Saki: Aile Bakanlığı bütçesi kadınların güçlendirilmesini hedeflemiyor

DEM Parti İstanbul Milletvekili Özgül Saki, 11 Kasım 2026 tarihinde Plan ve Bütçe Komisyonu'nda yapılan toplantıda Aile Bakanlığı bütçesini değerlendirdi. Saki, hazırlanan bütçenin kadınların güçlendirilmesi amacına hizmet etmediğini ve kadınları toplumsal cinsiyet eşitsizliği ile patriarkal kapitalizmin ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş bir yaşama mahkûm ettiğini savundu.

Bütçenin toplumsal cinsiyet esasına göre hazırlanmadığı iddiası

Bütçenin toplumsal cinsiyet esasına göre hazırlanmadığına dikkat çeken Saki, "Bu bütçe, her ne kadar "toplumsal cinsiyete duyarlı" diye ifade edilmişse bir kere sunumdaki konuşmada, toplumsal cinsiyet esasına göre hazırlanan bir bütçe değil çünkü eğer böyle olmuş olsa kadınlar ile erkekler arasındaki eşitsizlikleri öncelikle alt alta yazar, sonra bunun eşitlenmesi için hangi politikaları uygulayacağı üzerine bize somut veriler sunar ama yok. Ekonomik veriler anlatılırken de sürekli hane geliri üzerinden bir anlayışla bize politikalar öneriliyor. Oysa kadın erkek arasındaki derin eşitsizlik nedeniyle hane geliri tek başına ölçü olamaz. O geliri kim kullanıyor? O gelirin üzerinde erkeğin mi tahakkümü var, kadının mı tahakkümü var? O gelirden, mesela, LGBTİ+ bir genç, o hanede yararlanabiliyor mu? O hanede 18 yaşında bir kız çocuğu acaba bu bütçenin ne kadarında söz ve karar sahibi?" ifadelerini kullandı.

Kadınların şiddetten korunmasına yönelik eksiklikler

Kadınların şiddetten korunması konusundaki eksikliklerin altını çizen Saki, "Eğer böyle olsa, kadının güçlendirilmesi hedef olsa, mesela, kadının şiddetten korunmasına ilişkin etkili politikalar uygulanır. Var mı bir etkili politika? Etkili politika olmasının yanında, İstanbul Sözleşmesi'nden çıkılarak, 6284 etkin uygulanmayarak şiddete açık hâle getiriliyor kadınlar. Kadınların güçlendirilmesi meselesinde, mesela, ölçü şu olmalı: Şiddetten ne kadar uzak? Kadın cinayetleri ne kadar azaldı? Cinsel şiddet, taciz, tecavüz ne kadar azaldı? Kadın istihdamı ne kadar yükseldi? Kadınların başvurabilecekleri sığınaklar ne kadar artırıldı? Bakım yükü kamusal olarak ne kadar giderildi? Kadın ne kadar kamusal yaşamın içinde bağımsızca var olabildi?" dedi.

Vizyon belgeleri ve kadın emeği üzerine eleştiriler

Vizyon belgelerindeki yaklaşımı eleştiren Saki, "Eğer kadının güçlendirilmesi olsa "çocuk eşittir kadın" denkleminden çıkılır ve devredilemez babalık izni hakkı tanımlanır; böyle bir şey yok. Kadın çalışan sayısına bakılmadan 7/24 açık kreşler olur, böyle bir şey yok; var olan kreşlerin de kapanması öneriliyor. Dolayısıyla bu bütçe, kadınların güçlendirilmesinden aslında tek bir cümle söz etmiyor ve bunu neden yapıyor? Hemen bakalım; Orta Vadeli Program 2027-2029 açıklandı, Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi açıklandı. Burada kadınların, özne olarak görüldükleri tek şey doğurganlıkları ve burada sabahtan beri erkek vekillerin de böyle pervasızca kadın bedeni, kadın doğurganlığı üzerinden söz kurması da aslında cinsiyetçilik; bunu da söylemeden geçemeyeceğim. Bu vizyon belgelerinde ailenin güçlendirilmesi "Kadınlar doğursun, kadınlar evde yaşlı baksın, engelli baksın, çocuk baksın. İhtiyaç olursa güvencesiz, esnek çalışmak için biz onları istihdam ederiz." Bu istihdam da düzenli, sürekli olmaz dediğim gibi." açıklamasında bulundu.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeKomisyonKonusmaTutanakDetay?tutanakId=92221

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia