5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Hayvanlar çok eski tarihlerden beri deneysel amaçlarla kullanıldığı için hayvan haklarının korunması yönünde yapılan ilk düzenlemeler de hayvanların deneysel çalışmaları konusuna karşıt yapılan düzenlemelerdir. Hayvanlar haklarına ilişkin birçok ülkede düzenlemeler yapılmış, UNESCO öncülüğünde Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi düzenlenerek 1978 yılında kabul edilmiştir. Söz konusu Bildirgede hayvan haklarına uluslararası boyutta yer vermiş ve sahipli, sahipsiz ayrımı yapılmamıştır.

Ülkemizde ise ilk yasal düzenleme Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Sözleşme ve 24 Haziran 2004 tarihinde kabul edilen 5119 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'dur. 5119 sayılı Kanunda bütün hayvanların eşit ve yaşam hakkının olduğuna ilişkin hüküm bulunmaktadır. Yine hayvanlara ilişkin olarak mevzuatımızda birçok kanun hükmü bulunmaktadır. Türk Ceza Kanunu'nda hayvanlarla ilgili olarak doğrudan veya dolaylı birçok hüküm bulunurken Anayasamızın orman varlığı ve orman alanlarının korunması ile ekosistemin korumasının sağlanmasına ilişkin düzenlemeleri ile hayvanların korunması açısından da büyük önem taşımaktadır. Çevrenin bir unsuru olan hayvanların korunmasının gerekliliği, hukukun genel amaçları içinde yer almaktadır.

Mevzuatımızda hayvan haklarına ilişkin doğrudan ve dolaylı birçok hüküm bulunsa da günümüzde hayvan hakkı ihlalleri yeterince engellenememektedir. Son dönemlerde hayvanlara karşı kötü muamele git gide artmaktadır. Hayvanlara karşı yapılan haksız muameleler sonucunda hayvanlar acı ve işkence çekmekte, aç kalmakta hatta ölmektedir. Kendi haklarını, canlarını savunma imkân ve olanağı bulunmayan canlıların hayatını kolaylaştırmak ve Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi ve 5119 sayılı Kanunun gereği gibi hayvanların yaşam hakkının ihlallerinin önüne geçilmesi gerekmektedir. Her ne kadar mevzuatımızda hayvanlara işkence eden, zalimce muamelelerde bulunan, öldüren kişilerin cezalandırılması için düzenleme bulunsa da söz konusu düzenleme caydırıcılıktan uzaktır. Halbuki hayvanlara zarar veren kötü niyetli kişiler etkin, akılcı, tutarlı ve işlevsel kanunlarla karşılaşsalar kişiler üzerindeki suç işleme hususundaki caydırıcılık artacaktır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle birlikte işbu kanun teklifi ile de 5119 sayılı Kanunla düzenlenen adli cezalar maddesinde öngörülen cezaların alt ve üst sınırı artırılarak ve ev hayvanı, evcil hayvan ayrımı kaldırılarak tüm hayvanlara eşit bir şekilde zarar verenlerin etkin cezalarla karşılaşması, caydırıcılığın artması ve hayvanların hayatlarının kolaylaştırılarak kötü niyetli kimselerden daha etkin bir şekilde korunması amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ