Dindar, Türkiye Denizcilik İşletmeleri'ne liman özelleştirmelerini sordu

DEM Parti Van Milletvekili Mahmut Dindar, 11 Kasım 2026 tarihinde Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu toplantısında söz alarak denizcilik sektöründeki özelleştirme uygulamalarını ve liman yönetimindeki eksiklikleri dile getirdi. Dindar, limanların bir kamu hizmeti olarak görülmesi gerektiğini belirterek özelleştirme süreçlerine ve denetim zafiyetlerine dikkat çekti.

Denizcilik bir kamu hizmeti olarak görülmüyor

Denizciliğin önemine değinen Dindar, kurumun statüsüne ilişkin eleştirilerini şu sözlerle dile getirdi: "KİT Komisyonunda denizcilikle ilgili bir kurumun görüşmesini yaparken bunu Ulaştırma Bakanlığına bağlı bir şirket olarak değil Özelleştirme İdaresine bağlı bir şirket olarak görüşüyoruz. Bu durum dahi iktidarın denize bakışını anlatıyor. Limanlar, kıyılar, deniz bir kamu hizmeti olarak görülmüyor, satılacak bir portföy olarak düşünülüyor. 1843'ten bu yana şehir hatları vapurlarını, deniz yolu gemilerini, tersaneleri, limanları kuran bu kurum 1993'te satış listesine alındı; gemiler satıldı, şehir hatları devredildi, 19 liman şirketlere bırakıldı, 2010'da 1.432 olan çalışan sayısı -bugün sizlerin de belirttiği gibi, sunumuzda dile getirdiniz- 42'ye düşmüştür."

Limanlarda denetim ve güvenlik sorunları

Limanlardaki denetim süreçlerinin ticari ilişkilere dönüştüğünü savunan Dindar, deniz güvenliği konusundaki riskleri şu şekilde aktardı: "Denetimin ticari bir ilişkiye dönüştüğü yerde gemilere olur vermek denizcilerin ve yolcuların canını tehlikeye atmak demektir. Bu denetimleri kim yapıyor? Türk Loydu. Türk Loydu, bugün Uluslararası Klaslama Kuruluşları Birliği üyesi. Bu birliğe üye olan diğer ülkeler Amerika ve Almanya gibi gelişmiş ülkeler. Bu keyfî denetim şeklinin ve insan canının bu kadar ucuz olması Türk Loydunun bu birlikten çıkarılmasına bile neden olur Denizde can güvenliği kâr hesabına bırakılmaması gerekiyor ve denetimin kamu eliyle yapılması gerekiyor."

İş cinayetleri ve güvencesizlik

Özelleştirmenin işçi hakları üzerindeki etkilerine değinen Dindar, yaşanan mağduriyetleri ve can kayıplarını şu sözlerle ifade etti: "Özelleştirilen limanlarda kamunun tek gözü şirket yönetim kurullarındaki temsilcileridir. Sayıştay diyor ki "11 limandan 6'sında temsilci raporunu vermemiş." Verilenler de matbu tablolardan ibaret. Özelleştirilmiş limanların gerçek yüzünü liman işçileri anlatıyor, Mersin Limanı'nda 185 işçi sendikaya üye oldukları için yılbaşı gecesi işten atıldı Sayın Genel Müdürüm. Aylardır liman kapısındalar, mahkeme işe iade etti, hâlâ işbaşı yaptırılmadılar. Bu işçiler yirmi dört saat, kırk sekiz saat aralıksız çalıştırıldıklarını, kimyasal yük taşırken maske bile verilmediğini anlatıyor. Temmuz ayında, İskenderun'da 1 liman işçisi üzerine düşen konteynerin altında can verdi. Yalnızca geçen ay gemi, tersane ve liman iş kollarında 17 işçi yaşamını yitirdi. Denizcilerin yıpranma payı ise kaldırıldı. Liman özelleştirilmesi, sendikasızlaştırma ve güvencesizliği de beraberinde getiriyor."

Özelleştirmeye karşı duruş

Limanların toplumsal denetime açık olması gerektiğini vurgulayan Dindar, son olarak şu açıklamalarda bulundu: "Limanlar silaha değil barışa, halkların ticaretine hizmet etmelidir. Tamam, şirketler kurulmuş, kamu tarafından yönetim kurulları oluşturulmuş, kaâr ve zarar tabloları hazırlanmış fakat bu şu anlama da gelmemeli: İnsanı görmeyen topluma fayda sağlamayan. Kamu bu şirketleri sadece sermayesi büyüsün diye değil halkada faydalı olsun diye kurdu. Bu KİT komisyonunda 100 tane kurum ve kuruluşun denetimlerini şirketler daha da büyüsün diye yapmıyoruz. Özelleştirmeye karşıyız. Satışlar durdurulmalı, süresi dolan limanlar kamuya dönmelidir. Limanlar, kıyı kentlerinin, liman emekçilerinin ve sendikaların katıldığı toplumsal denetime açık bir kamu kuruluşu eliyle işletilmelidir. Limanlar halkın ortak malıdır."

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92174

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia