Süllü: Kızılay Tüzüğü'nün Cumhurbaşkanınca onaylanması özerkliği yok ediyor

CHP Eskişehir Milletvekili Jale Nur Süllü, 3 Kasım 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada Kızılayın idari bağımsızlığı ve tüzüğünün onaylanmasına ilişkin düzenlemelere değindi. Süllü, Kızılayın siyasi iktidarın müdahalesinden arındırılması gerektiğini ifade etti.

Kızılayın saygınlığı tartışmalı hale geldi

Kızılayın son yıllarda güven sarsan konularla gündeme geldiğine dikkat çeken Süllü, "O günlerden bugünlere çok şey değişti. Kızılay yaptığı onca iyiliğe karşın son yıllarda güvenimizi sarsan konularla gündeme gelir oldu. Eş, dost, akraba, yandaş atamaları, yiyecek yardımlarının seçim propagandalarıyla dağıtılması, et skandalı, Gazze'ye gidecekken buharlaştığı iddia edilen paralar, başkent üzerinden Ensar Vakfına para aktarımında paravan olması, Kayseri Şube Başkanının "Evde kalsın kızlar, ne olur reis?" paylaşımıyla kadınların çalışma ve eğitim yaşamında yer almamasıyla şeriat çağrısı, eski başkanın kızının neden olduğu ölümlü trafik kazasında adaletin sorgulanması, holding ve 11 iştirak olmak üzere 12 şirketlik yatırım grubuyla ticarileşmesi, 6 Şubat depremlerinde dağıtım yerine satılan çadırlar ve daha niceleri... Çıkar ve parasal işlerin dışında kalmanın simgesi olarak dilimize yerleşen Hilali Ahmer'e ne oldu derseniz; iktidarın önlenemez her yeri ele geçirme hırsı, eş dost ve yandaşlara makam vermeye dönük yönetim anlayışı ve her kurumu ticari anlayışla metalaştırma politikası pek çok kurum gibi Kızılayın saygınlığını da tartışmalı hâle getirdi." dedi.

Tüzüğün onaylanması özerkliği yok eder

Görüştüğü kanun teklifindeki bir hükmün Kızılayın özerkliğini zedeleyeceğini belirten Süllü, "Üzerine söz aldığım 5'inci maddenin son fıkrasında tüzel kişiliğe sahip olan Kızılay Tüzüğü'nün Cumhurbaşkanınca onaylanması hükme bağlanmaktadır. Bu hükümle sivil toplum kuruluşu olan Kızılayın özerkliği yok edilmeye çalışılmaktadır. Köklü geleneğe sahip, gönüllülük esasına dayanan şubelerin alttan yukarıya doğru işleyen özerkliğini zedeleyecek bir vesayet getirmektedir. Genel kurul delegelerinin bağımsız ve sivil iradesiyle hazırlanacak tüzüğün siyasi yürütmenin başının onayına bırakılması kurumun idari bağımsızlığını ortadan kaldıracaktır." ifadelerini kullandı.

Siyasi müdahale Kızılayı tartışmalı hale getirir

Düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğunu ve uluslararası algıyı etkileyeceğini vurgulayan Süllü, "Ayrıca bu madde Anayasa’nın 33'üncü maddesindeki Dernek özgürlüğü kamu makamlarının dernek yönetimine müdahalesinin sınırlandırılması gerektirir hükmüne de aykırıdır. Nitekim, Anayasa Mahkemesinin 13 Temmuz 2004 tarihli kararı Kızılayın organlarının Bakanlar Kurulu kararıyla değiştirilmesine imkân veren hükmü iptal etmiştir. Ayrıca, uluslararası arenada Kızılayın bağımsız, özerk, insani bir sivil toplum örgütü yerine siyasi iktidarın aygıtı olarak algılanmasına da yol açacaktır. Siyasi, iktidarın örgüt, yönetim, karar alma mekanizmalarına doğrudan müdahalesi Kızılayı tartışmalı hâle getiren siyasi, adli, parasal konularla anılmasının daha da artmasına yol açacaktır." açıklamasında bulundu.

Kızılay liyakat esaslı yapıya kavuşturulmalı

Kurumsal yozlaşmanın maliyetlerine değinen Süllü, "Köklü, insani bir yardım kuruluşu olan Kızılayı eski saygın günlerine kavuşturmak ancak siyasetin etkisinden ve ticari bir şirket gibi yönetme anlayışından arındırıp... bağımsız, tarafsız, liyakatin esas alındığı, karar mekanizmalarında şeffaf, denetlenebilir bir yapıya kavuşturmakla mümkün. Kızılayı yeniden tüm yurttaşlarımızın güven duyduğu bir dayanışma çatısı hâline getirmek, siyasetçilerin kurumlara müdahalesini önlemek biz milletvekilinin sorumluluğu diyor." dedi.

Kaynak: TBMM tutanağı · https://www.tbmm.gov.tr/milletvekili/UyeGenelKurulKonusmalariDetay?eid=149468

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia