Kaya, Adalet Bakanlığına hapishanelerdeki kız çocuklarının durumunu sordu

Yeni Parti Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, 20 Ekim 2026 tarihinde Adalet Bakanı Akın Gürlek'e yazılı soru önergesi verdi. Kaya, ülke genelindeki hapishanelerde bulunan 12-18 yaş aralığındaki kız çocuklarına ilişkin verilerin paylaşılmasını ve koşulların denetlenmesini talep etti.

Çocuk hakları ve üstün yarar ilkesi vurgusu

Devletin çocukları koruma yükümlülüğüne dikkat çeken Kaya, "Çocukları korumakla yükümlü devletin, çocukların özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı koşulları da insan hakları, çocuk hakları ve üstün yarar ilkesi çerçevesinde denetlemesi zorunludur. Bir çocuğun hapishanede bulunması, devletin o çocuğa karşı sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; aksine bu sorumluluğu daha da artırır." ifadelerini kullandı.

Hapishane koşulları ve CİSST verileri

Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği verilerine değinen Kaya, "CİSST, kapalı hapishanelerde tutulan kız çocuklarının kadın hapishanelerinin çocuk koğuşlarında bulunduğuna, kız çocuklarına yönelik müstakil çocuk eğitimevi sayısının yalnızca 1 olduğuna ve bu durumun çocukların aileleriyle ilişkilerini sürdürmelerini zorlaştırdığına dikkat çekmektedir." dedi.

Gelişimsel ihtiyaçlar ve riskler

Sadece cezalandırma odaklı yaklaşımın risklerine değinen Kaya, "Çocukların yaşları, gelişimsel ihtiyaçları, aile koşulları, eğitim durumları ve maruz kalabilecekleri şiddet ya da istismar riskleri birlikte değerlendirilmeden yalnızca cezalandırma odaklı bir yaklaşım benimsenmesi, çocukların geleceğinde telafisi güç sonuçlara yol açabilir." açıklamasında bulundu.

Kamuoyunun bilgilendirilmesi talebi

Kız çocuklarının durumu hakkında şeffaflık çağrısı yapan Kaya, "Bu çerçevede, kız çocuklarının özgürlüğünden yoksun bırakılma koşulları, eğitim ve sağlık hizmetlerine erişimleri, güvenlikleri ve tahliye sonrası destek mekanizmaları hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi gerekmektedir." diye konuştu.

Kaya, önergede Adalet Bakanı Gürlek'e şu soruları yöneltti:

1. 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla Türkiye'de hapishanelerde bulunan 12-18 yaş aralığındaki kız çocuklarının illere, kurumlara, yaş gruplarına ve hukuki statülerine göre dağılımı nedir?
2. Hapishanelerde bulunan 185 tutuklu kız çocuğundan kaçının tutukluluğu altı ayı, bir > yılı ve iki yılı aşmıştır? Tutukluluk sürelerine ilişkin dağılım nedir? Be Kız çocukları hakkında tutuklama tedbiri uygulanırken özgürlüğü kısıtlayıcı olmayan alternatif tedbirlerin değerlendirilmesine ilişkin hangi ölçütler kullanılmaktadır? Bu alternatiflerin uygulanma ve reddedilme sayılarını açıklayacak mısınız?
3. Kız çocuklarının yetişkin kadın hapishanelerinin çocuk koğuşlarında tutulmasının önüne geçmek amacıyla hangi çalışmalar yürütülmektedir? Kız çocuklarına özgü, çocuk hakları standartlarına uygun bağımsız kurumların oluşturulmasına yönelik bir takvim bulunmakta mıdır?
4. Kız çocukları için Türkiye genelinde yalnızca 1 müstakil çocuk eğitimevi bulunduğu yönündeki bilgi doğru mudur? Doğruysa, bu kurumun bulunduğu il dışında yaşayan kız çocuklarının aileleriyle düzenli görüşebilmesi ve sosyal çevreleriyle bağlarını koruyabilmesi için hangi kolaylıklar sağlanmaktadır?
5. Hapishanelerde bulunan kız çocuklarının kaçına düzenli psikolojik destek, sosyal hizmet danışmanlığı ve çocuk gelişimi desteği sunulmaktadır? Bu hizmetlerde görev yapan psikolog, sosyal hizmet uzmanı, çocuk gelişimci ve diğer uzman personelin sayısı kaçtır?
6. Kız çocuklarının örgün eğitimlerine devam edebilmesi, sınavlara girebilmesi ve eğitim materyallerine erişebilmesi için hangi uygulamalar yürütülmektedir? Eğitimine devam edemeyen kız çocuklarının sayısı kaçtır?
7. Hapishanelerde bulunan kız çocuklarından kaçının fiziksel, psikolojik veya cinsel şiddete, istismara, akran zorbalığına ya da ayrımcı muameleye maruz kaldığına ilişkin Bakanlığınızın kayıtları bulunmaktadır? Son beş yılda bu kapsamda kaç şikâyet alınmış, kaç idari veya adli soruşturma başlatılmış ve kaçında yaptırım uygulanmıştır? Hapishanelerde bulunan hamile kız çocuklarının ve çocuğuyla birlikte kalan kız çocuklarının sayısı kaçtır? Bu çocuklara gebelik takibi, doğum öncesi ve sonrası sağlık hizmetleri, beslenme, psikososyal destek ve çocuk koruma hizmetleri hangi usullerle sağlanmaktadır?
8. Kız çocuklarının aileleriyle telefon, görüntülü görüşme ve yüz yüze ziyaret imkânlarına erişim durumları nasıldır?
9. Çocukların özgürlüklerinden yoksun bırakılmasının son çare olması İlkesi doğrultusunda, kız çocuklarına yönelik koruyucu ve destekleyici tedbirlerin, adli kontrolün, danışmanlık ve rehabilitasyon programlarının yaygınlaştırılması için hangi çalışmalar yapılmaktadır?
10. Tahliye edilen kız çocuklarının eğitimlerine devam etmeleri, barınma, sağlık, psikososyal destek ve toplumsal yaşama yeniden katılım ihtiyaçlarının karşılanması için hangi kurumlar arasında koordinasyon sağlanmaktadır? Son beş yılda tahliye edilen kız çocuklarından kaçına bireysel takip ve destek hizmeti sunulmuştur?
11. Kız çocuklarının hapishanelerde tutulmasına ilişkin veriler neden düzenli, ayrıntılı ve kamuoyunun denetimine açık biçimde yayımlanmamaktadır? Bakanlığınız, kız çocuklarına ilişkin yaş, tutukluluk süresi, eğitim, sağlık, güvenlik ve rehabilitasyon verilerini belirli aralıklarla kamuoyuyla paylaşmayı planlamakta mıdır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51565 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/60e35156-b7fb-4051-bec9-01a15d055dcd

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia