5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Devlet yalnız insanların sağlıklı, dengeli, yaşanabilir ve planlı bir çevrede yaşamasını sağlayan tedbirleri almaz ayrıca canlılar arasında ayrım yapmaksızın korunmasına yönelik de yükümlülüklere sahiptir.

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun cezai hükümlerini düzenleyen dördüncü kısmının, adli cezalara ilişkin 28/A maddesinin sekizinci fıkrasına göre sahibi tarafından işlenen suçlar da dahil olmak üzere soruşturmanın usul ve esaslarını düzenlemektedir. Buna göre söz konusu maddedeki suçların işlenmesi halinde soruşturma yapılması, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın il veya ilçe müdürlükleri (tarafından Cumhuriyet Başsavcılığı'na yazılı başvuruda bulunulmasını gerektirmektedir. Yalnız bir istisnayla, suçüstü hallerinde soruşturma genel hükümlere göre yapılmaktadır.

Bilindiği üzere, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre Cumhuriyet Savcısı, ihbar veya şikayet üzerine ya da resen bir suça ilişkin olarak harekete geçmektedir. Ancak, kanunun söz konusu fıkrası nedeniyle hayvanlara yönelik şiddete karşı Cumhuriyet Savcısı harekete geçemediği gibi tanık olan bir kimse de bu durumu Cumhuriyet Savcılığı'na ihbar edememektedir. Bunun sonucu olarak, hayvanlara yönelik işlenen suçların soruşturulması imkanı daraltılmış, adli mercilerin de etkin bir soruşturma ve kovuşturma yapması engellenmiştir.

Buna ilave olarak, vatandaşlar kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikayetleri hakkında, yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına sahiptir. Bu da dilekçe hakkının etkin kullanımıyla mümkündür. Kanunda, söz konusu hükmün varlığı, yurttaşların yargı makamları nezdinde ve hayvanları koruma bağlamında kamu davasının açılmasına mani olup dolaylı olarak faillerin cezalandırılması önünde engel oluşturmaktadır. Kaldı ki soruşturmanın başlatılması için idari merci olan Tarım ve Orman Bakanlığı'nın il veya ilçe müdürlükleri tarafından adli merci olan Savcılığa yazılı başvuruda bulunulması şartının aranması, adli sürece müdahale anlamına da gelmektedir.

Maalesef, vicdanları yaralayan ve toplumda infial yaratan bu türden eylemlere son zamanlarda sıklıkla rastlanılmaktadır. Kamuoyunun, hayvanlara yönelik suçlara duyarlılığı ve farkındalığı yüksek olsa da Tarım ve Orman Bakanlığı'nın il veya ilçe müdürlüklerinin keyfi uygulamaları da göz önüne alındığında, bu suçların failleri üzerinde caydırıcı etki oluşturmayarak hayvanları koruma kapsamının temin edilememesine sebebiyet vermektedir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 3.Kat No: F-327 Çankaya / Ankara 06543 MADDE GEREKÇESİ