Kaya: İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yararlanamayan milyonlarca işsiz var

DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya, 3 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısında söz alarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bütçesini değerlendirdi. Kaya, bütçe tercihlerinin mevcut düzeni sürdürmeye yönelik olduğunu savunarak sosyal güvenlik sistemindeki sorunlara ve emeklilerin yaşam koşullarına dikkat çekti.

Sosyal güvenlik sistemi kamusal hak olmaktan çıkarılıyor

Sosyal güvenlik rejimindeki dönüşüme değinen Kaya, Türkiye'de sosyal güvenlik sisteminin giderek yurttaşların yaşamını güvence altına alan kamusal bir hak olmaktan çıkarılıp bireyin kendi imkânlarıyla kendi sorunlarına çözüm ürettiği bir meseleye dönüştürüldüğünü belirtti. Emeklilerin durumuna ilişkin tespitlerini paylaşan Kaya, "2002 yılında emekli aylığı asgari ücretin yüzde 122'si düzeyindeyken bugün asgari ücretin dahi gerisine düşmüş durumda. İnsanlar yıllarca prim ödüyor, ömrünü çalışarak geçiriyor ama emekliliğinde insanca yaşayabileceği bir gelire ulaşamıyor. Emeklilik dinlenme ve yaşam güvencesi olması gereken bir dönem olması gerekirken ne yazık ki kazanılmış bir hak olmaktan çıkarılmış bir lütuf gibi sunuluyor yani emeklilik dönemi ikinci bir iş arama zorunluluğuna dönüşüyor" dedi.

Emeklilerin talepleri ve intibak düzenlemesi ihtiyacı

Birleşik Emekliler Sendikası'nın taleplerini aktaran Kaya, emeklilerin yaşam standartlarının iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı. Emeklilerin beklentilerini sıralayan Kaya, "Emekliler insan onuruna yaraşır bir emekli aylığı talep ediyorlar ve bunun asgari ücretin yüzde 40'ından fazla olması gerektiğini ifade ettiler yani 2027 koşullarında en az 50 bin lira olması gerektiğini söylüyorlar. Emekli aylıkları hesaplanırken enflasyon farkının yanı sıra refah payı ve millî gelir artışı dikkate alınmalı. Aynı prim gününe ve benzer çalışma geçmişine sahip emekliler arasındaki aylık eşitsizliğini gidermek için intibak düzenlemesi yapılmasını talep ediyorlar." ifadelerini kullandı.

İşsizlik sigortası fonu ve mağduriyetler

İşsizlik Sigortası Fonu'nun kullanımına yönelik eleştirilerde bulunan Kaya, fonun amacına uygun kullanılmadığını iddia etti. Fonun kaynaklarının aktarılma biçimini sorgulayan Kaya, "Adı İşsizlik Sigortası Fonu ama bu Fon'dan yararlanamayan milyonlarca işsiz var. Fon'a başvuran 11 milyon 207 bin işçinin yüzde 47'sinin talebi reddedilmiş. Türkiye'deki işsizlerin yüzde 85'i bu fondan yararlanamıyor. Buna karşılık, fon kaynaklarının önemli bir bölümü işveren teşviklerine, çeşitli desteklere ve staj adı altında sermayeye tahsis ediliyor yani iş gücü sağlanarak aktarılıyor. İşsiz kalan işçinin güvencesi olması gereken bu kaynak neden işsizlere verilmiyor? İşsizlik Sigortası Fonu'nun temel amacı işsiz kalan emekçiyi korumak değil midir? Fon gelirleri, işsizlerin yaşamlarını sürdürebilmeleri için işsizlik ödeneği olarak ayrılmamış mıdır? Neden bu amaçla kullanılmıyor?" dedi.

İş cinayetleri ve güvencesiz çalışma koşulları

Çalışma yaşamındaki güvencesizliğin iş cinayetlerine yol açtığını belirten Kaya, denetim eksikliğine dikkat çekti. İş cinayetlerinin maliyet hesabına indirgenmesinin ağır sonuçları olduğunu söyleyen Kaya, "Sadece 2026 yılının ilk dokuz ayında 1.736 işçi çalışırken hayatını kaybetti. İş kazalarının önemli bir bölümü önlenebilir niteliktedir. İş yerlerinde gerekli güvenlik önlemlerinin alınması, düzenli ve etkili denetim yapılması, işçilerin sağlıklı barınma ve çalışma koşullarına kavuşturulması, işverenlerin sorumluluklarının yerine getirilmesiyle bu ölümlerin önüne geçilebilir ancak işçi sağlığı ve iş güvenliği üretim maliyetini artıran bir unsur olarak görüldüğü sürece bu ölümler ne yazık ki devam ediyor, bu da önlenmesi gereken bir husus." açıklamasında bulundu.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91157

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia