Sarıbal: Tarım sorunlarının araştırılması için komisyon kurulmasını istedi

CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, 5 Kasım 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada tarım sektöründeki temel sorunların araştırılması amacıyla bir komisyon kurulmasını talep etti. Sarıbal, gıda hakkı, üretimin sürdürülebilirliği ve çiftçinin borç yükü gibi konuların incelenmesi gerektiğini belirtti.

Tarım sorunlarını araştırmak için komisyon talebi

Gıda hakkı ve üretimin devamlılığı gibi konuların incelenmesi gerektiğini belirten Sarıbal, "Önerimiz açık, gıda hakkı, Türkiye'nin üretim sorunları, üreticinin sorunları, üretimin sürdürülebilirliği, tarımın devamlılığı, dışa bağımlılığın engellenmesi, genç arkadaşlarımızın tarımdan kopması, çiftçinin üretimden çıkması, Türkiye'nin ithalata bağımlı hâle gelmesi; bütün bu temel sorunların araştırılmasına dair ve bu sorunların giderilmesine dair bir komisyonun kurulmasını talep ediyoruz." dedi.

Kanundaki destekleme oranlarına dikkat çekti

5488 sayılı Kanun'un tarımsal desteklere ilişkin maddelerini hatırlatan Sarıbal, "Tarımı desteklemek adına gayrisafi millî hasılanın yüzde 1'inden az olmamak üzere tarıma destek verilir. Doğrudan destek, nedir bu desteğin içeriği? Açıktır, net, telafi edici ödemeler, bitkisel üretim giderleri, hayvancılık desteklemeleri, kırsal kalkınma giderleri, tarım sigortalarının desteklenmesi ve diğer tarımsal giderler. Biliyorum, bizden sonra iktidar yetkilileri çıkacak, diyecekler ki: 'Banka faizine şu kadar ödeme yaptık, yatırıma şu kadar destek verdik, buraya şu kadar para verdik.' Kendi çıkardığınız kanunu iyi okumalısınız çünkü o kanun şunu söylüyor: 'Vergi istisnası ve indirimleriyle ilgili madde destekleme içerisinde değildir.' diyor. 'Kamu yatırımlarının kaynaklarına harcanan paralar destekleme gideri değildir.' diyor. 'Kamu yatırımlarıyla ilgili desteklemeler destekleme gideri değildir.' diyor ve bütün bunları birbirinden ayırarak net bir şekilde ortaya koymak zorundayız." ifadelerini kullandı.

Çiftçinin borç yükü ve destekleme miktarları

Desteklemelerin çiftçinin borçlarını karşılamada yetersiz kaldığını vurgulayan Sarıbal, "Şu anda çiftçinin 1,5 trilyon gideri var, 1,5 trilyon borcu, sadece bankalara. 2007 yılında geldiğinizde bankalara olan borç bu yaptığınız indirimler üzerinden, desteklemeler üzerinden yüzde 50'sini karşılıyordu, yüzde 50; bugün sadece yaptığınız destek bankalara borcun yüzde 10'unu bile karşılamıyor. 5 kat daha aşağıya düşmüş. Yine 2007 yılında yani kanun çıktığından bugüne kadar, 2027 hariç, toplam 2 trilyon 752 milyar ödemeniz gerekirken ne yazık ki ödediğiniz para sadece 686 milyar; ödenmeyen 2 trilyon 66 milyar; 2026 sonu, 2027 dâhil değil. Yine 2007 yılından bugüne kadar, yirmi yılda ödediğiniz destekleme miktarı 30 kat artmış ama çiftçinin borcu tam 145 kat artmış. Yine 2007 yılında ortaya koyduğunuz destekleme miktarı bütçenin 2,72'sine denk gelirken bugün binde 85'ine denk gelmektedir; tam 3 kat aşağıya düşmüş. Yine yaptığınız destekleme 2007 yılında binde 65... Yani kanunun 21'inci maddenin 'Yüzde 1'inden az olmayacak.' dediği miktarın beşte 1'ine, binde 2,1'e kadar düşmüş. 2027'yi dâhil edersek 2 trilyon 940 milyar TL çiftçiye borcunuz var. Kaldı ki bu borç her yıl tarımsal girdi fiyatları üzerinden yenilenmemiştir, o günkü fiyatlar üzerinden işlem yaptık ve böyle açıkladık. Oysa -Grup Başkan Vekilimiz uyardı- bu tarımsal girdiler üzerinden her sene yenilenmelidir. Böyle bakıldığında o 2 trilyon 66 milyar paranın çok daha yüksek bir rakama denk geldiğini söylemek isterim. Soruyoruz, bunun için araştırma önergesini..." açıklamasında bulundu.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149673

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia