Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

09 Şubat 2Uz4 GENELEVRAK

657 Sayılı Yasanın 125.maddesinin birinci fıkrasının B-Kınama başlıklı "k" alt bendi uyarınca; devlet memurları "borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak" halinde kınama cezasının uygulanacağı belirtilmiştir.

Yaklaşık elli yıl önce çıkartılan bu kanunun günümüz koşullarında uygulanamaz bir hale gelmiştir. Devlet memurlarının aldıkları maaşların enflasyon karşısında yetersiz miktarda kalmış olması; memurların konut edinme ve diğer ihtiyaçlarını karşılama hususunda bankaların kredi kaynaklarını kullanmaya mecbur bırakmıştır. Kredi imkanlarının bu kadar yaygın olması ve borçlanmanın teşvik edildiği bir düzende her vatandaş gibi devlet memurları da bu ihtiyaçlarını gidermek için kullanmaktadır. Devlet memurlarının, hayatın olağan akışına uygun olarak zorunlu ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak için borç batağı altında ezilmeye mahkum edilmiş olmaları kabul edilemez. Borcun ifasında sıkıntı çeken devlet memurları icra takibine konu edilmekte her ne kadar yapılandırma suretiyle borçların ifası mümkünse de maaş haczi nedeniyle ilgili memur hakkında disiplin soruşturması başlatılmaktadır.

Yaşamsal faaliyetlerin sürdürülebilmesi adına memurların yaptığı borçların ifasında aksaklıkların yaşanmasında beklenmeyen sağlık sorunları gibi bir takım ekstra etkenlerde görülmektedir. Kaldı ki, ödenmesi aksayan borcun kasta dayandığına dair bir ispatın varlığı da söz konusu değildir. Devlet memurlarının gerek iflas ve gerekse kaçma şüphesi gibi unsurlarının mevcut olmadığı göz önüne alındığında, borcun yasal faizleri ile birlikte ifasının her halükarda mümkün olduğu aşikardır.

Sistemden kaynaklı borç batağı içinde kalan devlet memurlarına verilen disiplin cezaları, memurun çalışma barışını ortadan kaldırmakta olup içinde bulunduğu' olumsuz psikolojinin yanı sıra devlet eli ile ayrı bir ceza daha verilmesi işyerindeki verimini önemli derecede düşürmektedir. Memur olmayan bir kişinin borcun ifasını yerine getirmemesi durumunda herhangi bir yaptırımla karşı karşıya kalmadığı, lakin devlet memurlarının bu hususla alakalı olarak soruşturmaya tabi tutularak haklarında disiplin cezası verilmesi anayasanın eşitlik ilkesine de aykırılık teşkil etmektedir.

Bütün bu hususların ayrı ayrı değerlendirilmesi sonucu, devlet memurunun da diğer vatandaşlar gibi borçlanmasının hayatın olağan akışına uygun olması memuriyetteki iş güvencesi, çalışılan-çalışacak süreler de gözetildiğinde borçtan kaçma şüphesinin ortadan kalkacağı ve en önemlisi borcun kasten ödenmeyeceğine dair bir kastın varlığından hiçbir suretle bahsedilmeyeceği ve bu hususun ispatının da mümkün olmayacağı açık olduğundan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. Maddesinin birinci fıkrasının B-Kınama başlıklı bendinin "k" alt bendinin çıkartılması zorunlu hale gelmiştir.