Karabat: Dış ticaret açığı 2003-2025 arasında 1 trilyon 530 milyar dolar oldu

Yeni Parti İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, 4 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında konuşarak ekonomi politikalarını ve bütçe taslağını eleştirdi. Karabat, dış ticaret verileri ile esnaf ve kooperatiflere ayrılan kaynakların yetersizliğine dikkat çekti.

İhracat rekorları refaha dönüşmüyor

Dış ticaret rakamlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Karabat, ihracat verilerinin halkın refahına yansımadığını belirterek, "Değerli Bakanım, 'ihracat rekorları' diyorsunuz. Birinci soru şudur: İhracat rekorları bu ülkede -dediğiniz rekorlar- refaha dönüşüyor mu?" dedi. Bakanlığın döneminde dış ticaret hadlerinin düşük seyrettiğini ifade eden Karabat, "İhraç ettiğimiz mallardan elde ettiğimiz birim gelirle geçmişe kıyasla daha az ithal mal satın alabiliyoruz ya da ihraç edilen ürünlerin fiyatları dünya piyasalarında düşerken veya sabit kalırken ithal edilen ürünlerin fiyatı sürekli artıyor ve aynı miktarda mal ithal edebilmek için her yıl daha fazla mal ihraç etmek gerekiyor. Bunun doğal sonucu ne, biliyor musunuz? Kaynak transferi, ülkenin kaynaklarını, işçinin emeğini daha ucuza başka ülkelere transfer ediyorsunuz demektir bakın, bunun doğal sonucu budur ve dolayısıyla siz bu rakamlarla övündüğünüz sürece sorunun farkına varamıyorsunuz demektir ve çözüm önerisi ve buna kaynak ayırmakta gecikiyorsunuz demektir." ifadelerini kullandı.

İthalat şampiyonluğu rekoru

Dış ticaret açığı ve ithalat payına değinen Karabat, "Siz, yirmi iki yılda bu açığı 4 katına çıkardınız, 4 katına çıkardınız. Hep 'İhracatta şampiyonuz.' diyorsunuz ama Sayın Bakanım, ihracatta dolar da tamam, rakamı artırıyorsunuz, miktarlarda durum ne? Bakın, miktarlarda durumu ben size söylemeyeyim, sizin kendi analizlerinizde küçüldüğü belli. Sayın Bakanım, sizin miktar analizlerinizde küçülmeyi zaten kendi raporlarınızda siz söylüyorsunuz. Bu yıl yüzde 3,5'a düşeceğini söylüyor bütçe teklifi. Birim fiyatında yüzde 7 artacağını söylüyorsunuz. Dolayısıyla asıl rekorunuz ne? İthalat, ithalat asıl rekorunuz, onu niye görmüyorsunuz? Siz, ihracattaki payımızdan bahsediyorsunuz. Bakın, diyorsunuz ki: '1,04'e çıkardık, 2002'de 0,55'ti.' Peki, Sayın Bakan, 2023'te kaçtı? 2023'te 1,08'di, siz 1,04'e düşürdünüz ihracattaki payınızı. Peki, ithalattaki payınız ne oldu? İthalattaki payınız da daha fazla oldu, 1,4'lerde. Dolayısıyla, dünyada ihracattaki pay açısından 31'inci sırada, ithalattaki pay açısından 21'inci sıradasınız, dış ticaret açığında 5'inci sıradasınız ve eğer bir rekordan bahsedeceksek o rekor, ithalat şampiyonluğudur." açıklamasında bulundu.

Esnaf ve kooperatiflere ayrılan kaynaklar

Esnaf ve kooperatiflere yönelik bütçe imkanlarının yetersizliğini vurgulayan Karabat, "Esnaf, kooperatif söylemde var ama bütçede ne yazık ki minimum düzeyde. Esnaf kredisi miktarı 2025'te 175,8 milyar, şimdi 2027'de 180 milyar hedefleniyor. Enflasyonu yüzde 21 öneriyorsunuz. Ya, Allah aşkına bari enflasyon oranında artırın. Sizin vicdanınız enflasyondan daha kötü ya, esnafa karşı. Vicdanımız enflasyondan daha kör. Değerli Bakanım, bakın, kurulan kooperatif sayısı 305'ten 170'e hedefliyorsunuz, kooperatiflere yıllık destek 80 milyon lira. Kooperatifçilik eğitimi vereceğiniz kadın sayısında hedefinizi 608'den 100'e düşürmüşsünüz. Şimdi, dolayısıyla, esnafı, kooperatifçiyi nasıl düşündüğünüzün açık göstergesi bunlar, açık bir göstergesi." dedi.

Sayıştay raporları ve kapanan şirketler

Sayıştay raporlarındaki bulguları ve şirketlerin durumunu hatırlatan Karabat, "Harcanmayan ödeneğiniz olduğu hâlde, ek ödenekten bahsediyor. Kanıtlayıcı belgesi olmayan 439,9 milyon TL tahsilattan bahsediyor Sayıştay raporları veya yine, aynı Sayıştay raporları, döner sermayeden harcanan ve Meclisin önüne gelmeyen 1,66 milyar TL'den bahsediyor. Aynı Sayıştay raporları, 12,9 milyon TL'lik hukuk ödeneğinin 960 milyon TL'ye çıktığını söylüyor, tam 75 katlık bir sapmadan bahsediyor Değerli Bakanım. Dolayısıyla, bunların hesabının da Meclise verilmesi gerekir. Evet, şirketlerimiz var, 2023 yılında 25.883 olan kapanan şirket sayısı, 2025'te 33.270; konkordato sayısı 519'dan 2.817. İşte, ne ticaret ne Adalet Bakanlığı konkordato iflas verilerini düzenli bir şekilde yayınlamıyor. Oysa biz bunu, bu verileri başka yerlerden alıyoruz. Bu verilerin düzenli bir şekilde yayınlanması gerekiyor ve bu tablo, gerçekten alarm zili tablosudur." ifadelerini kullandı.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91295

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia