Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair İçtüzük Teklifi

Devlet sistemlerinde yönetim şekli erklerin birbirleriyle olan karşılıklı konumları ve ilişkilerine göre şekillenir. Bu kapsamda güçler ayrılığı devlet düzeninin demokratik niteliğini belirleyici temel unsurdur. Yasama, yürütme ve yargı erklerinin her birinin ayrı konumu, işlevi ve önemi vardır. Devletin temel organlarını oluşturan bu güçlerden birinin diğerine önceliği veya üstünlüğü kamu düzenini bozacak, sistemin demokrasiden uzaklaşmasına yol açacaktır. Bu nedenledir ki Türkiye Cumhuriyeti Anayasası; kuvvetler ayrımının, Devlet organları arasında üstünlük sıralaması anlamına gelmeyip, belli Devlet yetki ve görevlerinin kullanılmasından ibaret ve bununla sınırlı medeni bir işbölümü ve işbirliği olduğunu ve üstünlüğün ancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğunu başlangıç kısmında vurgulamıştır.

Yine Anayasa'nın 6'ncı maddesinde "Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir." denilerek Türk Milletinin, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre, yetkili organları eliyle kullanacağı, egemenliğin kullanılmasının, hiçbir surette hiçbir kişiye bırakılamayacağı belirtilmiştir.

Anayasa'nın sözü ve özü demokratik milli egemenliği öngörmüşken, son 15 yıldır ülkemizde devlet düzeninin her alanında tek adam yönetimine dayalı antidemokratik bir anlayış egemen olmaya başlamıştır. Tek adam zihniyeti güçler ayrılığını örselemiş, devletin temel organlarının dengesini bozmuştur. Yürütme, yargı ve yasamayı yönlendirmenin ötesinde yönetmeye başlamıştır. Devlet, tek adam tarafından yönetilmekte ve kontrol edilmektedir. Onun yetişemediği alanlarda da onu örnek alan yöneticiler tek adam anlayışını kendi alanlarında uygulamakta, devletin her kademesinde bu yönetim tarzı yerleşerek yaygınlaşmaktadır.

Doğrudan halkın seçtiği temsilcilerden oluşan yasama organı TBMM, kamuoyunun ilgi odağıdır. Halk, temsilcilerini gönderdiği TBMM'nin faaliyetlerini takip etmektedir. TBMM'de yalnızca çoğunluğu oluşturan iktidar partisinin değil milli iradeyi oluşturan diğer bütün partilerin kendini ifade edebileceği demokratik bir ortam ve yönetim anlayışı kamuoyuna tartışmasızıdır.

TBMM Başkanının seçim usulü, görev süresi, görev ve yetkileri TBMM İçtüzüğünde düzenlendiği halde; sorumluluklarını yerine getirmemesi, yetkisiz olduğu konularda kararlar alıp uygulaması, keyfi yönetim sergilemesi hallerinde parlamenter denetime tabi tutularak süresinden önce görevine son verilmesi hükme bağlanmamıştır.

Geçmişte yaşanan bazı örnekler, gerekli koşullar oluştuğunda TBMM Başkanının süresi bitmeden önce kendisini seçen TBMM tarafından görevinden uzaklaştırılabilmesinin bir zorunluluk olduğunu göstermiştir.

Nitekim 22'nci Yasama Döneminde Meclis Başkanı Bülent Arınç imzasıyla verilen İçtüzük Değişikliği Teklifinde, TBMM Başkanı hakkında güvensizlik önergesi verilmesi suretiyle denetim yolu işletilerek süresinden önce Genel Kurul tarafından görevine son verilebilmesi öngörülmüştür. Bu günleri görürcesine hazırlanan söz konusu düzenleme, "seçimle göreve gelmek, seçmenlerin güvenini kazanmak demektir. Bu güven zamanla seçilen tarafından zedelenebilir. Bu durumda seçmene seçtiği kişiyi değiştirme imkanı tanınmalıdır." şeklinde gerekçelendirilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle teklifle, TBMM Genel Kurulu tarafından seçilen Meclis Başkanının görevi kötüye kullanma, görevini layıkıyla yerine getirmeme, kamuyu zarara uğratma, hukuki sorumluluklarını yerine getirmeme, yönetme gücünü kaybetme ve benzeri gerekçelerle, görev süresi bitmeden önce yine TBMM Genel Kurulu tarafından görevinden alınarak ortaya çıkacak sorunların çözülmesi amaçlanmıştır.