İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

5/1/1961 Tarihli ve 222 Sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu 14'üncü maddesi birinci fıkrasına aşağıda yer alan bent eklenmiştir.

"e, Klinik Psikolog."

Gerekçe: 5/1/1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu uyarınca Milli Eğitim Kurumlarında klinik psikoloji hizmetlerinin yürütülebilmesini teminen görevlendirilecek veya çalıştırılacak klinik psikologların, statüsü ve mali hakları ile hizmetin esaslarının düzenlenebilmesi adına kanunun ikinci bölümü olan İlde İlköğretim Görevlileri başlıklı 14. maddede değişiklik yapılması hakkındadır.

222 Sayılı kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"Geçici Madde 12 — Bu kanunun 14. maddesi 1. fikra e) bendinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yeterli sayıda klinik psikoloğun bulunmaması halinde, en az 4 yıllık psikoloji bölüm mezunu ve 2 yıllık deneyimini tamamlamış olanlardan, açılmış ve açılacak kurslarda başarı gösterenler, öğrenim durumlarına göre kadro karşılığı ücretle geçici psikolog olarak atanabilirler.

Bunlardan iki yıl başarı ile çalışmış olanlardan, klinik psikolog unvanına yönelik ek eğitimini tamamlayanlar eğitim kurumunun asıl klinik psikolog kadrosuna geçirilirler, Geçici psikologlara tatil aylarında da ücretleri ödenir. Teftiş raporlarına göre, iki yıl üst üste başarısız olan geçici psikologlar ile geçici psikolog olarak çalışmakta bulunanlardan 10 yıl içinde klinik psikolog öğrenimini tamamlamayanların görevlerine son verilir. Geçici psikologlar ile klinik psikologlar disiplin ve sair hususlar bakımından, rehberlik uzmanlarına uygulanan hükümlere tabidirler."

Gerekçe: 5/1/1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu uyarınca Milli Eğitim Kurumlarında klinik psikoloji hizmetlerinin yürütülebilmesini teminen görevlendirilecek veya çalıştırılacak Geçici psikologların, statüsü ve mali hakları ile hizmetin esaslarının düzenlenebilmesi adına geçici madde eklemesi yapılması hakkındadır.

11/4/1928 Tarihli ve 1219 Sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un Ek 13. maddesinin a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:

"a) Psikolog: Üniversitelerin Psikoloji Bölümlerinden 4 yıllık lisans programını tamamlayarak lisans diploması alan sağlık meslek mensubudur. Psikoloji lisans mezunu olmadan psikoloji alanında veya ilgili alanlarda lisansüstü eğitimle psikolog unvanı veya psikoloji ile ilgili uzmanlık unvanı kazanılamaz.

Klinik Psikolog; Psikoloji lisans eğitimi üzerine en az ? yıl klinik psikoloji alanında yüksek lisans veya psikoloji lisans eğitimi üzerine klinik psikoloji alanında doktora yapmış sağlık meslek mensubudur.

Psikolog ve/veya klinik psikolog, nesnel ve yansıtmalı ölçüm araçları, gözlem ve görüşme teknikleri kullanarak psikolojik değerlendirme ile uluslararası teşhis ve sınıflama sistemlerinde hastalık olarak tanımlanmayan durumlarda psikoterapi ve/veya psikolojik danışmanlık işlemleri yapar. Hastalık durumlarında ise ancak ilgili uzman tabibin teşhisi ve takibinde bağımsız olarak psikoterapi uygulamalarını gerçekleştirir. Klinik psikoloğun bulunduğu kurumlarda psikologların verdiği hizmetler klinik psikologların sorumluluğunda gerçekleşir."

Gerekçe: 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun ek 13. Maddesinde yer alan psikolog ve klinik psikolog tanımlarının yeniden düzenlenmesi hakkında olup; ek gerekçesi aşağıda yer almaktadır. EK GEREKÇE: Yasalar, toplumun düzeni, görev ve sorumlulukların belirlenmesi için toplumdaki bireylerin haklarının korunması, huzurlu ve güvenli bir yaşam sürmesi adına önemli ve güçlü kurumsal aynı zamanda da toplumsal sözleşmelerdir. Karmaşıklaşan ve gittikçe de zorlaşan yaşam şartları karşısında bireyler fiziksel ve maddi sorunların yanı sıra psikolojik olarak da zorlanmakta psikolojik hizmet gereksinimi artmaktadır. Her türlü zorlayıcı yaşantılar, bireysel yatkınlıklar ve stres faktörü bireylerin ve daha çok psikolojik destek alma ihtiyacı doğurmuştur. Artan Antidepresan kullanımı, bağımlılık ve benzeri tehlikeler de psikolojik desteğin önemini yoğun olarak hissettirmektedir. Bu cihetle psikolojik hizmetlerin daha kaliteli verilebilmesi için klinik psikolog tanımının yeniden yapılandırılması ve belirli standartların getirilmesi zorunluluğu vardır. 2011 yılındaki tanım ülkemizdeki psikolog sayısının yetersiz olması nedeniyle (bknz. 2011-2023 Ulusal Ruh Sağlığı Eylem Planı), psikologların uzmanlık alanı olan klinik psikolojinin alan dışına açılmasına neden olmuştur. Toplumun ruh sağlığının korunması için aile bütünlüğünün sürdürülebilmesi, aileye ve topluma yönelik psikolojik hizmetleri daha önemli kılmıştır. Türk Psikologlar Derneği'nin verileri doğrultusunda ülkemizde 50.000"den fazla psikolog olduğu görülmektedir. Yüksel ARSLAN Ankara Milletvekili Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Üyesi Bu sayıya her yıl 12000'den fazla (YÖK Atlas verileri-2021) civarında yeni psikoloji bölümü öğrencisi eklenmektedir. Bu verilerden hareketle psikolog ve klinik psikolog sayısı ülkemiz için psikolojik hizmetleri verebilecek bir potansiyel taşımaktadır. Bu cihetle psikoloji lisans eğitimi mezun sayısı klinik psikolog ihtiyacını karşılamaktadır. Psikolog istihdamı açısından bu kanuni düzenleme önem arz etmektedir. Klinik psikoloji, Psikoloji Bilim dalının bir alt alanı ve çalışma alanıdır. Bu sebeple klinik psikoloji eğitimi alınabilmesi için psikoloji lisans mezuniyeti ile kazanılması gereken yetkinlikler gerekmektedir. Bazı farklı programlardan mezun kişilerin psikolog unvan kullanımı 02.01.1984 tarihinde YÖK'ün aldığı bir kararla reddedilmiştir. 1985, 1988, 1989, 1990 ve 1991'de alınan yeni kararlarla da desteklenmiştir. Ayrıca kamu hizmetlerinin yürütülmesinde verimliliğin sağlanması ve kamu yararı amacına ulaşılabilmesi bakımından bu alanda ancak yetkinliği olan kişilerin görev yapabilmesi büyük önem taşımaktadır. Klinik Psikolog 6225 sayılı kanun gereği sağlık meslek mensubu olarak ifade edilmiştir. Psikoloji bölüm mezunlarının sağlık lisansiyeri olduğuna dair 75850160-102.01.01 —E.95739 YÖK kararı açıktır. Farklı lisans mezunlarının ilgili alanda yüksek lisans öğrenimi ile meslek unvanını kazanamayacağına ilişkin Danıştay'ın yerleşik içtihatları, klinik psikolog unvanının da farklı program mezunlarınca yüksek lisans ile kazanılamaması gerektiği noktasında dayanak oluşturmaktadır (bkz. Danıştay 5. DD, E. 1996/1234, K. 1998/239, T. 05.02.1998; Danıştay 5. DD, E. 2009/3912, K. 2011/8134, T. 27.12.2011). Bir meslek unvanı alabilmek açısından Danıştay vermiş olduğu kararlarda istikrarlı biçimde, "bir meslek ve bu mesleğin unvanını alabilmenin, ancak o meslekle ilgili lisans eğitimi yapmakla mümkün olacağını kuşkuya yer bırakmaksızın vurgulamıştır. Danıştay'ın bir meslek ve bu mesleğin unvanını alabilmenin, ancak o meslekle ilgili lisans eğitimi yapmakla mümkün olacağı yönündeki yerleşik içtihadı ve iptal davalarının idarenin hukuk düzeninin korunmasındaki rolü doğrultusunda idarenin faaliyetlerinin buna uygun olabilmesi için söz konusu kanun maddesinde değişikliğin yapılması gerekliliği hasıl olmuştur.

Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir

Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.