Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 4 madde
Kaynak göster
2/1549 esas numaralı kanun teklifi 31 Ağustos 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Umut Akdoğan (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Umut Akdoğan (CHP, Ankara). “Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1549, 31 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1549-ecnebi-memleketlere-gonderilecek-talebe-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d8d62e3f-86cb-4726-9bff-018a4b83ee04
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havaleMillî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 4 madde
MADDE 18/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanuna aşağıdaki geçici…
8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanuna aşağıdaki geçici 5.madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 5 - Bu Kanun uyarınca mecburi hizmet karşılığı yurt dışına gönderilenlerden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, eğitimin herhangi bir aşamasında öğrencilikle ilişikleri kesilenler, öğrenim sürelerinin bitiminde mecburi hizmetlerini tamamlamak üzere görevlerine başlamayanlar, görevlerine başlayıp da yükümlü bulundukları mecburi hizmetini bitirmeden görevlerinden ayrılanlar ile göreve başladıktan sonra mecburi hizmetle yükümlü bulundukları süre içerisinde kadrolarıyla ilişiği kesilenlerden haklarında borç takibi işlemi devam edenler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde başvurmaları halinde, kendilerine döviz olarak yapılmış olan her türlü masraflar için, imzaladıkları yüklenme senedi ile muteber imzalı müteselsil kefalet senedi hükümleri dikkate alınmaksızın ve ilgililere ödeme yapma sonucunu doğurmaksızın, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek 34 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine göre bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki süreler için faiz uygulanmaksızın hesaplanacak tutarlarla yükümlü tutulurlar.
Bunlardan borçlarını mecburi hizmet yaparak ödemek isteyenler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içerisinde Milli Eğitim Bakanlığına müracaat etmeleri halinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen genel şartları taşımaları kaydıyla, müracaat tarihinden itibaren üç ay içerisinde atamaları yapılır ve atandıkları kurumlarında, yurt içinde veya yurt dışında görmüş oldukları öğrenim sürelerine ilişkin olarak genel hükümler çerçevesinde belirlenen mecburi hizmet yükümlülüklerini yerine getirirler ve ilgililer adına öğrenimleri nedeniyle çıkarılmış olan her türlü borç tutarlarının takibinden vazgeçilerek tahsilat işlemine son verilir. Bunların daha önce ödemiş oldukları tutarların bulunması halinde, bu meblağa isabet eden süreler faiz borcu dikkate alınmaksızın ilgililerin mecburi hizmet sürelerinden indirilir.
Bu Kanun kapsamında yurt dışına gönderilen öğrenciler, yurt dışında resmi öğrenci olarak geçirmiş oldukları öğrenim sürelerinin 18 yaşının tamamlanmasından sonraki döneme ait olan kısmını, halen tâbi oldukları sosyal güvenlik kurumuna bu maddenin yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde müracaat etmeleri ve müracaat tarihi itibarıyla bulundukları görev ile derece ve kademe ya da basamak ya da prime esas kazanç tutarı üzerinden bu süreye ilişkin olarak hesaplanacak prim, kesenek, kurum karşılığı gibi toplam yükümlülük tutarını müracaatın kabul tarihinden itibaren on iki ayda eşit taksitler halinde ödemek suretiyle borçlanabilirler. Taksit ödeme dönemi sonunda borcunun tamamını ödemiş olduğu tespit olunanların borçlanmış oldukları bu süreler, emekliliğe tâbi toplam hizmet süresinin hesabında ve sigortalılık ya da iştirakçiliğin başlangıç tarihinin tespitinde dikkate alınır. Aylık taksitlerini zamanında ödemeyenlerin önceki aylara ilişkin olarak ödemiş oldukları tutarlar, süresi geçen son taksit tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgililere iade olunur. Başvuru tarihi gpıirıylar herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tâbi olmayanlardan, daha önce herhangikbı&$ yi güvenlik kurumuna tâbi çalışması olanlar en son tâbi oldukları sosyal güvenlik k önce herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tâbi çalışması olmayanlar ise Sosyal Güvenlik Kurumuna (Bağ-Kur Genel Müdürlüğüne) müracaatta bulunurlar ve bunların borçlanacakları süreye ilişkin olarak ödeyecekleri toplam tutar, 8/5/1985 tarihli ve 3201 sayılı Yurt Dışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurt Dışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen günlük tutar esas alınarak tespit olunur."
Gerekçe: 8/4/1929 tarihli ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanuna eklenen geçici 5. madde ile ülkemizde yaşanan döviz kuru artışı ve ekonomik krizin etkisinin en aza indirilmesi amacıyla, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun EK 34'üncü maddesinin yürürlüğe girmesinden sonra yurtdışına gönderilenler için hesaplanan döviz borcunun bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçen sürede birikmiş faiz borçlarının silinmesi, öğrencilerin borçlarının makul bir şekilde yeniden hesaplanması, borçlarını ödeme gücü olmayanlar veya yurtdışına gönderiliş amacına uygun olarak borçlarını yurt içinde mecburi hizmet yaparak ödemek isteyenlere de kolaylık sağlanması, bunların üç ay içerisinde atamalarının yapılmasına imkan sağlanması, atamasının yapılması için başvuran kişiler hakkındaki her türlü borç takibinden vazgeçilerek tahsilat işlemine son verilmesiyle de bunların yaptıkları ödemelere ait birikmiş faiz borcunun da silinmesi ve mecburi hizmetlerine başlamalarına imkan tanınması amaçlanmaktadır .
MADDE 21416 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici 6.madde eklenmiştir.
1416 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici 6.madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 6 - Bu Kanun uyarınca mecburi hizmet karşılığı yurt dışına gönderilenlerden, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce, borcunun tamamını ödemeden veya mecburi hizmetini tamamlamadan ölenlerin borç yükümlülükleri ortadan kalkar. Buna bağlı olarak, borçlunun kendisi, mirasçıları ve kefilleri hakkındaki her türlü borç yükümlülükleri ortadan kaldırılır ve her türlü borç takibi işlemlerine son verilir."
Gerekçe: 1416 sayılı Kanuna eklenen geçici 6.maddeyle mecburi hizmet karşılığı yurtdışına gönderilenlerden, maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce borcunun tamamını ödemeden veya mecburi hizmetini tamamlamadan ölenlerin borç yükümlülüklerinin kendileri, kefilleri ve mirasçıları yönünden tamamen ortadan kaldırılması ve borç takiplerine son verilmesi amaçlanmaktadır.
MADDE 3Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
MADDE 4Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
Genel gerekçeyi oku (4 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
Ülkemizde iktidarın yanlış ekonomi politikaları sonucunda döviz kurlarında önüne geçilemeyen bir artış yaşanmış ve 1416 sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebe Hakkında Kanun kapsamında öğrenim görmek üzere yurtdışına gönderilen öğrencilerin döviz üzerinden borçlandırılması mağduriyetlerine neden olmuştur.
Daha önceki yıllarda 2001 krizinin ardından benzer şekilde 2006 yılında 5535 sayılı Bazı Kamu Alacaklarının Tahsil ve Terkinine İlişkin Kanun ile yurt dışına eğitim amacıyla gönderilen kamu personelinin mecburi hizmet yükümlülüğünden kaynaklanan ihtilaflarının ortadan kaldırılmasına, fiilen hurdaya ayrıldığı halde vergi borçları nedeniyle ilgili trafik kuruluşunda hurdaya ayrılma işlemi yapılamayan taşıtların hurdaya ayrılmasına ve 1/1/2004 tarihinden önce yapılan kadastro yenileme işlemleri dolayısıyla Harçlar Kanununa göre harç tahakkuk ettirilmeyeceği, tahakkuk ettirilmiş ancak tahsil edilememiş olan harçlar ile bunlara ilişkin vergi cezaları ve fer'i alacakların tahsilinden vazgeçilmesine ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.
Söz konusu Kanunun yürürlüğe girdiği 2006 yılında dolar kuru 1,43 TL iken, 2021 yılı ortalama dolar kuru 8,91 TL olmuştur. 2021 yılındaki dolar kuru ortalaması "085,75 artışla 1997'den sonra en yüksek artış oranına ulaşmıştır. 2023 yılı Temmuz ayı itibariyle dolar kuru 26,98 TL'dir.
1416 sayılı Kanun kapsamında yurtdışında eğitime giden öğrenciler mağduriyetleri için mücadele edebilmek adına Dermekleşmek durumunda kalmışlardır. YLSY Bursiyerleri Derneği tarafından açıklanan verilere göre toplam tutarı yaklaşık 100 milyon Doları aşan 1.200 tazminat dosyası ile talebeler, kefilleri ve aileleri mağdur olmakta, dolar kurunda yaşanan fahiş artış nedeniyle ödeme aczi içine düşmektedir. Bu nedenle Teklif ile bu ağır borç yükünün bilimsel çalışmalar yapmak ve eğitim için yurtdışına giden öğrencilerin üzerinden alınması amacıyla yeniden yapılandırılması ve kur düzenlemesi yapılması amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR