5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Ecz. Gamze TAŞCIER Ankara Milletvekili Tali Komisyon Esas Komisyon Adalet Tarih: 3-1-2024 Esas No:2/1902

Günümüz hukuk sisteminde bir suçun mağduru olan kişi, kendisine karşı yöneltilen ve suç teşkil eden eylemin savcılıklarca soruşturulması ve mahkeme tarafından kovuşturulması için şikâyet hakkını kullanabilmektedir. Mağdur kişi, şikâyet hakkını kolluk kuvvetlerine beyan ederek "şikâyetçi ifade tutanağı" düzenlenmesi yoluyla kullanabileceği gibi, savcılıklara "şikâyet dilekçesi" vererek de kullanabilmektedir. Şikâyet hakkının kullanılmasının ardından, yetkili makamlarca şikâyet edilen eylemin suç teşkil edip etmediği, bu suçun niteliği ve cezalandırılması hususlarında soruşturma ve kovuşturma işlemleri yapılmaktadır. Ancak 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun Altıncı Bölümü'nde, "Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suçlar" başlığı altında tanımlanan suçlar bakımından, bu suçun mağdurlarının dosya şüphelileri karşısında savunmasız bırakıldığı, aynı suç tehdidinin ya da başkaca tehditlerin kendilerine yöneltilmesinin mümkün olduğu yasal boşluklar bulunmaktadır.

Anılan TCK hükümlerinden Cinsel saldırı suçu (m. 102/1 ve 102/2-ikinci cümle), Reşit olmayanla cinsel ilişki suçu (m.104/1) ve Cinsel taciz suçu (m. 105/1) takibi şikâyete bağlı suçlardandır. Her ne kadar, 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasında, "Gerekli bulunması hâlinde, tedbir kararı ile birlikte talep üzerine veya resen, korunan kişi ve diğer aile bireylerinin kimlik bilgileri veya kimliğini ortaya çıkarabilecek bilgileri ve adresleri ile korumanın etkinliği bakımından önem taşıyan diğer bilgileri, tüm resmi kayıtlarda gizli tutulur. Yapılacak tebligatlara ilişkin ayrı bir adres tespit edilir. Bu bilgileri hukuka aykırı olarak başkasına veren, ifşa eden veya açıklayan kişi hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümleri uygulanır. " hükmü bulunmaktaysa da bu hüküm her halde mağdurun talebi aranmaksızın gizlilik sağlayacak şekilde düzenlenmemiştir.

Özellikle cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar kapsamında, takibi şikâyete bağlı olan suçların mağduru olan kişiler, kolluk kuvvetlerine müracaatlarında adres ve telefon bilgisini kolluk personeli ile paylaşmakta ve bu bilgiler ifade tutanağına yazılarak dosya içerisine aşamasında savcılık ya da mahkeme dosyalarını inceleme ve belirli şartlar dahilinde her zaman örnek alma hakları bulunmaktadır. Bu halde de şüpheliler veya sanıklar, suçun mağduru olan şikâyetçinin açık adres ve telefon bilgilerine ulaşarak, şikâyet hakkından vazgeçirmek amacıyla onlara kolaylıkla baskı kurabilmekte, paylaşılan adreslere ve telefonlara gerek mektup gerekse de sair iletişim yöntemleriyle ulaşarak mağduru şikâyetinden vazgeçirmek amacıyla tehdit edebilmektedir.

Ayrıca, takibi şikâyete bağlı olmasa dahi, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen her suçun mağdurunun, şüpheli/sanıklarca kendilerine yöneltilebilecek her türlü tehdit ya da suç eyleminden korunması gerektiği aşikârdır. Yalnızca soruşturma ve kovuşturma evrelerinde değil, olası bir ceza tayini sonrasında da şüpheli/sanığın suç mağduru olan şikâyetçinin adres ve telefon bilgilerine erişmemiş olması mağdur açısından koruma sağlayacaktır. Bu nedenlerle, cinsel dokunulmazlığa karşı suçların mağduru olan şikâyetçilerin adres ve telefon bilgilerinin şüphelinin erişebileceği her ortamda gizli tutulması, bunun talebe bağlı olmaksızın resen gerçekleştirilmesi, bu bilgilerin yalnızca kolluk, savcılık ve mahkeme birimlerinde gizli olarak bulundurulması gerekmektedir. Bu sayede suç mağdurları herhangi bir korkuları olmaksızın şikâyet haklarını kullanabilecek ya da kullandıkları şikâyet haklarından herhangi bir tehdit veya baskı sebebiyle vazgeçmek zorunda kalmayacaklardır. Aynı şekilde suç mağduru kişinin yeni bir suç eylemine maruz kalması da engellenerek mağduriyetinin artmasının da önüne geçilecektir. Bu şekilde bir nebze de olsa hukuki güvenlik ilkesi sağlanmış olacak, suç mağduru vatandaşların yargıya güveni artacaktır.