Kahramanmaraş Merkezli Depremlerin Yol Açtığı Zararların Giderilmesi ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

(1) Bu Kanunun amacı, 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, uğranılan zararların karşılanması amacıyla alınacak önlemlere ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Gerekçe: Kanunun amaç ve kapsamı belirlenmektedir.

(1) Bu kanunda geçen;

Depremden etkilenen bölge: 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerleri, ifade eder.

Gerekçe: Depremden etkilenen bölgenin tanımı yapılmaktadır.

(1) Depremden etkilenen bölgede, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının fen heyetleri tarafından tespit edilmiş olan yıkık, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı ya da yapılacak yeni imar planları nedeniyle kamulaştırılması zorunlu olan binalarda oturan konut sahipleri için inşa edilecek kalıcı konutların 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlere Yapılacak Yardımlara Dair Kanun uyarınca yapımında ve hak sahiplerine tesliminde, diğer kanunlarda belirtilen kısıtlar aranmaksızın işlem yapılır. Bu kapsamda hak sahiplerinden tek konut için kalıcı konut tesliminde herhangi bir bedel talep edilmez ve borçlandırılamazlar.

Gerekçe: Depremde yıkılan ya da ağır hasar gören, imar planları nedeniyle kamulaştırılması zorunlu olan binalardaki konut sahiplerinden tek kalıcı konut için herhangi bir bedel alınmaması ve bu nedenle borçlandırılmamaları amaçlanmaktadır.

(1) Depremden etkilenen bölgede, yıkık, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı ya da imar planları nedeniyle kamulaştırılması zorunlu olan binalarda oturan konut sahiplerinden, yapılacak yeni imar planlarında gösterilen alanlarda müstakil konut inşa ettirmek isteyenlere, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanacak projeye uygun konut inşaatı yapmaları koşuluyla arsa tahsisi yapılır.

(2) Bu madde hükümlerinden yararlanacak hak sahipleri, bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmünden yararlandırılmaz.

Gerekçe: Olanağı bulunan depremzede vatandaşlarımızın müstakil konut yapımının arsa ve proje temini yoluyla desteklenmesi amaçlanmaktadır.

(1) Depremden etkilenen bölgede, kırsal yerlerde ve köylerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı fen heyetleri tarafından tespit edilmiş olan yıkık, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı konut ve ahır sahibi afetzedeler için bu Kanun hükümleri gereğince hak sahibi olmak kaydıyla; konut, ahır, her türlü alt yapı ve sosyal donatılar inşa edilir ve bedelsiz olarak hak sahiplerine teslim edilir. Bu işlemlere ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim

Değişikliği Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığınca müştereken belirlenir.

(2) Bu madde hükümlerinden yararlanacak hak sahipleri bu Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrası hükmünden yararlandırılmaz.

Gerekçe: Evleri yıkılmış çiftçilere, modern tip ev, ahır ve ağılları ile bakıcı evlerinin bedelsiz temin edilmesi düzenlenmektedir.

(1) Depremden etkilenen bölgede, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının fen heyetleri tarafından tespit edilmiş olan yıkık, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı ya da yapılacak yeni imar planları nedeniyle kamulaştırılması zorunlu olan binalarda oturan konut sahiplerine kalıcı konutlar teslim edilinceye kadar, kiracılara da iki yıl süreyle kira yardımında bulunulur.

Gerekçe: Depremde konutu yıkılan ya da acil olarak yıkılması gerekenlere kalıcı konutları inşa edilip teslim edilinceye kadar, kiracılara ise iki yıl süreyle kira yardımı yapılması amaçlanmaktadır.

(1) Depremden etkilenen bölgede, kiracısı olduğu konut ve/veya işyeri yıkık, acil yıkılacak, ağır hasarlı ya da orta hasarlı durumda bulunanlara da kendisine ait ikamet edebileceği bir konutu veya işyeri bulunmaması koşuluyla 7269 sayılı Kanun kapsamında borçlandırılarak konut ve/veya işyeri verilebilir. Güçlendirme desteği

Gerekçe: İkamet edebileceği kendisine ait herhangi bir konutu olmayan kiracı konumunda bulunan konut ve işyeri yıkık, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı durumda bulunan afetzedelerin talepleri halinde 7269 sayılı Kanunda belirlenen koşullarda borçlandırılarak konut ve işyeri sahibi olmalarına olanak sağlanmaktadır.

(1) Depremden etkilenen bölgede, güçlendirilebileceği teknik olarak tespit edilen yapılar için hak sahiplerine uygun koşullu ve uzun vadeli finansman desteği sağlanır.

(2) Birinci fıkra kapsamındaki finansmanın sağlanmasıyla ilgili olarak kamu bankalarının görevlendirmesi, sağlanacak finansmanın miktarı, vadesi ve geri ödeme koşulları, görevlendirilen bankaların görev zararlarının karşılanması ve bu bankalara bu amaçla finasman desteği sağlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye

Cumhurbaşkanı yetkilidir.

Gerekçe: Deprem bölgesindeki güçlendirilmesi gereken yapılar için hak sahiplerine finansman desteği sağlanması amaçlanmaktadır.

(1) Depremden etkilenen bölgede, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının fen heyetleri tarafından tespit edilmiş olan yıkık veya ağır hasarlı ya da imar planları nedeniyle kamulaştırılması zorunlu olan binalarda oturan konut sahipleri için inşa edilecek konut, işyeri, ahır ve her türlü altyapı ve sosyal donatıların ihalelere ilişkin maliyet, ilerleme, ödeme ve gerçekleşmeleriyle yüklenicisine ilişkin her türlü bilgi ve belgeler uygun araçlarla ve gecikmeksizin ihale bazında kamuoyuyla paylaşılır.

(2) Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, birinci fıkra kapsamındaki ihalelerin, maliyet, ödeme, ilerleme ve gerçekleşme durumuyla ilgili toplulaştırılmış bilgilerle, yapım işlerinin denetimine ilişkin sonuçları on beşer günlük aralıklarla kamuoyuna açıklamak zorundadır.

(3) Bu madde gereğince yüklenicilerle ilgili olarak kamuoyuna açıklanacak bilgi ve belgeler ticari sır kapsamında değerlendirilemez.

(4) İdare tarafından hazırlanacak ihale şartnameleri ihalelerin tüm aşamalarında ve yapım evresinde şeffaflığı sağlayacak şekilde hazırlanır.

Gerekçe: Deprem afetinin yaşandığı bölgedeki konut, altyapı ve kentsel donatılar Merkezi Yönetim Bütçesinden bu amaçla ayrılacak ödenekler, bu amaçla yapılacak borçlanmalar ile ulusal ve uluslararası düzeyde toplanan bağışlarla finanse edilecektir. Dolayısıyla bu kaynaklarla finanse edilecek yapım işleriyle ilgili ihalelerin maliyet, ilerleme, gerçekleşme ve yüklenicileriyle ilgili belge ve bilgilerin kamuoyuyla şeffaf bir biçimde paylaşılması öngörülmektedir.

(1) Depremden etkilenen bölgede, depremler nedeniyle konutu ve/veya işyeri yıkılan, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı hale gelen abonelerin 6/2/2023 tarihine kadarki döneme ilişkin tahakkuk etmiş ancak tahsil edilmemiş belediyelere olan su borçları Hazine ve Maliye Bakanlığı; telekomünikasyon şirketlerine olan ve 31/3/2023 tarihine kadar fatura edilen mobil ve sabit telefon hatları ile internet aboneliklerinden kaynaklanan borçları ise Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bütçelerinden karşılanmak üzere silinir.

(2) Birinci fıkra kapsamında silinen borçlarla ilgili olarak varsa açılmış olan icra ve takipler sona erer. Bu kapsamda sona erdirilen icra takipleri için 2/7/1964 tarihli ve 492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harçlar ile 30/6/1934 tarihli ve 2548 sayılı Ceza Evleriyle Mahkeme Binaları İnşası Karşılığı Olarak Alınacak Harçlar ve Mahkumlara Ödettirilecek Yiyecek Bedelleri Hakkında Kanun kapsamındaki harç alınmaz. Bu kapsamda takibi sona eren dava ve icra dosyaları ile ilgili olarak yargılama gideri ve vekalet ücreti talebinde bulunulamaz.

Gerekçe: Evleri ve/veya işyerleri yıkılan, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı olan depremzedelerin su ve iletişim fatura borçlarının silinmesi, varsa icra takiplerinin sona erdirilmesi amaçlanmaktadır.

(1) Depremden etkilenen bölgede, depremler nedeniyle konutu ve/veya işyeri yıkılan, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı hale gelenlerle imar planları nedeniyle kamulaştırılması zorunlu olan binalarda oturanlardan işsiz ya da işyerinin yıkılması nedeniyle gelirsiz kalanların 6/2/2023 tarihi itibarıyla Türkiye'de faaliyette bulunan bankalara olan kredi kartı ve tüketici kredisi, tüketici finansman şirketlerine olan kredi borçlarının anaparanın bakiyesi ile faiz ve diğer fer'ilerinin yüz bin liraya kadar olan kısmı silinir. Bankalar ve finansman şirketlerinin bu nedenle ortaya çıkan kayıpları Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

(2) Birinci fıkra kapsamındakilerin varlık yönetim şirketlerine olan borçları ise anapara tutarının yüzde on beşi Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden ödenerek kalan anapara, faiz ve diğer fer'ileri silinir.

(3) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye

Bakanlığı tarafından belirlenir.

Gerekçe: Afet bölgesinde depremler nedeniyle konutu ve/veya işyeri yıkılan, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı hale gelenlerle imar planları nedeniyle kamulaştırılması zorunlu olan binalarda oturanlardan işsiz kalanların ya da işyerinin yıkılması nedeniyle gelirsiz kalanların bankalar ve finans şirketlerine olan borçlarının yüz bin liraya kadar olan kısmının Hazine tarafından üstlenilerek silinmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca varlık yönetim şirketlerine olan borçlarının da yüzde 15'i ödenerek kapatılması öngörülmektedir.

(1) Depremden etkilenen bölgede, tarımsal üretimin canlandırılması ve sürdürülebilmesi amacıyla, bölgedeki çiftçilere fiilen üretim yapıyor olmaları koşuluyla, bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl süreyle Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından bedelsiz olarak yem,saman, fide, sertifikalı tohum, ilaç, gübre, damızlık hayvan, veterinerlik hizmeti ve sulama desteği verilir.

(2) Depremden etkilenen bölgedeki Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı çiftçilere, üretim yaptıkları alana ve ekilen veya yetiştirilen ürünün cinsine göre Tarım ve Orman Bakanlığının belirleyeceği miktarda mazot bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay süreyle bedelsiz olarak verilir.

(3) Depremden etkilenen bölgede bulunan ve Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı bulunan çiftçilerin tarım kredi kooperatifleri ile T.C. Ziraat Bankasına olan tarımsal kredilerinin faiz ve anaparası terkin edilir.

(4) Depremden etkilenen bölgedeki çiftçilerden, traktör, biçerdöver, pulluk ve benzeri tarımsal alet ve makinelerini depremde kaybedenlere, yenilerini alabilmeleri için uzun vadeli ilk bir yılı ödemesiz ve faizsiz olarak kamu bankaları tarafından finansman sağlanır.

(5) Tarım kredi kooperatifleri ve T.C. Ziraat Bankası ile diğer kamu bankalarının bu maddenin uygulanmasından doğan zararları Hazine ve Maliye Bakanlğı bütçesinden karşılanır.

(6) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve

Maliye Bakanlığı ile Tarım ve Orman Bakanlığı müştereken yetkilidir.

Gerekçe: Deprem bölgesindeki tarımsal üretimin desteklenmesi amacıyla, depremden etkilenen çiftçilere bedelsiz olarak yem/saman, fide/sertifikalı tohum, ilaç, gübre, damızlık hayvan, mazot, sulama, veterinerlik hizmeti desteği sağlanması öngörülmektedir. Depremden etkilenen bölgedeki çiftçilerin tarım kredi kooperatifleri ile T.C. Ziraat Bankasına olan tarımsal kredi borçlarının faizi ve anaparanın Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanarak silinmesi önerilmektedir. Depremde tarımsal alet ve makinelerini kaybeden çiftçilere yenilerini alabilmeleri için kamu bankaları tarafından uzun vadeli ve faizsiz kredi sağlanması öngörülmektedir.

(1) Depremden etkilenen bölgelerde işyerleri zarar gören işletmelere, yapacakları yatırımlar ile esnaf ve sanatkârlara, kuracakları yeni işyerleri için kamu bankaları tarafından uzun vadeli faizsiz kredi desteği verilir.

(2) Birinci fıkranın uygulanması nedeniyle kamu bankalarının görev zararlarının karşılanması ve uygulamaya ilişkin usul ve esasları beliremeye Hazine ve Maliye

Balanlığı yetkilidir.

Gerekçe: Teklif kapsamında depremden zarar gören işletmelerin yatırımları ve esnafın zararlarını karşılayabilmesi için kamu bankaları tarafından faizsiz kredi desteği sağlanması öngörülmektedir.

(1) Depremden etkilenen bölgede, depremler nedeniyle kendisine, aynı konutta ikamet edenlere, eşine ya da birinci derecede yakınlarına ait konutu ve/veya işyeri yıkılan, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı hale gelen, 10/12/2003 tarihli ve 5510 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ek (I)YA cetvelinde yer alan yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans, lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı (yabancı öğrenciler hariç) öğrencilerden ve 2023-2024 eğitim öğretim yılında herhangi bir yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan 2026-2027 öğretim yılının sonuna kadar, birinci öğretim için katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan eğitim için öğrenim ücreti alınmaz.

(2) Birinci fıkra kapsamındaki öğrencilerden vakıf üniversitelerine kayıtlı olanlar ile 2023-2024 eğitim öğretim yılında kayıt olacaklar için, Yükseköğretim Kurulunun cari hizmet maliyetlerini dikkate alarak belirlediği diploma program ücreti 2026-2027 öğretim yılının sonuna kadar Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinden tarafından ödenir. Bu öğrencilerden başka ücret talep edilmez.

Gerekçe: Depremden etkilenen bölgede, depremler nedeniyle kendisine, aynı konutta ikamet edenlere, eşine ya da birinci derecede yakınlarına ait konutu ve/veya işyeri yıkılan, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı hale gelen 10/12/2003 tarihli ve 5510 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ek (IIYA cetvelinde yer alan yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans, lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı (yabancı öğrenciler hariç) öğrencilerden ve 2023-2024 eğitim öğretim yılında herhangi bir yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan 2026-2027 öğretim yılının sonuna kadar, birinci öğretim için katkı payı, ikinci öğretim ve uzaktan eğitim için öğrenim ücreti alınmayacaktır. Ayrıca birinci fıkra kapsamındaki öğrencilerden vakıf üniversitelerine kayıtlı olanlar ile 2023-2024 eğitim öğretim yılında kayıt olacaklar için Yükseköğretim Kurulunun cari hizmet maliyetlerini dikkate alarak belirlediği diploma program ücreti 2026-2027 öğretim yılının sonuna kadar Milli Eğitim Bakanlığı bütçesinden ödenecektir. 2011-2012 eğitim öğretim yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile başlatılan ve 2019 yılından itibaren Cumhurbaşkanı Kararı ile devam ettirilen uygulamada katkı payları ve öğrenim ücretleri kaldırılmamış devletin katkısının artırılması yoluna gidilmiştir. Dolayısıyla bu madde ile katkı payları, öğrenim ve program ücretleri bu kanun kapsamındaki illerde tamamen kaldırılmaktadır.

(1) Depremden etkilenen bölgede, depremler nedeniyle kendisine, aynı konutta ikamet edenlere, eşine ya da birinci derecede yakınlarına ait konutu ve/veya işyeri yıkılan, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı hale gelen, yükseköğretim kurumlarının önlisans, lisans, lisansüstü düzeyindeki diploma programlarına kayıtlı (yabancı öğrenciler hariç) öğrencilerden ve 2023-2024 eğitim öğretim yılında herhangi bir yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıranlardan barınmasını sağlamak üzere Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne bağlı yurtlar ile yükseköğrenim öğrencilerine her ne ad altında olursa olsun barınma hizmeti sunmak amacıyla açılmış özel kurumlarda barınan öğrencilerden barınma ücreti alınmaz. Bu öğrencilerin barınma ücretleri, Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı Kredi Yurtlar Genel Müdürlüğü kendi yurtları ile özel kurumlar için her yıl belirleyeceği cari hizmet maliyeti karşılığında genel bütçeden Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi Yurtlar Genel Müdürlüğü bütçesine aktarılır ve öğrenciler için belirlenmiş ödeme planları dâhilinde 30/6/2026 tarihine kadar Kredi

Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından ödenir.

Gerekçe: Deprem bölgesindeki illerde bulunan yükseköğretim kurumlarına kayıtlı öğrencilerin, Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü yurtlarının ya da yükseköğretim öğrencilerinin barınmaları için açılmış özel kurumlardaki barınma ücretleri genel bütçeden, Gençlik ve Spor Bakanlığına bağlı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne bu amaçla aktarılacak olan kaynaktan karşılanacaktır.

(1) Depremden etkilenen bölgede; 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 17 nci maddesinin birinci fıkrasının "0" bendi kapsamında olup iradesi dışında meydana gelen mücbir sebepten dolayı ödeme güçlüğü içindeki üyelerinin, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla oda ve borsalara ödenmesi gerektiği halde ödenmemiş olan aidat borçları ve gecikme zamlarının tamamının tahsilinden vazgeçilir. Bu kapsamdaki üyelerden 31/12/2023 tarihine kadar aidat tahsil edilmez. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Ticaret Bakanlığı yetkilidir.

(2) Birinci fıkra kapsamındaki mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde diğer kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında üyeliği bulunanların ya da üyeliği bu illerin şubelerinde olmamakla beraber depreme bu yerlerde maruz kalmış üyelerin, ilgili Kanunları uyarınca bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla ödenmesi gerektiği halde ödenmemiş aidat borcu ve gecikme zamlarının tamamının tahsilinden 31/12/2023 tarihine kadar vazgeçilir. Bu kapsamdaki üyelerden, ilgili Kanunlarında düzenlenen yıllık aidat 2023 yılında alınmaz.

(3) Bu madde hükümlerinden yararlanılabilmesi için, bu Kanunun yayımı tarihini izleyen ikinci ayın sonuna kadar alacaklı birime başvurulması şarttır. Terkin edilecek alacaklar

Gerekçe: Maddeyle deprem bölgesinde, ticaret ve/veya sanayi odalarının, diğer kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyelerinin mücbir sebep nedeniyle aidatlarını ödeyecek güçleri olmadığından hareketle, bu üyelerin aidat borçlarının anapara ve gecikme zamlarının silinmesi, 2023 yılı sonuna dek aidat alınmaması öngörülmektedir.

(1) Depremden etkilenen bölgede, ölenler ile varlıklarının en az yüzde yirmisini kaybeden mükelleflerin 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında olup 6/2/2023 tarihinden önce tahakkuk etmiş veya 6/2/2023 tarihinden önceki dönemlere ilişkin olmakla birlikte, bu tarihten sonra tahakkuk etmiş vergi, resim ve harç borçları ile bunlara bağlı gecikme faizi, gecikme zammı, fon payı gibi fer'ileri terkin edilir.

(2) Bu Kanuna göre terkin edilecek amme alacaklarına normal vade tarihlerinden terkin tarihine kadar geçen süre için gecikme faizi ve gecikme zammı uygulanmaz.

(3) Varlıklarda meydana gelen kayıp oranının tespitinde mükelleflerin beyanı esas alınır. Bu beyana ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.

(4) Bu maddenin birinci fıkrası kapsamında kalan mükellefler tarafından veya bunlar adına, 2022 yılına ilişkin olarak verilecek gelir vergisi veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden tarh edilen vergiler de terkin edilir.

Gerekçe: 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremlerde hayatını kaybedenler ile varlıklarının en az yüzde yirmisini kaybeden mükelleflerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ile 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamında 6/2/2023 tarihinden önce tahakkuk etmiş veya 6/2/2023 tarihinden önceki dönemlere ilişkin olmakla birlikte bu tarihten sonra tahakkuk etmiş vergi, resim ve harçlar ile bunlara bağlı gecikme faizi, gecikme zammı, fon payı gibi fer'ileri terkin edilmektedir. Ayrıca bu mükellefler tarafından veya bunlar adına, 2022 yılına ilişkin olarak verilecek gelir vergisi veya kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden tarh edilen vergiler de terkin edilmektedir.

(1) 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca depremden etkilenen bölgede tahsil dairelerince takip edilen amme alacaklarından vadesi 6/2/2023 veya daha sonra olanların vadesi 31/12/2023 olarak uygulanır.

Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintisi ve Banka ve Sigorta

Gerekçe: Madde ile 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki amme borçlularının ödeme güçlüğü yaşayabilecekleri öngörüldüğünden 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca takip ve tahsil edilen amme alacaklarının vadesi 31/12/2023 olarak belirlenmektedir.

(1) Depremden etkilenen bölgede faaliyet gösteren vergi mükelleflerince faaliyetleri nedeniyle 31/12/2023 tarihine kadar kullanılan veya daha önce kullanılmış olup yeniden yapılandırılan kredilerden Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintisi yapılmaz ve bu krediler dolayısıyla lehe alınan paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden müstesnadır.

Gerekçe: Madde ile 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde faaliyet gösteren vergi mükelleflerince faaliyetleri nedeniyle 31/12/2023 tarihine kadar kullanılan veya daha önce kullanılmış olup yeniden yapılandırılan kredilerden Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu kesintisi yapılmaması ve bu krediler dolayısıyla lehe alınan paraların banka ve sigorta muameleleri vergisinden istisna edilmesi öngörülmektedir.

(1) Depremden etkilenen bölgede gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyet kaydı bulunan kişilerden 6/2/2023 tarihi itibarıyla alacağı bulunan mükelleflerden, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 322 ve 323 üncü maddeleri hükümlerinin uygulanmasında; zarar yazılmak istenen alacak için kazai bir hüküm veya kanaat verici bir vesika ibraz etme; karşılık ayrılmak istenen alacak için ise alacağın dava veya icra safhasında bulunması veya borçlu tarafından ödenmesi için protesto yapılma veya yazı ile bir defadan fazla istenilmesi koşulları aranmaz. Kullanılamaz hale gelen tarım arazileri

Gerekçe: Madde ile depremden etkilenen bölgede gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyet kaydı bulunan kişilerden 6/2/2023 tarihi itibarıyla alacağı bulunan mükelleflerin, bu alacaklarını şüpheli alacak veya değersiz alacak olarak dikkate almak istemeleri durumunda 213 sayılı Kanunun 322 ve 323 üncü maddelerinde yer alan koşulların aranmaması hususu düzenlenmektedir.

(1) Depremden etkilenen bölgedeki tarım arazileri depremler nedeniyle kullanılamaz hale gelen çiftçilere, bu arazilerinin iki katına kadar genişlikte Hazineye ait tarım arazisi bedelsiz olarak en fazla beş yıllığına kiralanabilir. Kiralamanın yapılabilmesi için, kullanılamaz hale gelen tarım arazisinin Çiftçi Kayıt Sisteminde kayıtlı olması, arazinin son üç yılın her yılında ekilmiş olması şarttır. Bu kapsamda bedelsiz olarak kiralanan tarım arazisi başkalarına kiraya verilemez ve ortakçılık veya yarıcılığa konu edilemez.

(2) Birinci fıkra uyarınca yapılacak işlemler ile usul ve asaslar Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından çıkarılacak müşterek yönetmelikle belirlenir.

Gerekçe: Madde ile depremden etkilenen bölgelerdeki tarım arazileri depremler nedeniyle kullanılamaz hale gelen çiftçilere bu arazilerinin iki katına kadar genişlikte Hazineye ait tarım arazisinin bedelsiz olarak en fazla beş yıllığına kiralanabilmesi hususu düzenlenmektedir.

24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, yerleşim yeri olarak kullandıkları konutları veya işyerleri depremlerde yıkılan veya ağır ya da orta hasarlı hale gelenlerden gebe veya doğum yapmış kadınlara, çocuklarının doğumundan sonraki oniki ay boyunca bebek maması, süt ve bebek bezi ücretsiz olarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca sağlanır. Bu yardımlar Aile ve Sosyal

Gerekçe: 6/2/2023 tarihi ve sonrasındaki depremlerde doğum yapmış veya yapacak olan depremzede kadın yurttaşlarımıza doğumdan sonra bir yıl süreyle bebek bezi, mama ve süt yardımı yapılması düzenlenmektedir.

18/12/1953 tarihli ve 6200 sayılı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce Yürütülen Hizmetler Hakkında Kanunun Ek 11 inci maddesinin ikinci fıkrası madde metninden çıkarılmıştır.

Gerekçe: Tarımsal üretimin temel girdileri arasında sulama ve enerji bulunmaktadır. 2018 yılında kamuoyunda tepki çeken iki farklı düzenlemeyle, 7139 sayılı ve 7144 sayılı Kanunlarla, çiftçilerimizin su borcu ya da sulama elektriği borçlarının tarımsal desteklemeden mahsup edilmesi ve bankaya yatan tarımsal desteklemelerine bloke konarak tarımsal sulama elektriği ve su borçlarının ilgili şirketlere veya DSİ'ye kaynağında kesilerek ödenmesi uygulamasına gidilmiştir. Bu yolla DSİ'nin veya işletme ve bakım sorumluluğu devredilen gerçek veya tüzel kişinin; elektrik dağıtım şirketi ve/veya elektrik perakende satış şirketlerinin alacaklarının bu tarımsal desteklemeden mahsup edilerek ödenmesi amaçlanmıştır. Mevcut düzenlemeyle bu borçlar tarımsal destekleme ödemesini yapacak bankaya bildirilmektedir. Devlet tarafından yapılacak destekleme ödemesi almaya hak kazanan çiftçilerin vadesi geldiği halde ödenmeyen sulama işletme ve bakım ücreti veya su kullanım hizmet bedeli borcu veya tarımsal sulamada kullanılan elektrik enerji borcu bulunması halinde; çiftçilerin destekleme ödemelerinden borç tutarı mahsup edilerek DSİ'ye, ilgili tüzel kişiye veya elektrik dağıtım şirketine ve/veya elektrik perakende satış şirketine ödenmektedir. Teklifle, tarımsal desteklemelerin üretimin devamlılığını sağlayan özü korunacak, girdiler ve diğer borçlarını ödemesi için üreticiye zaten gecikmeli yatırılan bu desteklemelerin diğer borçlar için bloke edilmesine son verilecektir.

4/7/1956 tarihli ve 6772 sayılı Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 Sayılı Kanunun 2 nci Maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 2— Bu Kanun kapsamında kamu kurum ve kuruluşlarında 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (D) fıkrasına göre hizmet akdi ile çalışmakta olan işçi personelden 8/2/2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile olağanüstü hal ilan edilen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerinde görev yapmakta olan veya geçici olarak görevlendirilecek işçi personele, söz konusu illerde görev yaptıkları süreyle sınırlı olmak üzere en fazla, iki yıl süreyle her biri bir aylık istihkakları tutarını (hafta ve genel tatil ücretleri dahil) geçmemek şartıyla toplu iş sözleşmeleri ile en çok dört ikramiye daha verilir."

Gerekçe: Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle OHAL kapsamındaki illerde görev yapan veya geçici görevlendirilen işçi personele, OHAL kapsamı sonrasında da devam ettirilmek üzere en fazla iki yıl boyunca, görev süreleriyle sınırı olmak üzere yılda ayrıca dört ilave tediye ödenmesi düzenlenmektedir.

18/2/1963 tarihli ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 9- Bu maddeyi ihdas eden Kanunla 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa eklenen geçici 10 uncu madde uyarınca iktisap edilen taşıtlar, iktisap edildikleri yıl ve izleyen yılda motorlu taşıtlar vergiden müstesnadır."

Gerekçe: Madde ile 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle araçları kullanılamaz hale gelenlere, söz konusu taşıtların bir daha kullanılmamak üzere hurdaya çıkartılması koşuluyla sağlanan özel tüketim vergisi istisnasıyla iktisap edilen araçlar için ayrıca iki yıl süreli motorlu taşıtlar vergisi istisnası sağlanmaktadır.

2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Kanunun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, yerleşim yeri olarak kullandıkları konutları depremlerde yıkılan veya orta ya da ağır hasarlı hale gelenler, kendilerine yapılacak ilk konut teslimleri bakımından 31/12/2027 tarihine kadar Tapu ve Kadastro Harçlarından muaftır."

Gerekçe: Madde ile 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle evleri yıkılan ya da kullanılamaz hale gelenler, kendilerine yapılan ilk konut teslimleri bakımından Tapu ve Kadastro Harçlarından muaf tutulmaktadır.

20/6/1977 tarihli ve 2090 sayılı Tabii Afetlerden Zarar Gören

Çiftçilere Yapılacak Yardımlar Hakkında Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, bu Kanun uyarınca yapılacak Devlet yardımlarında Kanunun 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasının "A" ve "B" bentlerinde geçen "940" ibareleri "9010" olarak dikkate alınır."

Gerekçe: Tabii afetlerden zarar görmüş çiftçilerimizin hasarlarına karşılık devlet tarafından yardım yapılabilmesi için; üreticilerin çalışma ve üretim olanaklarının "önemli ölçüde" bozulması şartı aranmaktadır. Bundan kasıt, ürünlerinin canlı-cansız üretim araçlarının ve tesislerinin değer itibarıyla en az 9040 oranında zarar görmesi, bu zararı diğer tarımsal veya başka gelirleriyle karşılayacak güçleri bulunmaması ve kredi veren banka, kooperatif ve benzeri kuruluşlardan bu zararı karşılayacak borç alma imkanları olmamasıdır. Ayrıca, ürünlerinin, canlı-cansız üretim araçlarının veya tesislerinin Yo 40'tan az zarar görmesi halinde, kredi alma imkanı olmaması, başka geliri bulunmaması, tarımsal faaliyetlerini devam ettiremeyecek ve geçimini sağlayamayacak duruma düşmesidir. Yaşanan afetlerin etkileri, ÇKS kayıtlı üretici oranının düşmesi, eksik desteklemeler, geç yapılan devlet ödemeleri ve üretimde girdi miktarlarının fahiş artışı, sigortalardaki yüksek bedeller göz önüne alındığında, üreticilerimizin afetler sonrası devlet yardımına hızla kavuşturulması gerekmektedir. Bunun için, depremden zarar gören illerle sınırlı kalmak kaydıyla eklenen geçici maddeyle en az "4440" olarak Kanunda belirtilen zarar görme oranı "9610'a indirilmektedir.

21/7/1983 tarih ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"EK MADDE 9- 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile bunların koruma alanları ve sit alanlarında, 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamına giren imar faaliyetleri, inşaatlar ile ruhsata tabi olmayan tadilat ve tamiratlar, kültür varlıkları, tabiat varlıkları ve doğal sit alanları yönünden bünyesinde koruma, uygulama ve denetim büroları kurulmuş yerlerde yetkili idarelerden, koruma, uygulama ve denetim büroları kurulmamış yerlerde koruma bölge kurulu müdürlüklerinden izin almaksızın yapılamaz."

Gerekçe: Depremden bölgesinde bulunan sit alanları içinde yapılacak bütün imar, inşaat, tamirat ve tadilat çalışmalarının 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu ve koruma ilkeleri ışığında Koruma Kurullarının onayıyla yapılmasını sağlamaya yönelik düzenleme yapılmaktadır.

2863 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"EK MADDE 10- 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Kanunun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, özel hukuka tabi gerçek ve tüzelkişilerin mülkiyetinde bulunan korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarından deprem nedeniyle yıkılan, zarar ya da hasar görenlerin, restorasyonu, yeniden inşası, korunması, bakım ve onarımı için Kültür ve Turizm Bakanlığınca ayni, nakdi ve teknik yardım yapılır. Bu amaçla, Bakanlık bütçesine yeterli ödenek konulur. Bakanlıkça yapılacak yardımlara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir."

Gerekçe: Deprem bölgesinde bulunan ve depremden zarar görmüş mülkiyeti kamuda olmayan tescilli veya farklı koruma statüsünde bulunan yapıların tekrar ayağa kaldırılması konusunda Kültür ve Turizm Bakanlığından mali, ayni ve teknik destek sağlamaya yönelik düzenleme yapılmaktadır.

25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, yerleşim yeri olarak kullandıkları konutları depremlerde yıkılan veya orta ya da ağır hasarlı hale gelenlere yapılacak ilk konut teslimleri, 31/12/2027 tarihine kadar katma değer vergisinden istisnadır.

Bu maddede düzenlenen istisna dolayısıyla yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan vergilerden indirilir. İndirim yoluyla telafi edilemeyen vergiler ise 32 nci madde hükümleri uyarınca istisna kapsamında işlem yapan mükellefin talebi üzerine nakden veya mahsuben iade edilir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, istisna ve iadenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir."

Gerekçe: Madde ile 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle evleri yıkılan ya da kullanılamaz hale gelenlere yapılan ilk konut teslimleri KDV'den istisna edilmektedir.

3065 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. "GEÇİCİ MADDE 44- 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde faaliyet gösteren vergi mükelleflerine faaliyetlerine uygun olarak yapılacak makine ve teçhizat teslimleri

31/12/2024 tarihine kadar katma değer vergisinden istisnadır.

Bu maddede düzenlenen istisna dolayısıyla yüklenilen vergiler, vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan vergilerden indirilir. İndirim yoluyla telafi edilemeyen vergiler ise 32 nci madde hükümleri uyarınca istisna kapsamında işlem yapan mükellefin talebi üzerine nakden veya mahsuben iade edilir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı istisna ve iadenin uygulamasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir."

Gerekçe: Madde ile 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde faaliyet gösteren vergi mükelleflerine faaliyetlerine uygun olarak yapılacak makine ve teçhizat teslimleri 31/12/2024 tarihine kadar katma değer vergisinden istisna edilmektedir.

23/7/1995 tarihli ve 4123 sayılı Tabii Afet Nedeniyle Meydana Gelen Hasar ve Tahribata İlişkin Hizmetlerin Yürütülmesine Dair Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki büyükşehir belediyeleri, il özel idareleri ve belediyelerin bu Kanunun 6 ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında, İller Bankası Anonim Şirketine olan yatırım borçları, Cumhurbaşkanınca belirlenecek esaslar çerçevesinde terkin edilir."

Gerekçe: Teklif kapsamında, depremden etkilenen belediyelerin ve il özel idarelerinin İller Bankası Anonim Şirketine olan borçlarının terkini öngörülmektedir.

25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"EK MADDE 8- 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle, yaralanan veya sakat kalanlara, sağlık kurulu raporuyla ihtiyaç duydukları her türlü ortez, protez ve diğer iyileştirici araç ve gereçler herhangi bir kısıtlama getirilmeksizin Sosyal Güvenlik Kurumunca karşılanır ve bunlardan, 31/5/2006 tarihli 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 68 inci maddesinde belirlenen katılım payı alınmaz."

Gerekçe: Deprem bölgesinde yaralanan veya engelli hale gelen yurttaşlarımıza verilecek protez, ortez, araç ve gereç bedelleri için katılım payı alınmaması, bu bedellerin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanması düzenlenmektedir.

4447 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezlyi olarak meydana gelen depremler nedeniyle, malul kalan sigortalı veya iştirakçiler ile ölen sigortalı veya iştirakçilerin hak sahiplerine 05/2/2023 tarihinde sigortalı olmak koşuluyla ve her ne ad altında olursa olsun sosyal güvenlik kurumlarından aylık veya gelir almamak şartıyla; 5510, 506, 2925, 5434, 1479 ve 2926 sayılı Kanunlarda öngörülen prim veya kesenek ödeme süresi aranmaksızın, ilgili kurumca kendi mevzuatlarına göre aylık bağlanır. Bu şekilde bağlanan aylıklarla ilgili söz konusu kanunlarda öngörülen prim veya keseneklerin eksik olan kısmı Hazine tarafından kurumlara ödenir. Bu konudaki usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığınca müştereken tespit edilir."

Gerekçe: 6/2/2023 tarihi ve sonrasındaki depremlerde hayatını kaybedenlerin hak sahiplerine prim ödeme ve çalışma süresi koşulları aranmaksızın ölüm aylığı bağlanması düzenlenmektedir.

4447 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 33— 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle, işyerindeki haftalık çalışma sürelerinin geçici olarak önemli ölçüde azalması veya işyerinde faaliyetin tamamen veya kısmen geçici olarak durması hallerinde, işyerinde altı ayı aşmamak üzere bu Kanunun ek 2 nci maddesi kapsamında ve söz konusu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde kısa çalışma yapılabilir. Bu kapsamda bulunan işyerleri ve/veya deprem sebebiyle yıkık, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı olduğunu belgeleyen işyerleri için uygunluk tespitinin tamamlanması beklenmeksizin, Kanunun ek 2 nci maddesi kapsamında işsizlik sigortası hak etme koşullarını yerine getirmesi şartı aranmaksızın, işverenlerin başvurusu doğrultusunda, işçilere kısa çalışma ödeneği verilir. Söz konusu ödenek, her halükârda net aylık asgari ücret tutarının altında olamaz. Anılan maddenin son fıkrası gereğince, işverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir. Bu ödeneğin alındığı süre, işsizlik ödeneğine hak kazanılan süreden düşülmez."

Gerekçe: 6 Şubat 2023 tarihi ve sonrasındaki depremler nedeniyle tamamen veya kısmen duran veya bir süre çalışamayacak durumdaki işyerlerinde kısa çalışma ödeneği uygulamasına geçilmesine ve bu işyerlerinde çalışan tüm sigortalıların kısa çalışma ödeneğinden yararlanması için aranan önkoşulların deprem bölgesinde kaldırılması ile en düşük kısa çalışma ödeneğinin aylık net asgari ücret düzeyinde ödenmesine yönelik düzenleme yapılmaktadır.

4447 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 34- 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle, Kanunun 51 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında depremlerin etkilerinden kaynaklı işyerinin kapanması veya kapatılması sebebiyle iş sözleşmesi feshedilen ve aynı Kanun kapsamında işsizlik ödeneğine hak kazananlar ile hak sahipliği oluşmayanlara, herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan yaşlılık aylığı almamak kaydıyla, olağanüstü hal süresini geçmemek üzere, işsiz kaldıkları süre kadar, İşsizlik Sigortası Fonundan günlük net asgari ücret tutarında nakdi ücret desteği verilir. Yapılan ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılamaz."

Gerekçe: 6 Şubat 2023 tarihi ve sonrasındaki depremler nedeniyle işyeri kapanan veya işsiz kalan tüm sigortalılara koşulsuz asgari ücret düzeyinde nakdi ücret desteği verilmesi düzenlenmektedir.

4447 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 35 - 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle, 5510 sayılı Kanunun 50 nci maddesi kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılar, 10/7/1953 tarihli ve 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler, köy ve mahalle muhtarları ile tarımsal faaliyette bulunanlar hariç olmak üzere; olağanüstü hal ilan edilen bölgeden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenecek il/ilçelerde bulunan işyerleri ve/veya deprem sebebiyle yıkık, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı olduğunu belgeleyen işyerleri sahibi olan ve uygunluk tespitinin tamamlanması beklenmeksizin 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlara, 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun ek 6 ncı maddesi kapsamında hak kazanma koşulları aranmaksızın, sigortalıların başvurusu doğrultusunda, 31/12/2023 tarihine kadar aylık net asgari ücret tutarında Esnaf Ahilik Sandığı ödeneği verilir. Anılan maddenin son fıkrası gereğince sigortalının hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir. Yapılan ödemelerden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılamaz. Bu şekilde Kurumca ödenen ödenekler, yıl sonunda Hazinece Kuruma ödenir. Bu konudaki usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine ve Maliye Bakanlığınca müştereken tespit edilir."

Gerekçe: 6 Şubat 2023 tarihi ve sonrasındaki depremler nedeniyle işyeri kapanan veya yıkılan esnafa koşulsuz Esnaf Ahilik Sandığı Ödeneği verilmesi düzenlenmektedir.

4447 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 36- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler nedeniyle, olağanüstü hal ilan edilen bölgeden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenecek illilçelerde faaliyet gösteren özel sektör işyerlerinde 2023 yılı Mart ayına/ldönemine ait muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bu Kanun kapsamında bildirilen sigortalılar için 2023 yılına ilişkin 5510 sayılı Kanunun 82 nci maddesi uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigortalı ve işveren hissesi primlerinin tamamı, 2024 yılına ilişkin ise yüzde ellisi, bu işverenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna ödeyecekleri tüm primlerden mahsup edilmek suretiyle Fondan karşılanır.

İşyeri ile ilgili muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin yasal süresi içerisinde verilmemesi, primlerin yasal süresinde ödenmemesi, mahkeme kararıyla veya yapılan kontrol ve denetimlerde çalıştırdığı kişilerin sigortalı olarak bildirilmediğinin veya bildirilen sigortalının fiilen çalıştırılmadığının tespit edilmesi ve Sosyal Güvenlik Kurumuna prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunması durumlarında bu maddede belirtilen destekten yararlanılamaz. Ancak Sosyal Güvenlik Kurumuna olan prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarını, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre tecil ettiren ve taksitlendiren veya ilgili diğer kanunlar uyarınca yapılandıran işverenler, bu taksitlendirme veya yapılandırma devam ettiği sürece bu madde hükmünden yararlandırılır.

Bu madde kapsamında prim desteğinden yersiz yararlanıldığının tespiti halinde, yararlanılan prim desteği tutarı işverenden 5510 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilir.

Bu madde kapsamında prim desteğinden yararlanan işverenler; aynı sigortalı için destekten yararlanılan süre boyunca, bu Kanun ile diğer kanunlarda yer alan diğer sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanamaz. Fondan bu madde kapsamında karşılanan tutarlar, gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gelir, gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz.

Bu madde hükümleri; 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamına giren kurum ve kuruluşlara ait işyerleri ile 2886 sayılı Kanuna, 4734 sayılı Kanuna ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan alım işleri ile 4734 sayılı Kanundan istisna olan alım işlerine ilişkin işyerleri ile sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar, yurtdışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz. Bu madde kapsamında Fon tarafından işverene sağlanan, sigortalı hissesine karşılık gelen destek tutarının sigortalıya ödenmesi işverenden talep edilemez.

Bakanlık, bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye yetkilidir.

Bu şekilde Kurumca ödenen ödenekler, yıl sonunda Hazinece Kuruma ödenir. Bu konudaki usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine ve

Gerekçe: Madde ile deprem bölgesinde faaliyette bulunan özel sektör işyerlerinde istihdamı koruma ve arttırma amacıyla iki yıl boyunca sigorta prim teşviki yapılarak işyerlerinin istihdam sağlaması amaçlanmıştır.

4447 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir:

"GEÇİCİ MADDE 37- Bu Kanunun Geçici 36 ncı maddesi kapsamında olup 1/3/2023 tarihinden itibaren 31/12/2024 tarihine kadar işe alınanların ücretlerinin, ilgili yılda uygulanan asgari ücretin aylık brüt tutarının prim ödeme gün sayısına isabet eden tutarı üzerinden hesaplanan gelir vergisi, iki yıl süreyle verilecek muhtasar beyanname üzerinden tahakkuk eden vergiden terkin edilir.

Bu madde kapsamında yapılan ücret ödemelerine ilişkin düzenlenen kâğıtlara ait damga vergisinin aylık brüt asgari ücretin prim ödeme gün sayısına isabet eden kısmı beyan edilmez ve ödenmez."

Gerekçe: Madde ile deprem bölgesinde faaliyette bulunan özel sektör işyerlerinde istihdamı koruma ve arttırma amacıyla 2023 yılı Mart ayından 2024 yılı sonuna kadar işe yeni alınan işçilerin gelir vergilerinin alınmamasına ilişkin düzenleme yapılmıştır.

6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 10- 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, depremlerde ağır hasar görerek kullanılamaz duruma gelen taşıtların bir daha kullanılmamak üzere hurdaya çıkartılarak, hurdaya çıkarılan taşıtla aynı cinsten bir taşıtın ilk iktisabında özel tüketim vergisi hesaplanmaz.

Bu madde hükmüne göre iktisap edilen taşıtın, ilk iktisap tarihinden itibaren beş tam yıl geçmeden, veraset yoluyla intikaller hariç, devri hâlinde adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, ticari yolcu veya yük taşımacılığı faaliyetinden çekilmesi (hurdaya çıkarılması hariç) hâlinde ise bu madde hükmünden yararlanandan, taşıtın ilk iktisabındaki matrah esas alınarak, devir veya ticari taşımacılık faaliyetinden çekilme tarihindeki oran üzerinden hesaplanan özel tüketim vergisi alınır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir."

Gerekçe: Madde ile 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler nedeniyle taşıtları kullanılamaz hale gelenlere, söz konusu taşıtların bir daha kullanılmamak üzere hurdaya çıkartılması koşuluyla, hurdaya çıkarılan taşıtla aynı cinsten bir taşıtın ilk iktisabında özel tüketim vergisi istisnası sağlanmaktadır.

3/3/2004 tarih ve 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 4- 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle kendisine, aynı konutta ikamet edenlere, eşine ya da birinci derecede yakınlarına ait konutu ve/veya işyeri yıkılan, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı hale gelen yükseköğrenim öğrencileri ile bunlardan 2023-2024 eğitim öğretim yılında herhangi bir yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıran öğrencilere 2026-2027 öğretim yılı sonuna kadar bu Kanunun 2 nci maddesi uyarınca ilgili yılda geçerli olan burs tutarının iki katı burs verilir."

Gerekçe: 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle kendisine, aynı konutta ikamet edenlere, eşine ya da birinci derecede yakınlarına ait konutu ve/veya işyeri yıkılan, acil yıkılacak, ağır veya orta hasarlı hale gelen yükseköğrenim öğrencileri ile bunlardan 2023-2024 eğitim öğretim yılında herhangi bir yükseköğretim kurumuna kayıt yaptıran öğrencilere 2026-2027 öğretim yılı sonuna kadar bu Kanunun 2 nci maddesi uyarınca ilgili yılda geçerli olan burs tutarının iki katı burs verilecektir.

31/05/2006 tarih ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"EK MADDE 24- 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Fonu Kanununun geçici 33 ve 34 üncü maddeleri kapsamında bulunup işsizlik ödeneği veya kısa çalışma ödeneği alan sigortalılar veya hak sahipleri, ödenekleri aldıkları süreleri yazılı olarak Kuruma başvurmak şartıyla, bu Kanunun 41 inci maddesinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde borçlanabilirler."

Gerekçe: Madde ile deprem nedeniyle işsiz kalan veya kısa çalışma yapan işyerlerinde çalışan sigortalı işçilere işsizlik ödeneği veya kısa çalışma ödeneği aldıkları süreleri borçlanabilme imkanı getirilmiştir.

5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. "GEÇİCİ MADDE 95 — Yerleşim yeri 5/2/2023 tarihi itibarıyla 6/2/2023 tarihinde

Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde olan veya yerleşim yerini depremler sonrasında başka illere taşıyan sigortalı, gelir ve aylık almakta olan kişiler ve sigortalıların hak sahipleriyle ile sınırlı olmak üzere, bu Kanunun 4 üncü maddesinde tanımlanan sigortalılar ile bu kanun ve diğer mülga sosyal güvenlik kanunları uyarınca gelir ve aylık olmakta olan sigortalılar ile hak sahipleri bir yıl süreyle Kanunun 68 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c) ve (d) bentlerinde öngörülen katılım paylarından muaf tutulurlar. Buna ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sağlık

Bakanlığınca müştereken belirlenir.

Birinci fıkra kapsamındaki yerlerde depremler sonucunda yaralanan veya engelli hâle gelenlere bu Kanun kapsamında verilecek sağlık hizmetlerinde kamu idaresi sağlık hizmeti sunucuları dışındaki vakıf üniversiteleri dahil sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularınca, Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunca belirlenen sağlık hizmetleri bedeli haricinde herhangi bir ad altında ilave ücret alınamaz.

Sözleşmeli veya sözleşmesiz sağlık hizmeti sunucuları, ikinci fıkra kapsamındaki kişilerden Kurumca belieline sağlık rlenmiş standartların üstündeki talepleri karşılayan otelcilik hizmetleri ile hayati öneme sahip olmama ve alternatif tedavilerin bulunması gibi hususlar göz önüne alınarak Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonu tarafından belirlenen istisnai sağlık hizmetleri için, genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden herhangi bir ad altında ilâve ücret alamaz."

Gerekçe: 6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde yerleşik sigortalılar ile emekliler ve hak sahiplerinin bir yıl süreyle ayakta veya yatarak tedavideki alınan katılım payları ile ayakta tedavideki ilaçlardan alınan katılım paylarından muaf tutulması amaçlanmıştır. Ayrıca 6 Şubat 2023 tarihinde ve daha sonraki tarihlerde meydana gelen depremler sonucunda yaralanan veya engelli hâle gelenlere yönelik olarak bütün kamu hastaneleri ile özel hastanelerdeki tedavi süreçlerine ilişkin gerek ayakta, gerekse yatarak tedavilerde ayrıca bir ilave ücret alınmamasına ilişkin düzenlenme yapılmaktadır.

5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 96 - 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde yerleşik olan veya yerleşim yerini depremler sonrasında başka illere taşıyan sigortalıların 2023 yılı Ocak ayına ve önceki aylara ilişkin olup bu Kanunun yayımı tarihinden önce tahakkuk ettiği hâlde, bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş olan; 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılık statülerinden kaynaklanan, sigorta primi, işsizlik sigortası primi, Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (9g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanlardan kaynaklanan genel sağlık sigortası primi alacakları, topluluk sigortası primi alacakları üç yıl süreyle ertelenir ve bu alacaklara uygulanan gecikme cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacaklar terkin edilir."

Gerekçe: 6 Şubat 2023 tarihi ve sonrasındaki depremler nedeniyle deprem bölgelerinde yaşamakta olan sigortalıların deprem öncesindeki sigorta prim borçlarının asıllarının üç yıl süreyle ertelenmesi ile bu borçlara bağlı gecikme cezası, idari para cezası ve gecikme zammı gibi fer'i alacakların terkin edilmesi düzenlenmektedir.

5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Kanunun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde yerleşik olan veya yerleşim yerini depremler sonrasında başka illere taşıyan 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (9g) bendi kapsamında genel sağlık sigortası tescili yapılmış olup da gelir testine hiç başvurmayanlardan bu maddenin yayımını takip eden ay başından itibaren altı ay içinde gelir testine başvuran kişilerin, genel sağlık sigortası primleri yapılan gelir testi sonucuna göre tescil başlangıç tarihinden itibaren tahakkuk ettirilir. Gelir testi yapılmış ve yapılan gelir testi sonucunda hanehalkı içindeki gelir düzeyi asgari ücretin 1/3'ünden daha fazla olup prim ödemekle yükümlü olan ancak genel sağlık sigortası primlerini ödemeyenler ile birinci cümle kapsamındaki sigortalıların 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (9) bendi kapsamındaki sigortalılık statüsünden kaynaklanan prim borçları, bu maddenin yürürlük tarihinden önceki döneme ilişkin olarak tahakkuk ettirilen veya ettirilecek gecikme cezası ve gecikme zammı gibi feri alacaklardan ödenmemiş olanların tamamının tahsilinden vazgeçilir.

Birinci fıkra kapsamında olanlar ile 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında resen genel sağlık sigortası tescili yapılmış olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce gelir testi yaptırmış olmakla birlikte gelir düzeyleri asgari ücretin 1/3'ünden daha yüksek olarak tespit edilmiş olanların, ödemekle yükümlü oldukları genel sağlık sigortası primleri on iki ay süreyle Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Kuruma ödenir. Bu süreyi uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir. Bumaddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Kurumca belirlenir."

Gerekçe: Depremzedelerden Genel Sağlık Sigortası Primini kendileri ödeyenlerin primlerinin devlet tarafından karşılanmasına ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 16- (1) 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremlerde varlıklarının en az 20'sini kaybeden Kurumların aktiflerinde yer alan; iştirak hisseleri ile kurucu senetleri, intifa senetleri, rüçhan hakları ve bu kanunun beşinci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında istisna kazançlarına kaynak oluşturan yatırım fonlarının katılma paylarının ve taşınmazların satışından doğan kazançların tamamı 31/12/2024 tarihine kadar kurumlar vergisinden müstesnadır."

Gerekçe: 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremlerde varlıklarının en az *420'sini kaybeden Kurumların aktiflerinde yer alan; iştirak hisseleri ile kurucu senetleri, intifa senetleri, rüçhan hakları ve Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında istisna kazançlarına kaynak oluşturan yatırım fonlarının katılma paylarının ve taşınmazların satışından doğan kazançların tamamı 31/12/2024 tarihine kadar kurumlar vergisinden istisna edilmektedir. Madde ile Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde iştirak hisseleri ve taşınmazlar için aranan en az iki tam yıl süreyle kurumların aktiflerinde yer alma koşulu kapsama giren kurumlar bakımından aranmayacaktır.

2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 2- (1) 2023 ve 2024 yılı paylarının hesaplanmasında bu Kanunun, 2'nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan yüzde 1,50 oranı yüzde 1,60, yüzde 4,50 oranı yüzde 4,85 ve yüzde 0,5 oranı da yüzde 0,55 olarak uygulanır. (2) Genel bütçe vergi gelirlerinden belediye ve il özel idarelerine ayrılan payların dağıtımında, ikinci maddenin beşinci fıkrasına göre esas alınan nüfusa, 6/2/2023 tarihinde ve daha sonraki tarihlerde meydana gelen depremler nedeniyle 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile olağanüstü hal ilan edilen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illeri ile afet bölgesi ilan edilen illerden alınan göç de dikkate alınır. Ancak alınan bu göç, göç veren il ve ilçelerin nüfusundan indirilmez. İllerin aldığı göçün belirlenmesinde İçişleri

Gerekçe: Deprem bölgesinden, başta Ankara, İstanbul, Mersin olmak üzere Türkiye'nin diğer illerine çok büyük bir nüfus hareketi yaşanmıştır. 1 Mart 2023 tarihi itibarıyla yapılan resmi açıklamaya göre 3,3 milyon vatandaşımız deprem bölgesinden diğer bölgelere gitmiştir. Bu nüfusun büyük bir kısmı, deprem bölgesindeki kalıcı konutlarına kavuşuncaya kadar bu illerde ikamet edecektir. İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanuna göre, genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamının yüzde 1,50'si büyükşehir dışındaki belediyeler, yüzde 4,5'i büyükşehirlerdeki ilçe belediyelerine ve yüzde 0,5'i ise il özel idarelerine nüfus, yüzölçüm, köy sayısı, kırsal alan nüfusu, illerin gelişmişlik endeksi gibi kriterler esas alınarak İller Bankası tarafından dağıtılmaktadır. Bu kriterler içerisinde yüksek ağırlık nüfusa verilmektedir. Söz konusu payın yüzde 50'si yılbaşındaki nüfus esas alınarak dağıtılmaktadır. Teklif edilen geçici maddeyle; nüfusa göre yapılan dağılımın, İçişleri Bakanlığından edinilecek, deprem bölgesinden gelen nüfusun o yerleşim biriminin nüfusuna eklenerek bulunacak nüfusa göre yapılması, dolayısıyla depremzede göçü alan illerin, genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları payın, deprem nedeniyle artan nüfusa orantılı olarak belirlenmesi amaçlanmaktadır. Ancak bu dağılımın depremden zarar gören belediyelerin gelirlerinde azalmaya yol açmaması için verdikleri göçün yıl başındaki nüfuslarından indirilmemesi önerilmiştir. Kanunun mevcut halinde genel bütçe vergi gelirleri tahsilatının toplamda yüzde 6,5'i belediyelere ve il özel idarelerine pay olarak dağıtılmaktadır. Bu oranın da hem göç veren deprem bölgesindeki belediye ve il özel idarelerinin, hem de göç alanların artacak giderlerinin karşılanabilmesi için 2023 ve 2024 yıllarında yüzde 7'ye çıkarılması öngörülmektedir. Deprem bölgesinden diğer illere giden vatandaşlarımız kamunun verdiği desteklerden yararlanabilmek için gittikleri il ve ilçelerde valiliklere ya da kaymakamlıklara kayıt yaptırmaktadır. Dolayısıyla hangi il ve ilçenin bu nedenle ne kadar göç aldığı ilgili birimlerin kayıtlarında yer almaktadır.

5779 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 3- (1) Adana, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya ve Şanlıurfa büyükşehir belediyelerine 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasına göre büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtından 2023 yılında verilecek pay 2022 yılında verilen payın yüzde 150'sinden az olamaz."

Gerekçe: 5779 sayılı sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında büyükşehir belediyelerine, 6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununa ekli (1) sayılı listede yer alan mallardan tahsil edilen özel tüketim vergisi hariç olmak üzere, büyükşehir belediye sınırları içinde yapılan genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamının yüzde 6'sı oranında pay ayrılmaktadır. 6/2/2023 tarihinde ve sonrasında meydana gelen depremden etkilenen bölgelerde gerçekleşen yıkım nedeniyle bu illerdeki ekonomik faaliyetin 2023 yılında bir önceki yıla göre çok düşük seyretmesi öngörülmektedir. Bu nedenle bu kapsamda kalan Adana, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Malatya ve Şanlıurfa illeri büyükşehir belediyelerine 2023 yılında verilecek payın önemli ölçüde düşmesi söz konusu olabilecektir. Bu nedenle önlem olarak 2023 yılında bu büyükşehir belediyelerine verilecek payın geçen yıl verilmiş olan payın yaklaşık enflasyon oranında artırılması suretiyle hesaplanması öngörülmektedir.

26/1/2011 tarihli 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bankanın sermayesi 90.000.000.000 (doksan milyar) Türk Lirasıdır."

Gerekçe: 6107 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesine göre, Kanunda 9 milyar TL olarak belirlenmiş Banka sermayesini beş katına kadar çıkarma yetkisi Cumhurbaşkanına verilmiştir. İller Bankasının sermayesi, bu yetkiye dayanılarak, 10/1/2023 tarihli ve 6659 sayılı Cumhurbaşkanı Kararına göre 45 milyar TL'ye çıkarılmıştır ancak yaşanan depremin de etkisiyle belediyelerin başta deprem bölgesinin yeniden ayağa kaldırılması çalışmalarına uzun vadeli desteği açısından Banka sermayesinin yeniden artırılması gerekmektedir. Maddeyle Cumhurbaşkanının bu sermayeyi beş katına artırma yetkisi korunmakta, Kanunda belirtilen 9 milyar TL'lik sermaye 90 milyar TL'ye çıkarılmakta, uygulamada ise mevcut sermayesi iki katına çıkarılmaktadır.

6107 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 6- (1) Banka sermayesinin 4 üncü madde kapsamında 90.000.000.000 (doksan milyar) Türk Lirasına çıkarılması için gereken 45.000.000.000 (kırkbeş milyar) Türk Lirası tutarındaki kaynak, Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Söz konusu tutarın tahsili için, il özel idareleri ve belediyeler adına genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamı üzerinden ayrılacak tutardan kesinti yapılmaz.

(2) Sermaye artışından elde edilen 45 milyar Türk Lirası tutarındaki kaynak, talep eden belediye ve il özel idarelerine, 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanuna göre genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı üzerinden verilen il özel idareleri ve belediye paylarının dağıtımına ilişkin esaslar dahilinde, 6/2/2023 tarihinde

Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerdeki belediyelerin talepleri öncelikli değerlendirilmek kaydıyla, kredi olarak kullandırılır."

Gerekçe: İller Bankası sermayesini artırmayı öngören teklifin diğer maddesiyle bağlantılı olarak, mevcut 45 milyar TL'lik sermayenin 90 milyar TL'ye çıkarılması için gereken 45 milyar TL'lik kaynağın genel bütçeden karşılanması, bu tutarın il özel idareleri ve belediyeler adına her ay genel bütçe vergi gelirleri tahsilatı toplamından ayrılacak paylardan kesinti yapılmaksızın kullanılması öngörülmektedir. 45 milyar TL'lik sermaye artışının talep eden belediye, il özel idarelerine kredi olarak kullandırılırken, 6 Şubat 2023 tarihli depremlerden etkilenmiş illerdeki belediyelerin kredi taleplerinin öncelikli değerlendirilmesi amaçlanmaktadır.

14/02/2011 tarihli ve 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 4- (1) 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, 6/2/2023 tarihi itibarıyla yerleşik olan kişilerden 2023 yılında yapılacak sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerinden ücret alınmaz. Bu kişilerden yerleşim yerleri dışındaki yerlerde sınava girmek isteyenlerin ulaşım ve barınma giderleri Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından karşılanır."

Gerekçe: Mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde depremden etkilenen kişilerin başka illerde sınava girmeleri halinde ulaşım ve barınma giderlerinin İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından karşılanması sağlanacaktır.

9/5/2012 tarihli ve 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanununun 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına aşağıdaki cümleler eklenmiş; 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiş; dördüncü fıkrasında geçen "üçüncü" ibaresinden sonra gelmek üzere ", dördüncü" ibaresi eklenmiştir.

"Zorunlu deprem sigortasının yenilenmesi işlemi, bina ve bağımsız bölümünün depreme dayanıklılığı en geç beş yılda bir yerinde muayene edilerek yapılır. Sigortalının, zorunlu deprem sigortasının yenilenmesi işlemleri bu muayene sonuçları üzerinden değerlendirilir ve taşıyıcı sistemi olumsuz etkileyen tadilatların yapılmış olması halinde bu maddenin dördüncü fıkra hükümleri uygulanır."

(4) Bu Kanunun 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği her yıl yenilenme şartı konan zorunlu deprem sigortasının bitiş tarihinden en geç bir ay önce Kurum tarafından sigortalıya yenileme süresini hatırlatan bildirimde bulunulur. Bu Kanunun 10 uncu maddesine göre zorunlu deprem sigortasını yenilemekle yükümlü sayılanlara, sigortanın bitiş tarihinden sonraki bir ay içinde zorunlu deprem sigortasını yaptırmadıkları takdirde, o yıla ilişkin belirlenmiş olan tarifede yer alan sigorta priminin on katı tutarında idari para cezası verilir."

Gerekçe: Yıllık yaptırılması gereken zorunlu deprem sigortasının yenilenmesi sürecinde, düzenli denetimlerin en geç beş yılda bir yerinde gerçekleştirilimesi ve poliçelerini yenilemeyenlere idari para cezası kesilmesi öngörülmektedir.

14/1/2015 tarihli ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 18 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(2) Birinci fıkranın (ç), (i) ve (() bentlerinde öngörülen cezalar, fiilin büyük mağaza ve zincir mağaza tarafından işlenmesi hâlinde beş katı, alışveriş merkezi tarafından işlenmesi hâlinde ise on katı olarak; (k) bendinde öngörülen ceza; bulaşıcı salgın, yangın, deprem, sel, toprak kayması gibi afetler sonucunda mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde ve dönemde beş katı olarak uygulanır."

Gerekçe: 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun ceza hükümleriyle ilgili maddesinde yapılan değişiklikle, mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde ve dönemde ürün ve hizmetlerdeki fahiş fiyat ve stokçuluğun önüne geçilmesi hedeflenmektedir. Kanunda öngörülen ihlallerin, örneğin deprem bölgesinde fırsatçılık yapılarak işlenmesi halinde, Kanunda öngörülmüş ceza tutarının beş katı uygulanması amaçlanmaktadır.

25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 3 — (1) 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen depremler nedeniyle Hazine ve Maliye Bakanlığınca 213 sayılı Kanunun 15 inci maddesi kapsamında mücbir sebep hali ilan edilen yerlerde, 6/2/2023 tarihi itibarıyla yerleşik olan kişilerden depremden zarar görenlerin kendinden olma erkek çocuklarının yazılı olarak talepleri halinde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl süreyle muvazzaf askerlik hizmeti ertelenir. Bu madde hükümlerinden yararlananlar açısından Kanunun 20 nci maddesinde belirlenen erteleme sürelerine ilişkin haklar saklıdır. Bu maddeye ilişkin usul, esaslar, başvuru koşulları ve süreleri,

Gerekçe: Depremde zarar gören ailelerin çocuklarının askere alma işlemlerinin isteğe bağlı olarak üç yıl süreyle ertelenebilmesine ilişkin düzenleme yapılmaktadır.

27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 34— 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (A) ve (B) fıkraları kapsamında görev yapan kamu görevlileri ile kamu kurum ve kuruluşlarının taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda görev yapan sözleşmeli personelden 8/2/2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile olağanüstü hal ilan edilen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerinde görev yapmakta olan personele, bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren iki yıl süreyle 45.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda afet yardımı, her ay aylıkları ile birlikte ayrıca ödenir."

Gerekçe: Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle ilan edilen OHAL kapsamındaki illerde görev yapmakta olan kamu görevlilerine, iki yıl süreyle 45.000 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda afet yardımı verilmesi öngörülmektedir.

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 35— 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (A) ve (B) fıkraları kapsamında görev yapan kamu görevlileri ile kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatları ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda görev yapan sözleşmeli personelden 8/2/2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile olağanüstü hal ilan edilen Adana, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Hatay, Kahramanmaraş, Kilis, Malatya, Osmaniye ve Şanlıurfa illerinde görev yapmakta olan veya geçici olarak görevlendirilecek personele, söz konusu illerde görev yaptıkları süreyle sınırlı olmak üzere, iki yıl süreyle, üç ayda bir, net aylıkları tutarında ikramiye ödemesi yapılır."

Gerekçe: Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle ilan edilen OHAL kapsamındaki illerde görev yapan veya geçici görevlendirilen kamu personeline, OHAL sonrasında da devam ettirilmek üzere iki yıl boyunca, görev süreleriyle sınırlı olmak üzere yılda dört defa ikramiye ödenmesi düzenlenmektedir.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.