193 Sayılı Gelir Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Yaşamakta olduğumuz derin ekonomik kriz nedeniyle esnafın başta kira olmak üzere tüm maliyetleri hızla artmıştır. Bu artış nedeniyle birçok esnaf ve sanatkâr borcunu borçla çevirmeye çalışmış, bunu dahi yapamayanlar ise acı gerçekle yüzleşmek ve işyerlerini kapatmak zorunda kalmıştır. Bu tablo Esnaf ve Sanatkârlar Siciline de yansımış; 2019 yılında 114.977; 2020 yılında 99.518; 2021 yılında; 101.750; 2022 yılında 125.598, 31.07.2023 itibariyle 79.375 esnaf işletmesi kapanmıştır.

Esnaf ve sanatkarların en büyük sorunlarından bir tanesi işyeri kirası üzerinden kendisine yüklenen ve kira ödemesinden doğan gelir vergisi kesintisini, kira geliri elde eden mülk sahibi adına kiracı sıfatıyla şahsen ödemesidir. Bu durum kira geliri elde eden kişinin ödemesi gereken gelir vergisini fiili olarak kiracının üzerine yıkmak sonucunu doğurmaktadır. Olay, vergilemede adalet ve sosyal devlet ilkelerine aykırı olduğu gibi, stopaj uygulamasını, bir tahsilat yönetimi olmaktan çıkarmakta, vergi yükünü bir başkasına yıkmak yoluyla vergi güvenlik müessesesi haline dönüştürmektedir.

Oysaki, uygulamada basit usul mükellefler stopajsız kiralama yapmaktadırlar. Bu mükellefler, yaptıkları ödemeler üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapmamakta ve muhtasar beyanname vermemektedirler. Bu uygulama doğru olmakla beraber, esasen genişletilmeli ve tüm esnaf için uygulanmalıdır. Dolayısıyla, işyeri kira stopajı uygulamasının esnafın tamamını kapsayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, söz konusu düzenlemede değişiklik yapılması ve verginin geliri elde eden kiralayan tarafından ödenmesinin sağlanması amacıyla Esnaf ve Sanatkârlar Siciline kayıtlı kişilerin işyeri kira ödemeleri üzerinden gelir vergisi kesintisi yapma yükümlülükleri kaldırılmaktadır.