2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Evrensel bir hak olan eğitimin, insan kişiliğini tam geliştirmeye ve insan haklarıyla temel özgürlüklere saygıyı güçlendirmeye yönelik olması gerekliliği Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Bildirgesinin 26. maddesinde düzenlenmiştir. Bu genel çerçevede eğitimin, bütün uluslar, ırklar ve dinsel topluluklar arasında anlayış, hoşgörü ve dostluğu özendirmeye ve barışı korumaya yönelik olması gerektiği kabul edilmektedir.

Ancak ülkemizde yürürlükte bulunan 4/11/1981 tarihli, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu ve normlar hiyerarşisi gereğince kanuna bağlı düzenlenen 13/1/1985 tarihli Yükseköğretim Öğrenci Disiplin Yönetmeliği evrensel ilkelerle ve çağımızın gereklilikleriyle örtüşmemektedir. 1980 darbesinin eseri olan bu Kanun, darbenin temel baskıcı felsefesini yok etmeyen değişikliklerle günümüze kadar uygulanmış, getirmiş olduğu disiplin hükümleriyle de birçok öğrencinin eğitim hayatının yani sıra toplum içerisindeki yaşamını, kişiliğini olumsuz yönde etkilemiştir ve halen etkilemektedir.

"Öğrenci disiplin işleri"ni düzenleyen Yükseköğretim Kanunu'nun 54. maddesi Anayasa çerçevesinde yer alan temel insan haklarına ve mevcut yasal düzenlemelere aykırı hükümler içermektedir. Otuz sene öncesinin Siyasi konjonktüründe hazırlanan ve öğrencilerin en masum ve demokratik eylemlerini dahi yasaklayıp cezalandırmaya yönelik düzenlemeler içeren Kanun'un amacının, öğrenciler üzerinde baskı kurarak ve korku yaratarak, siyaset yapmalarını engellemek olduğu gözlemlenmektedir.

Yükseköğretim Kanunu'nun 54. maddesi, Anayasa'nın düşünce özgürlüğünü, düşünceyi açıklama ve yayma özgürlüğünü güvence altına alan, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını tanıyan 25., 26. ve 34. maddelerine aykırıdır. Yükseköğretim Kanunu'nda öngörülen yükseköğretim kurumlarından çıkarma cezası da Anayasa'nın 42. maddesinde yer alan "kimse eğitim ve öğretim hakkından yoksun bırakılamaz" ifadesiyle çelişmektedir. Bu kanun maddesine dayandırılarak düzenlenen Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği de hem Anayasa'ya hem de 2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu, 2820 Sayılı Siyasi Partiler Kanunu ve 5253 Sayılı Dernekler Kanunu'na aykırı hükümler içermektedir.

Mevcut düzenlemeler ışığında tutuklu ve/veya hükümlü öğrencilerimiz eğitim haklarından mahrum bırakılmaktadır. Yükseköğretim kurumlarından çıkarma cezası Anayasa'ya aykırı olduğu gibi eğitim ve öğretim kavramlarının niteliği ve amaçlarıyla da bağdaşmamaktadır. Tutuklu ve/veya hükümlü öğrencilerin yükseköğretim kurumundan çıkarılmaları geleceğe dair umutlarını Kaybetmelerine, hayattan kopmalarına neden olmakta ve toplumla yeniden bütünleşmelerini zorlaştırmaktadır.

Kanunda yer alan "boykot, işgal ve engelleme gibi" ifadesiyle yasal dayanağı olmayan benzer fiillerin de yaptırıma tabi tutulmasının önü açılmakta, Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinde "öngörülmemiş disiplin suçları" başlığı altında çıkarmaya varan disiplin cezaları öngörülmektedir. Bu düzenleme, suç olmaz" ilkesiyle çelişmektedir.

Mevcut düzenlemeler disiplin cezalarını veren ve uygulayan mercilere geniş takdir yetkisi vererek öğrenciler üzerinde baskı kurulmasını kolaylaştırmaktadır. Öğrencilerin eğitim hayatlarını ve geleceklerini etkileyen bu kararlara dayanak oluşturan düzenlemelerin keyfiliğe açık ve nesnellikten uzak olması gençlerimize hak ettikleri değeri vermediğimizin bir kanıtıdır.

Değişim ve gelişim her çağda gençlerin bakış açısının eseri olmuştur. Onları cezalandırmak, susturmak değil, seslerine (Okulak vermek gerekmektedir. Gençlerimizin, öğrenim haklarına ya da ülkenin çeşitli sorunlarına ilişkin, en doğal hakları olan demokratik taleplerini özgürce dile getirebilmelerine, eğitim haklarını kullanabilmelerine zemin sağlamamız gerekmektedir. Ülkemizin geleceğini emanet edeceğimiz gençlerimize, öğrencilik yıllarında onurlarını kıracak, onlara acı çektirecek, öğrencilik haklarından mahrum bıraktıracak, geleceklerini tehlikeye atacak cezalar vermek, insan haklarına saygılı devlet anlayışıyla bağdaşmamaktadır.

Sonuç olarak, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda yer alan çağdışı ve anayasaya aykırı hükümler, günümüz koşullarında değiştirilmesi Şart olan Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'ne zemin sağlamaktadır. Yönetmeliğin mevcut hali ise diğer kanunlarla çelişmektedir.

Eleştirilen Yönetmeliğin ilgili maddelerinin değişimi 2547 Sayılı Kanun'un 54. maddesinin (değişimine ( bağlıdır. İşbu (yönetmeliğin değiştirilebilmesi (o ve kanunlarımızın çağımızın gereklerine, gençlerimizin gereksinimlerine uyması ve öğrencilerimizin haklarına kavuşması için "2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" hazırlanmıştır.