İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/9666 GEÇ CEVAPLANDI · 207 GÜN

2014-2024 yılları arasında tespit edilen meslek hastalıklarına ve alınan önlemlere ilişkin

Kaynak göster

Sevda Karaca Demir (EMEP), 19 Şubat 2024 tarihinde 7/9666 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 207 gün sonra, 13 Eylül 2024).

Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “2014-2024 yılları arasında tespit edilen meslek hastalıklarına ve alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/9666, 19 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-9666-2014-2024-yillari-arasinda-tespit-edilen-meslek-hastaliklarina-ve-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d72b2ccd-6bdc-421c-9a05-018dc1b6618a

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 207 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 19.02.2024 evda KARACA

İş cinayetleri, çalışma yaşamının insanlık dışı koşullarının görünen en acı sonucu olsa da kayıtlara geçmeyen önemli bir sonucu da iş ortamından kaynaklanan etmenlerle fiziksel, ruhsal, sosyal iyilik halinin bozulmasına neden olarak tarif edilen meslek hastalıklarıdır. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tahminlerine göre, dünyada her yıl | milyon 200 bin kişi, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) araştırmalarına göreyse her yıl 11 milyon kişi meslek hastalığına yakalanmaktadır.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, meslek hastalıklarının tespiti için yapılacak sağlık gözetimini işverene vermektedir. Kanunu 15. maddesi; işe girişlerde, iş değişikliklerinde ve işin devamı süresince işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla oçalışanların sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak yükümlülüğü düzenlenmiştir. Aynı kanunun 26. maddesiyle, bu yükümlülüğe uymayan işverene, sağlık gözetimine tabi tutulmayan her çalışan için idari para cezası yaptırımı getirilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (16 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Ancak söz konusu yasa, meslek hastalıklarının tespitinde ya da önlenmesinde etkili olamamıştır. Özellikle meslek hastalıklarının tespitine ilişkin hukuki süreç; teknik ve hukuki araçlardan yoksun, uzun, yetersiz, keyfi bir şekilde işlemektedir. Hastalık tespiti, bağımsız bir kurum değil; meslek hastalığı tespiti sonucunda mali yük yüklenmesi gereken Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılmaktadır. SGK Sağlık Kurulu ise SGK'yı koruma refleksiyle davranmakta, meslek hastalıkları listesinde sıralanan sınırlı sayıdaki hastalığın dışında kalan hastalıkları meslek hastalığı olarak dahi kabul etmemektedir. SGK Sağlık Kurulu raporlarına yargıda yapılan itirazlar ise maliyetli ve çok zaman almaktadır. İtiraz sonucunda kurum saptamasını değiştiren tespitler de oldukça sınırlıdır.

Meslek hastalığı tespit edilemez yahut önlenemez değildir. Ancak meslek hastalığının tespiti, meslek hastalığının çalışma gücünde kayba neden olduğunun kabulü, hem işverene hem SGK'ya mali yükler getirdiği için yok sayılmaktadır.

Bunun güncel örneklerinden biri Gaziantep Başpınar OSB"de faaliyet yürüten Kimpack marka isimli ABY Plastik Ambalaj ve Enerji Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ticaret ünvanlı fabrikanın çalışanlarında görülmektedir. İşçilerin aktardıklarına göre; 3500 işçi ile yapılması gereken üretimin 1800 işçi ile yapılmaktadır. Bu nedenle bazı bölümlerde | işçinin 2-3 işçinin iş yükünü üstlenmek zorunda kalmakta ve neredeyse her çalışanın sağ elinde kireçlenme ve belinde fıtık oluşmaktadır.

Bu bağlamda;

2014-2024 yılları arasında, yıllara göre; tespit edilen meslek hastalıkları, hastalığın görüldüğü iş kolları ve hastalığa yakalanan işçi sayısı kaçtır?

2014-2024 yılları arasında sosyal ve psikolojik alanlarda meslek hastalığına yakalanan işçi sayısı kaçtır?

İşçi sağlığı ve güvenliği mevzuatında yer alan; işe giriş muayenesi, kaç işyeri tarafından kaç işçi için uygulanmıştır?

Kimpack isimli fabrikada çalışan işçilerin işe giriş, işten çıkış ve düzenli sağlık muayenesi yapılmakta mıdır? Kimpack'ta çalışıp bel fıtığı ve/veya kireçlenme teşhisi alan kişi sayısı kaçtır?

2014-2024 yılları arasında işe giriş, iş değişikliği ve belirli aralıklarla yapılması zorunlu olan sağlık muayenelerini yapmayan işveren sayısı kaçtır? Bu sebeple kaç işveren için ne kadar idari para cezası uygulanmıştır? Kesilen cezalar tahsil edilmiş midir?

Söz konusu sağlık gözetimi uygulamalarının yapılıp yapılmadığına ilişkin denetim yapılmakta mıdır? Bu denetimi yapmaya yetkili personel sayısı kaçtır? Denetim hangi usuller ve aralıklarla yapılmaktadır?

Denetimlerde işverenlerin, meslek hastalığına yol açabilecek risklere ilişkin risk değerlendirmesi yapıp yapmadığı ve bu değerlendirmeye göre gereken her önlemi alıp almadığı kontrol edilmekte midir?

Meslek hastalıklarının tespiti, izlenmesi ve önleyici tedbirlerin alınması; meslek hastalığı tespiti halinde sorumluluğu bulunan SGK tarafından yapılması bağımsızlığa ve tarafsızlığa gölge düşürmekte midir? Bütün bunlar için bağımsız ve tarafsız bir merkez açılması planlanmakta mıdır?

SGK tarafından açıklanan ölümlü iş kazası ve meslek hastalığı sayısı ile ölümlü iş kazası nedeniyle bağlanan gelir sayısı arasınca ciddi farklar bulunmaktadır. Örneğin SGK; 2005-2013 döneminde işçi ölüm sayısını 11.047 olarak açıklarken iş kazası ve meslek hastalığı sonucu gelir bağlanan dosya sayısını 20.799 olarak bildirmiştir. Aradaki farkın açıklaması nedir?

TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23

E-Posta

: sevdakaraca(&dtbmm.gov.tr

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·

İlgi (o : 26.02.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-13871352 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Gaziantep Milletvekili Sayın Sevda KARACA tarafından yöneltilen 7/9666 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir.

Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun tespiti, sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi ve gerekli görülen hallerde, işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbi sonuçlarını ortaya koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi suretiyle, "Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği" esas alınarak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Sağlık Kurulları tarafından yapılmaktadır.

Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teflişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. o Programlı | teftişler, o çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı tefiişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.

Diğer taraftan, SGK tarafından gelir yalnızca iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanmamakta, iş kazası veya meslek hastalığı geçiren sigortalının kendisine de belirli şartları taşıması halinde sürekli iş göremezlik geliri bağlanabilmektedir.

Hem iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine gelir bağlanıyor olması, hem de iş kazası veya meslek hastalığı geçiren sigortalının kendisine sürekli iş göremezlik geliri bağlanabiliyor olmasından dolayı gelir bağlanan dosya sayısı iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalı sayısından fazla çıkmaktadır. EN

Öte yandan, önergede yer alan meslek hastalıklarına ilişkin veriler Sosyal Güvenlik Kurumu internet adresinde (www.sgk.gov.tr) yayımlanmaktadır."

Prof. Dr. Vedat BIKHAN Bakan

Ayrıntılı bilgi için irtibat: Soru Önergeleri Birimi

Çankaya / ANKARA Telefon' (312) 296 60 00

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir