İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
KANUN TEKLİFİ · 2/137 ÖNCEKİ DÖNEMDEN YENİLENEN · İLK VERİLİŞ 6 TEM 2018 KOMİSYONDA

Alevi Yurttaşların Temel Hak ve Özgürlüklerinin Önündeki Engellerin Kaldırılmasına Dair Kanun Teklifi

1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 9 madde

Kaynak göster

2/137 esas numaralı kanun teklifi 6 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Alevi Yurttaşların Temel Hak ve Özgürlüklerinin Önündeki Engellerin Kaldırılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/137, 6 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-137-alevi-yurttaslarin-temel-hak-ve-ozgurluklerinin-onundeki-engellerin-kaldirilmasina-dair-ka (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/1c7e149f-9564-4bb2-90bf-0188d8cb0766

Sade metin (Markdown) →

SÜREÇ

Teklifin yolculuğu

Tarihler TBMM kaydından
  1. TBMM Başkanlığına sunuldu
    1 imza
  2. tarih kaydı yok
    Esas komisyona havale
    İçişleri Komisyonu
  3. tarih kaydı yok
    Komisyon görüşmesi (şu anki aşama)
    Komisyonda bekliyor
  4. tarih kaydı yok
    Genel Kurul
    Henüz gelmedi
  5. tarih kaydı yok
    Kabul edildi
    Henüz yok
  6. tarih kaydı yok
    Resmî Gazete
    Henüz yok

TEKLİFİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

1 İMZA

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

İLK İMZA

İlk imza sahibi

MADDELER

Neler düzenleniyor? — 9 madde

Tam metin (PDF) ↗ (yeni sekmede açılır)
MADDE 1Amaç ve kapsam

(1) Bu Kanununun amaç ve kapsamı, Alevilik inancına mensup yurttaşların temel hak ve özgürlüklerinin önündeki engellerin kaldırılmasıdır.

MADDE 2Cemevlerinin resmi ibadethane olarak kabulü

(1) Alevilerin ibadetlerini gerçekleştirdiği cemevleri resmi ibadethane olarak tanınmalıdır. Bu ibadethanelerin giderleri devlet tarafından karşılanmalı ve bakımı devlet tarafından yapılmalıdır.

MADDE 3Alevi dergah ve türbelerin iadesi

(1) Geçmişte el konulan dergah ve türbeler iade edilmelidir. Bu dergahların yönetim ve bakımı Alevi kurumlarına veya yerel yönetimlere bırakılmalıdır.

MADDE 4Alevilik inancının öğretilmesi

(1) Alevilik inancının araştırılması ve öğretilmesi amacıyla üniversitelerin bünyesinde

Alevilik inancıyla ilgili enstitüleri kurulur.

MADDE 5Kutsal mekanların korunması

(1) Kutsal mekanların yapılarını olumsuz etkileyecek kamu altyapı projelerine izin verilemez.

MADDE 6İnançların kutsallarının korunması

(1) Bir inanç grubunun geçmişte yaşadığı kolektif acıları hatırlatacak, inanç gruplarını provoke edecek veya inanç gruplarının dini duygularını suistimal edecek hiçbir kamu altyapı çalışmasına izin verilemez. Devlet tarafından yaptırılan yol, köprü, çeşme, okul, yurt, hastane gibi imar projelerine bir inanç grubunu aşağılayan, karalayan veya rencide eden isim veya isimler verilemez.

MADDE 7Zorunlu din dersinin kaldırılması

(1) Zorunlu din dersleri kaldırılmıştır. İnançların öğretilmesi için verilecek dersler

"seçmeli ders" olarak verilir.

MADDE 8Yürürlük

(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 9Yürütme

(1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Genel gerekçeyi oku (4 paragraf)Genel gerekçeyi kapat

Eşit muamele hakkı evrensel bir insan hakkı olmasına rağmen ülkemizde sadece sözde kalmakta, Alevi yurttaşlarımız gündelik yaşamın her alanında eşitsizliğe ve ayrımcılığa maruz kalmaktadır. Bu ayrımcılık sebebiyle, Alevi yurttaşların sosyal ve ekonomik gelişimleri engellenmekte, toplumda her bireyin eşitliği kağıt üzerinde kalmaktadır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasamızın inanç özgürlüğüyle ilgili hükümlerine rağmen, Alevi yurttaşların en temel insan hakları talepleri bile göz ardı edilmekte ve Alevi inancı devlet eliyle yok sayılmaktadır. Ev işaretlemeden, cemevi yıktırmaya, din dersinde ayrımcılıktan, Alevi askerlere iki ayrı törene kadar varan ayrımcı tutum, nefret söylemi ve uygulamalar günümüz itibariyle hala yer yer görülmekte ve Alevi inancının yok sayılması yasal olarak da devam etmektedir.

Cemevlerinin ibadethane statüsünün kabul edilmemesi, AİHM kararına ve Danıştay kararlarına rağmen zorunlu din dersleri ile yaşanan asimilasyon, Hacı Bektaş Dergahı başta olmak üzere Alevilere ait olan dergah ve ibadethanelerin Alevilerde olmaması ve Alevilerin ihaleyle kullanımıyla aldıkları ibadethanelere yüksek miktarlı kira ödemeleri, Diyanet İşleri Başkanlığı'nın Alevilere yönelik tek bir hizmet vermemesi, Alevi memurlara yönelik fişlemeler, Sivas, Maraş, Malatya, Çorum gibi Alevilere yönelik saldırıların faillerinin hala bulunamamış olması, devlet eliyle yapılan kamu projelerine Alevi inancını aşağılayan veya rencide eden isimlerin verilmesi gibi nedenlerle ortaya çıkan sorunlar Alevi inancına mensup yurttaşları 2. sınıf yurttaş konumuna itmekte ve onların devletten beklentilerini sıfıra indirmektedir.

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 18. Maddesi?nde "Herkesin düşünce, vicdan ve din özgürlüğü hakkı vardır." ilkesi yer almaktadır. Buna benzer Türkiye'nin tarafı olduğu uluslararası anlaşmalar, Anayasamız'da yer alan "Din ve İnanç Hürriyeti" ve günümüz insan haklarının en temel prensipleri dikkate alındığında, Alevi yurttaşların yıllardır maruz kaldığı eşitsizlik ve ayrımcılığın devlet eliyle acilen sona erdirilmesi gerekliliği anlaşılacaktır. En son İngiltere'de cemevleri yasal ibadethane olarak kabul edilmiş olup Alevilerin sayısal olarak çoğunlukta olduğu ülkemizde bu konuya ilişkin hiçbir somut adım atılmamıştır. Hazırlanan kanun teklifi ile Alevi ve farklı inanç gruplarına mensup yurttaşların yıllardır maruz kaldığı ötekileştirme, mağduriyet ve ayrımcılığın giderilmesi amaçlanmaktadır.

Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.

İLGİLİ KAYITLAR

Bağlam