Oktay: Mekke Anlaşması üçüncü ülkelere karşı bloklaşma ya da saldırı ittifakı değildir

AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay, 4 Kasım 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu'nda Türkiye, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı Arasında Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi üzerine konuştu. Oktay, anlaşmanın bölgesel bir güvenlik kalkanı inşa etmeyi hedeflediğini belirterek sürecin anayasal çerçevede yürütüldüğünü ifade etti.

Mekke Anlaşması stratejik bir adımdır

Dünya genelinde rekabet ve belirsizlikler tırmanırken Türkiye'nin millî menfaatlerini gözeten bir dış politika yürüttüğüne dikkat çeken Oktay, "Bugün görüştüğümüz Mekke Anlaşması da bu iradenin somut bir adımıdır. Vekâlet savaşlarının ağır bedeller ödettiği coğrafyamızda sorunlara bizzat bölge içerisinden çözümler üretilmesi kritik önem taşımaktadır. Bu doğrultuda Mekke Anlaşması stratejik diyaloğu, karşılıklı güveni ve birlikte çalışma kültürünü büyüterek Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51'inci maddesinde değinilen kolektif savunma esasına dayalı, Orta Doğu'da kolektif bir caydırıcılık kalkanı inşa etmeyi hedeflemektedir." dedi.

Kontrolsüz bir süreç söz konusu değildir

Anlaşmaya ilişkin dile getirilen endişelere yanıt veren Oktay, "Mekke Anlaşması, taraflardan birine saldırı yapılması durumunda kapsamlı bir istişare ve objektif değerlendirme mekanizmasının işletilmesini ve kararların fikir birliğiyle yani ortak kararla alınmasını şart koşmaktadır. Bu doğrultuda, ülkemizin kendi iradesi dışında kontrolsüz bir sürecin içine çekilmesi söz konusu değildir. Anlaşma metnini tekrar tekrar okuyun lütfen. Ayrıca, Türk Silahlı Kuvvetlerinin çatışmalara katılmak üzere yurt dışına gönderilmesi, ancak Anayasa'mızın 92'nci maddesi uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilecek tezkerelerle mümkün olabilecektir." ifadelerini kullandı.

NATO yükümlülükleri saklı tutulmaktadır

Mekke Anlaşması'nın NATO üyeliğiyle çelişebileceği iddialarına değinen Oktay, "Mekke Paktı, NATO'ya alternatif bir ittifak değildir. Anlaşmanın 12'nci maddesi açıktır; Mekke Anlaşması Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşmalardan ve ittifaklardan doğan tüm hak ve yükümlülüklerini tamamen saklı tutmaktadır. Esas itibarıyla Mekke Anlaşması, ülkemizin güvenliğini tamamlayıcı nitelikte bölgesel bir güvenlik halkasıdır." açıklamasında bulundu.

Kararlar oydaşmayla alınacaktır

Anlaşmanın süreklilik arz eden maddelerine ilişkin eleştirileri değerlendiren Oktay, "Mekke Anlaşması tüm kararların oydaşmayla alınmasını öngörmektedir. Bu çerçevede, on yıl öncesinde de Türkiye'nin rızası olmadan hiçbir kararın alınması ve uygulanması mümkün değildir." dedi.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149581

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia