"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sağlık ve Tıp Bilimleri Alanlarında İş Birliğine Dair Anlaşma" iki ülke arasındaki yakın ilişkilerin ortak fayda temelinde sağlık alanına yansıtılmasını teminen 20 Aralık 2022 tarihinde Ankara'da imzalanmıştır.
Söz konusu Anlaşmayla sağlık sistem kapasitesi, hastane yönetimi, tıbbi kadroların kısa ve uzun süreli eğitimi, pandemilerle etkin mücadele ve uluslararası alanda eşgüdüm gibi konularda işbirliği yapılması öngörülmektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti (bundan sonra "Taraflar" olarak anılacaklardır),
İki ülke arasında sağlık ve tıp bilimleri alanlarında iş birliğini geliştirme arzusunun rehberliğinde,
İŞ birliğine yönelik faaliyetlerin ülkeler arasındaki sağlık teknolojilerinin değişimi ve yayılması ile deneyimlerin paylaşımını kolaylaştıracağının farkında olarak,
Salgın, doğal afet, çatışma, insani kriz ve ulusal acil durum hallerinde bölgesel ve küresel sorumlulukların bilincinde olarak,
Aşağıdaki hususlarda anlaşmaya varmışlardır.
Amaç ı
Taraflar, eşitlik, karşılıklılık ilkelerine dayalı olarak, karşılıklı fayda temelinde ve karşılıklı mutabakat ile sağlık alanında iş birliğini geliştirecek ve güçlendireceklerdir. İş Birliği Alanları
Taraflar, sağlık ve tıp bilimleri alanlarında aşağıdaki alanlarda iş birliği, tecrübe ve bilgi paylaşımı yapacaklardır:
1. Sağlık sistemlerinin güçlendirilmesi konusunda bilgi ve tecrübe paylaşımı,
2. Halk sağlığı;
a) Aile hekimliği konusunda tecrübe ve bilgi paylaşımı,
b) Pandemi de dahil olmak üzere bulaşıcı ve bulaşıcı olmayan hastalıklarla mücadele ve Erken Uyarı ve Yanıt Sistemi (EUYS),
c) Anne ve bebek ölümlerinin önlenmesine yönelik, Güvenli Annelik ve Eğitim Becerileri Eğitimi ile Neonatal Resüsitasyon Programı (NRP) konularında sağlık personelinin eğitimi ve ortak projeler geliştirilmesi,
d) Çevre sağlığı ve tıbbi atık kontrolü,
3. Hastane yönetimi; a EN a) Hastane yönetim sistemleri, aa
# İN ik b) Sağlıkta kalite ve akreditasyon alay ec tec iler alaşımı, Nİ Ya v c) Kardeş hastane uygulamaları, ÜL, i a | ş(giaya 9 emer ve NE ii Lİ if İn mm e a er r pa — ii ER i z ni —|— je m "e NE N v EZ ni ta Na 7 "b " "j a BE AD # YAŞ e çe Say Tİ gel
4. İlaç, tıbbi cihaz, tıbbi malzeme, kozmetik ve eczacılık;
a) Mevzuat da dahil olmak üzere ilaç, tıbbi cihaz, tıbbi malzeme, aşı geliştirme ve üretimi ile kozmetik konusunda iş birliği, bilgi ve deneyim paylaşımı ile ortak yatırım imkânlarının araştırılması,
b) Sağlık enstitüleri arasında tıbbi biyo-teknoloji, Ar-Ge ve yenilik uygulamalarını kapsayacak stratejik iş birliği,
5. Sağlık mevzuatı düzenlemeleri,
a) Sağlık mevzuatı oluşturma konusunda bilgi ve tecrübe paylaşımı,
b) Genetik ve tıbbi laboratuvar alanında iş birliği,
c) Organ, doku, hücre, kök hücre, kemik iliği nakli ve kan transfüzyonu konusunda iş birliği,
d) Geleneksel ve tamamlayıcı tıp,
6. Uluslararası iş birliği faaliyetleri;
a) Ortak Çalışma Grubu,
b) Düzenlenecek konferans ve bilimsel toplantılara uzmanların katılımının desteklenmesi,
c) Sağlık alanında karşılıklı ticaretin geliştirilmesine yönelik forum, fuar, kongre vb. toplantıların düzenlenmesi,
d) Sağlık personeline yönelik kısa süreli kapasite geliştirme eğitimi, karşılıklı uzman değişim hizmeti ve danışmanlık hizmeti verilmesi, sağlık alanında insan kaynakları kapasitesinin artırılması,
e) Talep edilmesi halinde, KKTC Sağlık Bakanlığının ihtiyaç duyduğu ilaç, tıbbi cihaz, tıbbi sarf, kozmetik vb. ürünler, ücreti mukabilinde, öncelikli olarak Uluslararası Sağlık Hizmetleri Anonim Şirketi (USHAŞ) vasıtasıyla temin edilecektir.
7. Acil ve afetlerde sağlık hizmetleri,
a) Salgın, doğal afet, çatışma, insani kriz ve ulusal/uluslararası acil durum hallerinde iş birliği ile bilgi ve tecrübe paylaşımı,
b) Acil ve afetlere yönelik eğitim programları düzenlenmesi,
8. Sağlık yatırımları;
a) Farklı yatırım modellerinde sağlık yatırımları ve hizmet alımları imkanlarının araştırılması, geliştirilmesi, uygulanması ve tecrübe paylaşımında bulunulması,
9. Sağlık bilgi sistemleri,
a) Sağlık bilgi sistemlerinin güçlendirilmesi ve bilgi değişimi,
b) E-sağlıkta ülke iyi uygulama örneklerinin uygulanması ve geliştirilmesi,
c) Ortak elektronik uygulamaların geliştirilmesi, e Mya yeri FZ 5 e lale Bi, LR ina
Pratisyen Hekimlerin Mecburi Hizmet Yükümlülüğü
Hem KKTC hem de T.C. vatandaşlığına sahip olup Yüksek Öğrenim Kurumlar Sınavına (YKS) girerek Tıp Fakültesinde öğrenim görmeye hak kazanan ve lisans eğitimi süresince KKTC'den burs alan pratisyen hekimlerle ilgili olarak;
Bu bursun karşılığı olarak KKTC'de | (bir) yıl süreyle Mecburi Hizmet yükümlülüklerini yerine getirmeleri sağlanacaktır. Mecburi hizmete başlayan pratisyen hekimler TUS sınavını kazanmaları halinde mecburi hizmetlerini keserek eğitimlerine başlayabileceklerdir. KKTC tarafı bu kapsamda burs verdiği lisans öğrencilerinin listesini diplomatik kanallar aracılığıyla 2 (iki) ayda bir rutin olarak T.C. Sağlık Bakanlığına iletecektir.
Bu hekimlerden KKTC'de mecburi hizmetlerini tamamlayanlar T.C."de Devlet Hizmeti Yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılacaklardır. Bu süreçleri tamamlamayan kişiler her iki ülkede hekimlik meslek icrasında bulunamazlar.
Yarı Süreli Uzmanlık Eğitimi
KKTC tarafındaki sağlık kuruluşlarındaki uzman hekim ihtiyacının karşılanması amacıyla Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi ile Barış Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinin uzmanlık öğrencisi kontenjanları T.C.'de yapılan Tıpta Uzmanlık Eğitimi Giriş Sınavlarında (TUS) T.C. Sağlık Bakanlığı'nın uygun görüşü ile ilan edilecektir. TUS sonrasında bu kadroları tercih edecek KKTC uyruklu hekimlerden herhangi bir dönemde en az 3 yıllık süre ile her yılın en az 9 (dokuz) ayı kesintisiz Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ikamet etmiş olmaları şartı aranacaktır. Bu çerçevede uzmanlık eğitimi yapanlardan aynı zamanda T.C. vatandaşlığı olan uzmanlık öğrencileri de uzmanlık eğitimlerini KKTC vatandaşı statüsünde bitireceklerdir. Taraflar aşağıda belirtilen branşlarda, ilgili mevzuat uyarınca belirlenen "uzmanlık eğitimi süresinin" ilk yarı süresinin Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi ve Barış Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi'nde, ikinci yarı süresinin T.C. Sağlık Bakanlığı Eğitim ve Araştırma Hastaneleri'nden birinde yapılmasını sağlayacaktır. Yukarıdaki hükümler ayrıca KKTC'de inşa edilecek ve T.C. Sağlık Bakanlığı ilgili birimlerince uygunluk verilecek hastanelerde de geçerli olacaktır.
Pe Aş Kulak Burun Boğaz Hastalıkları
Branş Adı Eğitim Yeri İç Hastalıkları Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Genel Cerrahi Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Kadın Hastalıkları ve Doğum Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Göz Hastalıkları Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Nöroloji Dr.Bur.Nal.D. Hast.
Üroloji Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Ortopedi ve Travmatoloji Dr.Bur.Nal.D.Hast. ima, Oo Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dr.Bur.Nal.D.Hast. e e Pa Dr.Bur.Nal.D.Hast. vav Ja kan &
Radyoloji Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Dr.Bur.Nal.D.Hast.
7 Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Beyin ve Sinir Cerrahisi Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Kalp ve Damar Cerrahisi Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Kardiyoloji Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Deri ve Zührevi Hastalıkları Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Göğüs Hastalıkları Dr.Bur.Nal.D.Hast.
Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Barış Ruh ve Sinir Hastalıkları Hast.
Yukarıda belirtilen branşlar, yarı süreli uzmanlık eğitimlerinin eğitim yılları ve uzmanlık eğitimi yapılacak hastaneler eğitimlere başlanmadan önce T.C. Sağlık Bakanlığı'nın yapacağı değerlendirmelere göre belirlenecektir. İkinci yarı süreli uzmanlık eğitimine Türkiye'de devam edecek olan hekimlere KKTC Sağlık Bakanlığı tarafından, Tıpta Uzmanlık Kurulu'nun (TUK) belirlemiş olduğu uzmanlık eğitimi süresinin yarı süresi kadar burs verilecektir.
Tam Süreli Uzmanlık Eğitimi
KKTC'nin talebi doğrultusunda ihtiyaç duyduğu alanlarda ve T.C. Sağlık Bakanlığı'nın uygun göreceği ana dal ve yan dal uzmanlık dallarında KKTC'de mecburi hizmet yapmaları şartıyla TUS/YDUS döneminde KKTC'ye kontenjan verilecektir.
Uzman Hekimlerin Mecburi Hizmet Yükümlülüğü
a) KKTCuyruklu veya KKTC uyruğunun yanında T.C. vatandaşlığı olan (çift uyruklu) ve işbu anlaşmanın 4. ve 5. maddeleri kapsamındaki kontenjanlara, eğitimleri süresince KKTC'den burs almamış olsalar dahi, yerleşerek uzmanlık eğitimini Türkiye'de tamamlayan hekimlerin;
b) KKTC uyruklu veya KKTC uyruğunun yanında T.C. vatandaşlığı olup (çift uyruklu) işbu anlaşmanın 4. ve 5. maddeleri kapsamı dışında bulunan kontenjanlara yerleşerek uzmanlık eğitimini Türkiye'de tamamlayan ve eğitimleri süresince KKTC'den burs alan hekimlerin; uzmanlık eğitimleri bittikten sonra KKTC'de iki yıl süre ile mecburi hizmet yapmaları sağlanacak ve ihtiyaç halinde hekimlerin oluru da alınarak bu süre en fazla iki yıl daha uzatılabilecektir. Bu kapsamda burs alan kişilerin isim listesi her iki ayda bir dipl matik | KKTC'de mecburi hizmetini yapmayan hekimler T.C.'de mesleklerini icra J) edemeyeceklerdir. KKTC'de mecburi hizmetlerini tamamlamaları halinde T.C.'deki Devlet İİİ Hizmeti Yükümlülüğünü yerine getirmiş sayılacaklardır. Ancak, bunların KKTC Sağlık ,| ) Bakanlığı'nca istihdam edilemeyeceğinin T.C. Sağlık Bakanlığı'na resmi olarak bildirilmesi halinde T.C.'de Devlet Hizmeti Yükümlülüğüne tabi tutulacaklardır.
Kısa Süreli Sağlık Hizmet Sunumu İçin Türkiye'den KKTC'ye Sağlık Personeli Görevlendirilmesi
KKTC Sağlık Bakanlığının talebi üzerine T.C.'den KKTC Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşlarında spesifik alanlarda sağlık hizmeti sunacak personel görevlendirilmesi :| | durumunda, KKTC'ye gidecek olan ekipte yer alacak personelin tüm yol masrafları, iaşe ve Fİ | ibate giderleri ile KKTC*de eşdeğer unvanlara verilen ücretlerden az olmamak kaydıyla görev 1) gündelikleri KKTC'de çalıştıkları süre nispetinde KKTC Hükümeti tarafından karşılanacaktır. KKTC Menşeili Kozmetik ve Tıbbi Mallar
Taraflar, iki ülke arasında tam bir mevzuat uyumlaştırması sağlanıncaya kadar, KKTC'de üretilen malların T.C."ye satışında gümrük işlemlerinin hızlandırılması hususunda anlaşmışlardır.
Bu kapsamda Taraflar,
• Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun görev alanına giren beşeri tıbbi ürünler, kozmetik ürünler, Tip-1, tip-19 biyosidaller ve tıbbi cihazlar grubundaki herhangi bir ürünün KKTC'de üretilmesi durumunda Türkiye Cumhuriyeti'nde ilgili ürüne yönelik yürürlükteki mevzuat doğrultusunda ruhsat, izin ve bildirim işlemlerini tamamlamak zorundadır.
• İlaçlara, Türkiye Cumhuriyeti'nde yürürlükte olan mevzuat doğrultusunda Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı'na bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'ndan (TİTCK) ruhsat alındıktan sonra, Türkiye'den aynı ürün için KKTC'ye yapılacak ihracatlarda ise KKTC Devlet Laboratuvarı'ndan alınacak analiz sertifikası ile KKTC pazarına sunabilir.
• Kozmetik ürünler, Tip-1 ve Tip-19 biyosidaller, ve tıbbi cihazlar için, KKTC yetkili laboratuvarınca verilen sağlık ve kalite belgelerine istinaden söz konusu ürün ve malzemeleri imal eden firmaların Türkiye Cumhuriyeti'nde yürürlükte olan mevzuat doğrultusunda başvurarak TİTCK'dan izin alınmasından sonra gümrüklerde gerekli kolaylığın sağlanarak
X Türkiye Cumhuriyeti'ne satış yapılması hususunda mutabık kalmışlardır.
• Ancak Türkiye Cumhuriyeti'nde yürürlükte olan tıbbi cihaz mevzuatı uyarınca 7) KKTC'de üretilen ve Türkiye Cumhuriyeti'nde bildirim işlemlerini tamamlamış tıbbi cihazlara serbest satış sertifikası düzenlenebilmesi için Türkiye'de yerleşik bir yetkili temsilcinin atanmış olması gerekmektedir.
KKTC mevzuatının Türkiye Cumhuriyeti mevzuatına uyumu sağlandıktan sonra Taraflar bir araya gelerek konuyu tekrar müzakere edeceklerdir.
İş Birliği Yöntemleri
Taraflar İşbu Anlaşma'nın 2. maddesinde belirtilen alanlarda, aşağıda belirtilen yöntemler aracılığı ile iş birliği tecrübe paylaşımı yapacaklardır:
a) Bilgi ve tecrübe paylaşımı,
b) Karşılıklı heyet, uzman ve sağlık personeli ziyaretleri,
c) Ortak çalışma projelerinin geliştirilmesi, .d) Ortak fiziki ya da çevrimiçi organizasyonlar aracılığıyla sağlık iş forumu, forum, fuar, kongre gibi toplantılar düzenlenmesi,
e) İlgili kuruluşlar arasında iş birliğinin sağlanması, Mali Düzenlemeler
İşbu Anlaşma çerçevesinde her iki ülkenin uzman ve diğer personellerinin ziyaretlerinde (7. Madde'de belirtilen kapsamdaki görevlendirmeler hariç): ı
a) Gönderen Taraf ev sahibi ülkeye gidiş-dönüş seyahat masraflarını karşılayacaktır.
b) Ev sahibi ülke ziyaretçinin iaşe ve ibate giderleri ile ülke içi yolculuk giderlerini (gerekli olduğu takdirde) karşılayacaktır. Bu süre iki haftadan fazla olmayacaktır Ücretsiz Hasta Tedavisi Türkiye Cumhuriyeti, KKTC Sağlık Bakanlığı'nın talebine binaen KKTC'de tedavisi | mümkün olmayan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları ile KKTC'de ikamet eden | sigortasız Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarından her yıl toplam 50 kişinin ücretsiz tetkik ve | tedavilerinin T.C. Sağlık Bakanlığı'na bağlı Devlet Hastanelerinde, bu tetkik ve tedayilerinsx
2 > Lan ân, Devlet Hastanelerinde yapılamadığı durumlarda ise Üniversite Hastanelerinde $tağğin EĞİ — 7 ş M bi e i : . |
Pel | N $'J sağlayacaktır. m
..—— —— kn ve kk Uygulayıcı Kurumlar, Denetim ve Takip
İşbu Anlaşma'nın hükümlerinin uygulanmasını Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı ile KKTC Sağlık Bakanlığı sağlayacaklardır. Türk Tarafi işbu Anlaşma kapsamında yer alan bazı yükümlülüklerini Uluslararası Sağlık Hizmetleri A.Ş.'ye (USHAŞ) delege edebilir.
Taraflar, işbu Anlaşmada öngörülen iş birliği alanlarında koordinasyonu sağlamak ve bu faaliyetlerin yerine getirmek üzere bir ortak çalışma grubu kuracaklar ve bunu diplomatik yollarla bildireceklerdir.
Her iki tarafça belirlenecek seviyede başkanlık edilecek Ortak Çalışma Grubu, her yıl fiziki ya da çevrimiçi olarak bir araya gelecektir.
İhtilafların Halli
İşbu Anlaşma'nın yorumlanmasından ya da uygulanmasından doğan her türlü ihtilaf, | Taraflar arasında müzakere ve görüşme aracılığıyla diplomatik yollardan dostane şekilde |, çözümlenecektir. :
Yürürlük, Süre ve Değişiklik
İşbu Anlaşma, Tarafların, Anlaşma'nın yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal usullerinin tamamlandığını birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir.
İşbu Anlaşma, yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş (5) yıl süre ile yürürlükte kalacaktır. Taraflardan biri işbu Anlaşma'nı sona erdirme niyetini diğer tarafa diplomatik yollarla yazılı olarak Anlaşma'nın sona ermesinden altı (6) ay önce bildirmediği takdirde, Anlaşma birer (1) yıllık süreler için yenilecektir. İşbu Anlaşma'nın sona ermesi, başlatılmış | veya devam eden faaliyetleri ve projeleri etkilemez.
İşbu Anlaşma, Tarafların karşılıklı yazılı rızalarıyla herhangi bir zamanda | değiştirilebilir. Değişiklikler, bu maddenin 1. paragrafında belirtilen usule uygun şekilde yürürlüğe girecektir.
İÜ eeei, N a, PA "İ ği SE.
Taraflar, bu Anlaşma'nın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren, 24 Mart 2008 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sağlık Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşma", 28 Haziran 2010 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sağlık Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşmaya Ek Protokol" ile 22 Ağustos 2014 tarihli " Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında 24 Mart 2008 Tarihinde İmzalanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sağlık Alanında İş Birliğine İlişkin Anlaşmanın Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol'ün geçerlilik süresinin sona ermesi hususunda mutabık kalmışlardır.
Taraflardan her biri diğer tarafa herhangi bir zamanda niyetini diplomatik yollarla yazılı olarak bildirerek, işbu Anlaşmayı sona erdirebilir. Bu durumda, işbu Anlaşma, yazılı bildirimin alındığı tarihten altı (6) ay sonra sona erdirilmiş olur.
İşbu Anlaşma'nın hükümleri, hiçbir Tarafın uluslararası yükümlülüklerine zarar vermeksizin, her iki ülkenin yürürlükteki mevzuatları gereğince uygulanacaktır.
İşbu Anlaşma, Ankara'da, 20 Aralık 2022 tarihinde, Türkçe iki orijinal nüsha halinde ve her biri eşit geçerlikte olmak üzere imzalanmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Adına
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Adına r,.Fâhrettin KOCA İzlem GÜRÇAĞ ALTUĞRA Sağlık Bakanı Sağlık Bakanı lap BE