Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

1929 yılında Türkiye'nin nitelikli insan kaynağı ihtiyacını karşılamak amacıyla öğrencilerin öğrenim görmek üzere yurtdışına gönderilmesini düzenleyen 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun çıkarılmış; Yurt Dışına Lisansüstü Öğrenim Görmek Üzere Gönderilecek Adayları Seçme ve Yerleştirme (YLSY) Programı ile 2000'li yıllara kadar oldukça sınırlı sayıda öğrenci lisansüstü öğrenim için yurtdışına gönderilirken özellikle 2000'li yılların ortasından itibaren her yıl gönderilen öğrenci sayısı 500'ün üzerine çıkmıştır. 2023 yılı için bu şekilde bursiyer öğrenci olanların sayısının 5bin olduğu bilinmektedir.

Programa göre söz konusu öğrenciler öğrenimlerini tamamlayıp Türkiye'ye döndüklerinde, öğrenim sürelerinin 2 katı kadar süreyle mecburi hizmet yapmak üzere üniversiteler ile kamu " kurum ve kuruluşlarında istihdam edilmektedir. i

Gerek ülkeden ülkeye değişen lisansüstü öğrenim sürelerinin değişiklik göstermesi gibi teknik gerek tüm dünyayı etkisi altına alan Pandemi gerekse de kişisel ve/veya toplumsal sebeplerle - öğrenimini burs süresinde tamamlayamayan veya tamamlamasına rağmen iki ay gibi kısa bir: süre içerisinden hemen görev talebinde bulunmayan öğrenciler için tazminat ödeme süreci başlatılmakta bu öğrencilere aylık taksitler halinde ödenmek üzere 4 yıllık ödeme planı çıkarılmaktadır. Bugün itibariyle 5 bin bursiyerden 97'i hakkında tazminat sürecinin yürütüldüğü tespit edilmiştir.

Bu bursiyerlerin bir kısmı bir yandan tazminat öderken diğer yandan öğrenimlerine devam etmekte ancak tazminatlarını ödemekte zorlanmaktadır. Mevzubahis tazminat, faiziyle birlikte güncel döviz kuru üzerinden talep edildiğinden 2015'ten 2023'e yaklaşık on kat artış gösteren döviz kuruyla ödeme yapmak imkânsız hale gelmiştir.

Tali Komisyon Oo (Plan ve Bütçe

Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve

Esas Komisyon Spor

Tarih: 14-7-2023: İEsas No:2/1352

Tazminat borcu ülkeden ülkeye değişmekle birlikte bir kişi için bu borç miktarının 150 bin euro/dolar ile 500 bin euro/dolar arasında değişen tutarlarda olduğu bilinmektedir. Örnek olarak, 300 bin dolar borçla yükümlü bir bursiyer, ödeme planına göre ikinci yıldan itibaren aylık 5.000 dolar üçüncü yıldan itibaren aylık 7.500 dolar, dördüncü yıldan itibaren ise aylık 10.000 dolar taksitlerle ödeme yapmalıdır. Bu miktarda bir ödemeyi güncel dolar/TL paritesiyle yapmanın mümkün olmadığı aşikardır.

Tazminata esas alınan döviz kurunun, taahhüdün ihlal edildiği tarihten değil de son bursun alındığı tarihe göre belirlenmesi şüphesiz ki daha hakkaniyetli ve adil olacaktır.