamamlandıkça etaplar halinde hak sahiplerine teslim edilecektir.

Ayrıca, Diyarbakır İlimizde Bakanlığımızca yapımına başlanan 718 kalıcı kırsal/köy konutun 76 adedi tamamlanarak hak sahibi vatandaşlarımıza teslim edilmiş olup yapım süreci devam etmekte olan konutlarımız tamamlandıkça etaplar halinde teslim edilmektedir.