Yabancı Kaynaklardan Fonlanan Bazı Faaliyetler Hakkında Kanun Teklifi

(1) Bu Kanunun amacı; yurtdışı kaynaklardan fonlanan ve Türkiye Cumhuriyeti kamuoyunu yönlendirmeyi veya etkilemeyi amaçlayan faaliyetlerin denetim altına alınması suretiyle Türkiye Cumhuriyeti içindeki yabancı kaynaklı etkiye ilişkin şeffaflığın sağlanmasıdır.

Gerekçe: Madde ile kanun teklifinin amaç ve kapsamı belirlenmektedir.

(1) Bu Kanunun uygulanmasında;

(a) Yabancı merkez: Yabancı bir devlet, yabancı bir devletin herhangi bir organı, yabancı bir siyasi parti, yabancı bir ülkenin yasalarına göre kurulmuş herhangi bir kuruluş, uluslararası kurum ve örgütler ya da Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında yerleşik herhangi bir gerçek ya da tüzel kişiyi,

(b) Yabancı merkez temsilcisi:

(0 Bir yabancı merkezin yönlendirmesi, talebi, telkini veya doğrudan ya da dolaylı kontrolü altında veya;

(ii) Bir yabancı merkezden ya da bir yabancı merkezin Türkiye'de yetkilendirdiği, maddi yardım veya hibede bulunduğu kişi veya kuruluşlardan doğrudan ya da dolaylı olarak sağlanan para veya diğer maddi varlıkları kabul ederek, internet ve sosyal medya mecraları dahil olmak üzere herhangi bir basılı, görsel veya işitsel mecrada Türkiye Cumhuriyeti kamuoyunu etkilemeye veya yalan ve yanlış haberle Türkiye Cumhuriyeti aleyhinde yurtdışında algı oluşturmaya yönelik habercilik, yayıncılık, yorumculuk veya kanaat oluşturuculuğu gibi bilgi aktarımı veya kamuoyunu yanıltıcı algı oluşturmaya yönelik etki ajanlığı faaliyetlerinde bulunanları,

(e) Bakanlık: İçişleri Bakanlığını, (d) RTÜK: Radyo ve Televizyon Üst Kurulunu ifade eder.

Gerekçe: Madde ile kanun teklifinde yer alan tanımlar açıklanmaktadır.

(1) Bir yabancı merkez temsilcisi olarak internet ve sosyal medya mecraları dahil olmak üzere herhangi bir basılı, görsel veya işitsel mecrada habercilik, yayıncılık, yorumculuk veya kanaat oluşturuculuğu gibi bilgi aktarımı faaliyetlerinde bulunmak isteyenler söz konusu temsilcilik ilişkisinin başlamasından itibaren otuz gün içinde Bakanlığa başvurarak Bakanlıkta tutulan yabancı merkez temsilcisi siciline kayıt yaptırmak zorundadır. Tescil başvurusunun Bakanlığa ulaştığı tarihte tescil gerçekleşmiş sayılır. (2) Yabancı merkez temsilcisinin Bakanlığa başvurma yükümlülüğü, birinci fikrada belirtilen otuz günlük sürenin bitiminden sonra da devam eder ve temsilcilik halinin sona ermesi, başvuru yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

(3) Yabancı merkez temsilcisi siciline kayıt başvurusuna aşağıdaki bilgi ve belgeler eklenir:

(a) Gerçek kişi olarak tescil talebinde bulunanın adı soyadı, uyruğu, Türkiye Cumhuriyeti içerisindeki iş ve ikamet adresi ile varsa başka ülkelerdeki tüm iş ve ikamet adresleri,

(b) Tüzel kişi olarak tescil talebinde bulunan kuruluşun açık adı, kuruluş sözleşmesi, senedi ya da tüzüğünün bir nüshası ile gerçek kişi yöneticilerinin tamamının (a) bendinde belirtilen bilgileri,

(c) Tescil talebinde bulunanın yabancı merkez ile yaptığı her yazılı anlaşmanın bir nüshası, yazılı anlaşmanın bulunmadığı durumlarda ise söz konusu ilişkinin tüm koşullarını, iş ve görev tanımlarını ayrıntılı ve doğru bir biçimde yansıtan beyanname,

(d) Tescil talebinde bulunanın tescile konu işte çalıştırdığı kişilerin (a) bendinde belirtilen bilgilerini içerir liste,

(e) Tescil talebinde bulunanın tescil talebinin yapıldığı tarihten geriye doğru iki yıl içinde yabancı merkez ya da merkezlerden sağladığı para veya diğer maddi çıkarların niteliği, miktarı, edinimin zamanı ve kaynak yabancı merkezin statüsüne göre (a) ya da (b) bendinde belirtilen bilgileri içerir liste.

(4) Bu madde uyarınca sicile kaydolan her bir yabancı merkez temsilcisi, bu statüsü devam ettiği sürece, üçüncü fikra uyarınca beyan edilmesi gereken tüm bilgi ve belgelere ilişkin yazılı veya dijital kayıtları Bakanlıkça yetkilendirilen kamu görevlilerinin incelemesine hazır halde tutar. Tescil edilmiş yabancı merkez temsilciliği statüsünün sona ermesinden itibaren üç yıllık süre ile muhafaza etmekle yükümlüdür.

(5) Bu madde uyarınca tutulan siciller alenidir. Bakanlık, söz konusu sicillerin aleniliğini internet sayfasında yayımlamak suretiyle temin eder.

(6) Tescil edilmiş yabancı merkez temsilcisi, Bakanlığa yapacağı başvuru ile tescilden terkinini talep edebilir. Terkin, talebin bakanlığa ulaştığı tarihte yapılmış sayılır.

Gerekçe: Bir yabancı merkez temsilcisi olarak internet ve sosyal medya mecraları gibi kanallar dâhil olmak üzere herhangi bir kitle iletişim mecrasında habercilik, yayıncılık, yorumculuk veya kanaat oluşturuculuğu gibi bilgi aktarımı faaliyetlerinde bulunmak isteyenlerin tescil zorunluluğu düzenlenmektedir.

(1) Bu Kanun uyarınca yabancı merkez temsilcisi kabul edilenler ya da bunların çalışanlarınca internet ve sosyal medya mecraları dahil olmak üzere herhangi bir basılı, görsel veya işitsel mecrada habercilik, yayıncılık, yorumculuk veya kanaat oluşturuculuğu gibi bilgi aktarımı faaliyetleri gerçekleştirilirken, anılan faaliyetlerin yabancı merkez ya da merkezlerce sağlanan fonlarla gerçekleştirildiği konusunda yararlanıcının rahatlıkla fark edebileceği biçimde bilgilendirme yapılması zorunludur.

• (2) Birinci fıkradaki bilgilendirme yükümlülüğünün usul ve esasları RTÜK tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Gerekçe: Bu Kanun uyarınca yabancı merkez temsilcisi kabul edilenler tarafindan habercilik, yayıncılık, yorumculuk veya kanaat oluşturuculuğu gibi her türlü bilgi aktarımı faaliyetleri gerçekleştirilirken, bu faaliyetlere muhatap yararlanıcı tarafından anılan faaliyetlerin yabancı merkez ya da merkezlerce sağlanan fonlar vasıtasıyla gerçekleştirildiği konusunda açık ve anlaşılır biçimde aydınlatılması zorunluluğu düzenlenmektedir.

(1) Bu Kanunun üçüncü maddesine aykırı olarak bir yabancı merkez temsilciliği yürüten kişiler, iki yıldan beş yıla kadar hapis ve yüzbin Türk Lirasından bir milyon Türk Lirasına kadar para cezası ile veya bunlardan biri ile cezalandırılır.

(2) Bu Kanunun dördüncü maddesinde düzenlenen bilgilendirme yükümlülüğünü kasten yerine getirmeyen kişiler, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adli para cezası ile veya bunlardan biri ile cezalandırılır. Bu suçun ihmalen işlenmesi durumunda verilecek ceza yarı oranında azaltılır.

Geçici Madde 1- (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kanun kapsamına giren yabancı merkez temsilcileri, bir ay içinde üçüncü maddedeki tescil yükümlülüğünü yerine getirmek zorundadır.

Gerekçe: Madde ile bu kanun hükümlerine aykırı hareket eden yabancı merkez temsilcileri hakkında uygulanacak cezai müeyyideler düzenlenmektedir.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.

Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürürlülük maddesidir.