6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra yürütülen çalışmalara ilişkin
EMEP
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki Kaynak göster
İskender Bayhan (EMEP), 6 Şubat 2024 tarihinde 7/9508 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 359 gün sonra, 30 Ocak 2025).
İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden sonra yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9508, 6 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9508-6-subat-2023-tarihli-kahramanmaras-merkezli-depremlerden-sonra-yurutulen-calismalara-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fb485c90-398b-4af6-b4f4-018d823ada31
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 359 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 06.02.2024 o Ve der. —
6 Şubat 2023 tarihinde merkez üssü Kahramanmaraş ili Pazarcık ve Elbistan ilçeleri olan depremler çevre iller de dahil olmak üzere, büyük bir yıkıma neden oldu. 11 ili etkileyen bu iki depremin öncesi, deprem anı ve sonrası yaşanan tüm süreçlerde aradan geçen bir yıla rağmen kamuoyu nezdinde hala yanıtlanmamış pek çok soru bulunmaktadır. Deprem kuşağında yer alan ve son yıllarda on binlerce insanımızın yaşamını yitirdiği ülkemizin, halen taşıdığı büyük afet riskleri düşünüldüğünde aşağıda söz edilen hususların yanıtlanarak aydınlığa kavuşması ve gerekli tedbirlerin ivedilikle alınması milyonlarca yurttaşımız için hayati önem arz etmektedir.
Bu bağlamda;
I-Deprem sonrası enkaz altından canlı çıktığı ve hayatta olduğu şahitlerle kanıtlı olmasına rağmen | yıldır ulaşılamayan, kayıp olarak kabul gören kaç vatandaşımız bulunmaktadır? Bu vatandaşlarımızın akıbeti ile ilgili nasıl çalışmalar yürütülmektedir?
SORULAR
Ruhsatsız veya ruhsat eklerine aykırı yapıldığı halde yapı kayıt belgesi ile kayıt altına alınan yapılardan kaç tanesi yıkıldı? Yıkılmayan var mıdır?
Deprem öncesinde TOKİ tarafından yapılan yapıların kaç tanesi ağır hasarlı veya yıkılmış olarak tespit edildi?
Deprem sonrasında TOKİ tarafından yapılacak yapıların kaç tanesi teslim edildi? Bu yapıların tamamının teslimatının tamamlanması için öngörülen tarih nedir? Vatandaşlarımız bu yapılara sahip olabilmek adına ne kadar ücret ödemek durumundadır?
Ev sahibi veya kiracı olarak barınma hakkını kaybetmiş, evi yıkılmış vatandaşlarımıza devlet tarafından ne tutarda ve hangi şartlarda kredi sağlanmaktadır?
Enkaz kaldırma çalışmaları tamamlandıktan sonra bu enkaz hafriyatı hangi alanlara boşaltıldı? Bu işlemlerin yapılacağı alanların tespiti hangi bilimsel ve teknik çalışmalar sonucu belirlendi?
Yıkıma uğrayan tarihi yapıların geri dönüşümü için nasıl çalışmalar yürütüldü? Bu manevi kayıpların ne kadarı tekrar sergilenebilir duruma getirildi?
Deprem sırasında ve sonrasında yıkılan ve dere yatakları üzerine kurulan yapıların imar planları kimler tarafından onaylandı? Bu onayı verenler hakkında yargı süreçleri işletildi mi?
Yaşanan yıkımlar sonrası binaları yapan müteahhitlerin kaç tanesi için yargı süreçleri işletilmektedir? Kaç tanesi yurt dışına kaçmıştır?
Deprem sonrası yapılan ve yapılmakta olan yeni yapıların depreme dayanıklılıkları yeterli bilimsel altlıklarla test edilmiş midir?
Bilindiği gibi mevcut yapı denetim sisteminde kamu ve denetimi yok hükmündedir. Yeni bir yapı denetim yasası için çalışma yürütülmekte midir? Yapı denetim firmalarının özel sektörün elinden alınarak devlet kontrolünde tutulması için gerekli adımlar atılmakta mıdır?
Yıkılan binaların kaç tanesi 3194 sayılı İmar Kanunun geçici 16. maddesi kapsamında Yapı Kayıt Belgesi almıştır?
Yapı Kayıt Belgesi düzenlendiğinde yapının depreme dayanıklılığı, Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların 9*uncu maddesi ile yapı sahibi sorumlu tutulmuştur. Bu madde, devletin vatandaşının malını ve canını koruması sorumluluğundan kaçması olarak değerlendirilebilir mi?
Deprem bölgesinde yeni inşaatlar da "rezerv alan" ilan edilen yerler haricinde sonuçları yıkımla ortada olan mevcut imar yönetmeliği uyarınca sürmektedir. Rezerv alanlar hangi bilimsel hazırlıkla değerlendirilmiştir? Güvenli kentler ve güvenli konut hakkı için yeni bir imar yasası hazırlığı var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.
-Cevap Metni (1 Sayfa)
Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tek: 410 14 45
714576, 7/4831, 7/5190, 7/9421, 7/9508 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevap Meini
"Asrın felaketi" olarak nitelendirilen 7.7 ve 7.6 şiddetindeki söz konusu depremler sonucu bölgenin yeniden inşa ve ihya edilmesine ilişkin çalışmalar; ilgili mevzuatları çerçevesinde Bakanlığımız, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) ve Toplu Konut İdaresi (TOKİ) Başkanlığı işbirliği ile sürdürülmektedir.
Bu çerçevede, Bakanlığımızca (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) söz konusu depremlerde hasarın en yoğun olduğu Hatay, Kahramanmaraş, Adıyaman, Malatya, Gaziantep İllerimiz başta olmak üzere kent merkezlerinde hasarın yoğun şekilde yaşandığı ve ticaret akslarını da ihtiva eden kent merkezleri önceliğindeki alanların inşa ve ihyasına yönelik uygulamalar 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında Rezerv Yapı Alanı olarak belirlenen uygulama alanları statüsünde alandaki taşınmaz sahiplerinin katılımları süratle devam etmektedir.
Bu suretle 6 Şubat 2023 tarihinde tarihinde meydana gelen depremlerden yoğun şekilde etkilenen kent merkezlerini yeniden inşa etmek, hayatın olağan akışına dönüşünü sağlamak, kent kimliği, yöresel mimarisi, tarihi dokusu ile uyumlu, fen ve sanat norm ve standartlarına uygun, altyapısı ile sağlıklı kentler oluşturulmasını teminen 6306 sayılı Kanun kapsamında kentsel dönüşüm uygulamalarının hayata geçirilmesi hedeflenmiş ve yine bu hedef doğrultusunda, ortaya çıkan bağımsız bölüm ihtiyacının yerinde dönüşüm prensibiyle ivedilikle karşılanması için çalışmalara başlanmıştır.
Bakanlığımız koordinasyonunda görevlendirilen teknik ekiplerce 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun kapsamında depremin binalara verdiği hasarı belirlemek üzere hasar tespit çalışmaları yapılmıştır. Bu hasar tespit çalışmaları neticesinde ortaya çıkan veriler incelenerek ve uygulama bütünlüğünü sağlamak amacı ile deprem sonucu çöken veya acil yıkılması gerektiği tespit edilen yapıların yoğunluklu bulunduğu bölgelerde proje alanları belirlenmiştir.
Söz konusu proje alanları, çoğunlukla depremde yıkılan yapılar ile 7269 ve 6306 sayılı Kanunlar kapsamında yıkımı kesinleşen yapıların bulunduğu konumlarda bulunmakta olup, bu alanlar, ortaya çıkan acil bağımsız birim ihtiyacının karşılanması ve depremzedeler farklı bir alana taşınmaksızın mevcut yerlerinde bağımsız birim üretiminin ivedilikle sağlanabilmesi amacı ile 6306 sayılı Kanun'un 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca "Rezerv Yapı Alanı" olarak belirlenmiştir.
Yukarıda zikredilen amaç ve hedefler doğrultusunda; söz konusu Rezerv Yapı Alanlarında, kaynaklarını etkin ve verimli kullanarak; mikrobölgeleme ve paleosismoloji çalışmaları, alan büyüklüğü, yatay mimari ve proje bütünlüğü göz önüne alınarak en doğru teknikle güvenli bağımsız birim ihtiyacına yönelik çalışmalar düzenli saha ziyaretleri ve haksahiplerinin bilgilendirilmesi suretiyle titizlikle yürütülmektedir.
6 Şubat 2023 tarihli depremler dolayısıyla Genel Hayata Etkililik Kararı alınan 18 İlimizde 7269 sayılı Kanun uyarınca orta ve üzeri hasarlı olarak tespit edilen yapıların maliklerince yerinde yeniden yapımına ilişkin 7452 sayılı Kanun uyarınca Bakanlığımızca konutlar için 1.5 milyon TL, işyerleri için 800 bin TL hibe ve kredi destekleri sağlanmaktadır.
Vatandaşlarımızın yaşadıkları mahalle kültürünün korunması, konut üretim maliyetlerinde tasarruf sağlanması, yerel inşaat sektörünün desteklenerek şehirlerimizin ekonomik ve sosyal hayatının canlanması maksatlarıyla hayata geçirilen Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında orta ve üzeri hasarlı yapıların maliklerince hibe ve kredi destekleri ile yerinde yeniden inşasına yönelik işlemler devam etmektedir.