6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun Teklifi

15.07.2023 tarihinde Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7456 Sayılı Kanun ile bir defaya mahsus olmak üzere ek motorlu taşıtlar vergisi alınmasına yönelik düzenleme yapılmıştır.

Anayasa'nın 73'üncü maddesindeki "vergi ödevi" düzenlemesi, vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımının maliye politikasının sosyal amacı olduğu ifade edilmektedir. Yine Anayasa'nın amir hükmü uyarınca, herkes kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre ödemekle yükümlü iken, Hazine ve Maliye Bakanlığının 18 Temmuz 2023'te yayınlanan Merkezi Yönetim Bütçe Gerçekleşmeleri Raporu göstermiştir ki; bütçe gelirleri içerisindeki Katma Değer Vergisi, Özel Tüketim Vergisi gibi vergi çeşitleri, vergi gelirlerinin büyük kısmını oluşturmaktadır. 1990'lı yıllarda yüzde 48 oranında olan dolaylı vergiler, 2022 yılı itibariyle yüzde 62 düzeyinde gerçekleşmiştir. Yani diğer bir ifadeyle, gelire göre vergilendirerek vergiyi tabana yayma politikası yerine, dolaylı vergiler tercih edilmiştir. Diğer taraftan emeğin işgücü içerisindeki payı 2016 yılında yüzde 36,3 iken 2022 itibariyle payı yüzde 26,5'e düşmüştür.

7456 Sayılı Kanun'un gerekçesinde, 06.02.2023 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle ortaya çıkan finansman ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanmasını teminen "bir defaya mahsus olmak üzere" ek motorlu taşıtlar vergisinin ihdas edilmesinin amaçlandığı ifade edilmişti.

Modem devletlerin yasama organları tarafından düzenlenen vergilendirme yetkisinin sınırları bulunmaktadır. Devletin vergilendirme yetkisi kamu giderlerinin karşılanması, kanunilik, mali güç, genellik, eşitlik, vergi yükünün adaleti, verginin dengeli dağılımı gibi ilkeler çerçevesinde çizilmelidir. Kanunla yapılmış bir düzenleme, hukuk devleti ve sosyal devlet ilkelerine aykırılık teşkil ediyorsa, çeşitli denetim mekanizmaları çalışmaktadır. Anayasa Mahkemesi; yargısal denetimi, kanunun Anayasa"ya aykırılığı yönünden yapmaktadır.

Hukuk devleti olmanın en önemli koşullarından birisi de belirliliktir. Vergilendirmede belirlilik ilkesi, yalnızca verginin miktarının, süresinin, ifa edileceği vadenin kanunla düzenlenmesi üzerinden dar bir bakış açısıyla değerlendirilmemelidir.

6 Şubat 2023 yılında 11 ilimizde yaşanan yıkıcı depremler nedeniyle şu ana kadar ne kadar harcama yapıldığı bilgisi yürütme makamları tarafından şifai olarak ifade edilmesine rağmen net rakama yönelik bilgi yer almamaktadır. Diğer taraftan depremde toplanan yardım ve bağışların ne şekilde harcandığı da şeffaf bir şekilde kamuoyu ile paylaşılmamıştır.

Teklifin özünü, "bir defaya mahsus" olduğu ifade edilen Ek Motorlu Taşıtlar Vergisinin yürürlükten kaldırılması ve ödeme yapanlara ek verginin iade edilmesini düzenlemektedir. MADDE GEREKÇELERİ