Olan: Şirketin 2024'te 25 milyar lira zarar yazdığını söyledi

DEM Parti Bitlis Milletvekili Hüseyin Olan, 4 Kasım 2026 tarihinde Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu'nda yaptığı konuşmada demir yolu taşımacılığının kamusal bir hizmet olarak kalması gerektiğini belirtti. Olan, demir yolu ağırlıklı bir ulaşım modelinin geliştirilmesi için gerekli adımların atılmasını talep etti.

Demir yolu kamusal bir hizmet olarak kalmalı

Trenin yoksulun ulaşım aracı olduğuna dikkat çeken Olan, "tren bu ülkede yoksulun ulaşım aracıdır. O yüzden kamusal bir hizmet olarak kalmasından yanayız. Hem yük alanında hem yolcu taşımacılığında ucuz bir ulaşım ağı olarak kalmasını istiyoruz." ifadelerini kullandı.

Şirketin zarar durumu ve maliyet belirsizliği

Şirketin her yıl zarar ettiğini belirten Olan, "Sayıştay 4 rapora da aynı cümleyi yazmış: "Zarar ana şirketin sermaye artırımıyla kapatılıyor." Peki, bu zarar nereden geliyor? Sayıştay iki yıl üst üste aynı şeyi yazdı: "Şirket kamu hizmeti olarak işlettiği trenlerin maliyetini ayrı hesapta tutmuyor." Kanun "...tutun." diyor, tutulmuyor yani Bakanlık parayı ödüyor ama neyin karşılığında ödediğini bilmiyor." dedi.

Yük taşımacılığı ve kiralık lokomotifler

Zararın büyük kısmının yük taşımacılığından kaynaklandığını vurgulayan Olan, "Zararın yaklaşık yarısı yük taşımacılığından geliyor; 6 milyar 400 milyon lira. Dört yılın üçünde yük zararı yolcu treninin zararından büyük. Dört yılda yükten 13 milyar zarar etmişsiniz." dedi. Ayrıca lokomotif kiralama konusuna değinen Olan, "Kendi lokomotifiniz yetmezken lokomotifi özel şirkete kiralamışsınız. Sayıştay 2023'te 19 kiralık lokomotif saymıştı, bize "Geri alıyoruz." yazdınız, aynı kâğıtta 2025'te sayının 27 olduğunu da yazdınız. Geri almamışsınız, artırmışsınız. Kamu zarar ediyor, özel taşımacılık kamunun lokomotifiyle iş yapıyor." açıklamasında bulundu.

Bilet satış sistemi ve hızlı tren seti sorunları

Sayıştay'ın soruşturma istediği dosyalara değinen Olan, bilet satış sistemindeki ihale sürecini eleştirerek, "İki ihale iptal edilmiş, üçüncüsü davetle yapılmış, Kamu İhale Kanunu uygulanmamış. Gerekçe "Bu iş gelir getirecek." diye. Sözleşme on yıllık, bedeli 213 milyon lira. Sayıştay bakmış, iki buçuk yılda elde edilen gelir 15 milyon 458 lira. 15 milyon lira gelir için bir Kamu İhalesi Kanunu'nun dışına çıkılmış." dedi. Hızlı tren setiyle ilgili yaşanan kazayı hatırlatan Olan, "Yolcu taşımak için alınmış bir treni müteahhide kiralama kararı da çok da yerinde değil." ifadelerini kullandı.

Emekçilerin durumu ve personel eksikliği

Makinist eksikliğine ve çalışanların durumuna dikkat çeken Olan, "Makinist norm kadronuz 4.080'dir, çalışan 3.527, 553 makinist eksik." dedi. Taşeron çalışanların durumunu da dile getiren Olan, "1.842 emekçi taşeronda; gişede bilet kesen, trende yolcuya hizmet eden emekçi sizin asıl işinizi yapıyor. Bu emekçiler için harcama dört yılda 9 katına çıkmış, beş yıldır sayı aynı, demek ki geçici değil kalıcı bir çalıştırma biçimi." dedi.

Demir yolu ağırlıklı ulaşım modeli talebi

Demir yolunun geliştirilmesi gerektiğini belirten Olan, "TCDD işletmesi Genel Müdürümüz Sayın Veysi Kurt'un da, TCDD Taşımacılık Genel Müdürümüz Ufuk Yalçın Bey'in de, binlerce emekçinin de, milyonlarca demir yolu kullanıcısının da temel beklentisinin demir yolu ağırlıklı bir ulaşım modelinin geliştirilmesi hedefidir, bunun olması için neler yapmak gerek diye sormak lazım." dedi. Son olarak Tatvan ile Van arasındaki feribot hattının yerine demir yolu yapılmasını ve Van Gölü turistik hattının kullanılmasını talep ettiğini belirtti.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=91380

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia