Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Ülkemizde Dil ve Konuşma Terapisi (DKT) eğitiminin ilk temelleri 2000 yılında lisansüstü düzeyde atılmış, 2012 yılında ise ilk olarak lisans programı düzeyinde Anadolu Üniversitesi'nde başlamıştır. Günümüzde Sağlık Bilimleri Fakültelerinin lisans düzeyinde öğrenci alan en az 25 aktif DKT bölümü bulunmaktadır. DKT mesleğinin, 6 Nisan 2011 tarih ve 6225 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 9 maddesi ile 11/4/1928 tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanuna eklenen Ek Madde 13, (d) bendi ile yasal zeminde sağlık meslek mensubu olarak tanımlanmıştır. Bu yasayı takiben 22/05/2014 tarih ve 29007 sayılı Resmi Gazete yayınlanan "Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik" EK1I ve EKİ/B maddeleri ile sağlık meslek mensubu olarak iş ve görev tanımları da yapılmıştır. Bu tanımlara göre bir DKTÜnin hekim yönlendirmesi olmaksızın, bağımsız olarak belirli bozukluklara müdahale edebileceği özellikle belirtilmiştir.

Dil ve Konuşma Terapistleri, Sağlık Bakanlığının sağladığı kadrolarla hastanelerde çalışmanın yanı sıra Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hizmet alımı suretiyle Bakanlığa bağlı Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezlerinde de çalışabilmektedir. Sağlık Bakanlığının hastanelerde sağladığı kadroların sayısı 200'ü aşmamaktadır. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı rehabilitasyon kurumlarının durumu ise konuşma bozukluğu yaşayan aileler tarafından olumlu karşılanmamaktadır. Pek çok aile yalnızca dil ve konuşma ile ilgili sorun yaşayan çocuğu için engelli raporu çıkarmak ve rehabilitasyon merkezindeki ortamlara çocuğunu yollamak istememektedir. Dolayısıyla çok sayıda DKT kendi özel ofislerinde halka çok daha kaliteli hizmet verebildiklerini düşünerek serbest çalışmayı tercih etmektedirler. Vatandaşların tercihinin de bu yönde olduğu görülmektedir.

2014 yılından bu yana, özel DKT merkezlerinin Sağlık Bakanlığı/İl Sağlık Müdürlüklerince ruhsatlandırılmaları ve denetlenmeleri için oluşan talep ve beklentiler olumlu karşılanmamış ve sorun çözümsüz bırakılmıştır.

17 Temmuz 2023 tarihli E-16913068-405.99-79699005 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Genelgesinde Dil ve Konuşma Bozuklukları Merkezlerinin terapi değil eğitim yaptıkları ifade edilmiş, herhangi bir lisans eğitimi ile onaylanmamış (örn., kariyer rehberliği, eğitim koçluğu, koçluk merkezi, ödev evi/merkezi, test evi, eğitim rehberliği, etüt merkezi, matematik klübü,vs), çoğu sertifika ve kurslar yoluyla kazanılmış ve yasal olmayan şekillerde faaliyet gösteren yerlerle aynı kefeye konularak "İzinsiz Eğitim ve Öğrenci Barınma Faaliyeti" yapan yerler içinde sayılmış ve DKT merkezlerine Milli Eğitim Bakanlığı tarafından baskınlar yapılarak bu kurumlar yasaya uygun olmayan bir şekilde kapatılmaya başlanmıştır. Bu yaşananların hem terapistleri hem de hizmet alan danışanları ciddi şekilde mağdur ettiği görülmektedir.

Gerçekten izinsiz eğitim yapan çeşitli kurumlar yıllardır varlıklarını sürdürürken yasal haklarına dayalı olarak halka hizmet vermeye ve mesleklerini icra etmeye çalışan Dil ve Konuşma Terapistleri Özel Eğitim Kurumu şeklinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak görev yapmaya zorlanmaktadırlar.

Bu olumsuzlukların önüne geçmek, sağlık meslek mensubu olan Dil ve Konuşma Terapistlerinin mesleki sürekliliğini ve halkın kaliteli hizmet almasını sağlamak için DKT kurumlarının Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmaları ve standartlar yönergesinin yayınlanmasının mümkün kılınması önem arz etmektedir.