İKÖ Kadının İlerlemesi Teşkilatı Tüzüğünün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi

İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ya da önceki adıyla İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) kadınlara yönelik birçok faaliyette bulunmakta, üye ülkelerdeki kadınların konumlarının güçlendirilmesini öncelikli hedefleri arasına koymaktadır.

Bu kapsamda 2008 yılında Kahire'de düzenlenen İKÖ Üye Ülkelerinin Kalkınmasında Kadının Rolü 11. Bakanlar Konferansı sırasında kabul edilen "Kadınların İlerlemesi İçin Eylem Planı (OPAAW)" ile bir kadın merkezinin kurulması tavsiye edilmiştir. Bu çerçevede 2009 yılında düzenlenen Dışişleri Bakanları Konseyi 36. Toplantısında alınan kararla İKÖ Kadının İlerlemesi Teşkilatının kurulmasına karar verilmiştir.

Teşkilat Tüzüğü, 2010 yılında Tacikistan'da gerçekleştirilen 37. Konseyde alınan karar ile kabul edilmiştir. Tüzük, 31 Temmuz 2020 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.

İİT*nin kadın konusundaki ilk uzmanlık kuruluşu olarak 2020 yılında faaliyete geçen Kadının İlerlemesi Teşkilatı, kadınlara yönelik eşitsizlik ve ayrımcılığı önlemek ve yapısal engelleri ortadan kaldırmak, kadınların sağlık hizmetlerine erişimini artırmak ve kadının ilerlemesine dair sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yapmak hususlarında çalışmalar yürütmektedir.

Teşkilat Tüzüğü, ülkemiz adına 4 Şubat 2013 tarihinde imzalanmıştır.

Teşkilatın iç çalışma kurallarının tespiti dâhil hazırlık çalışmalarında aktif katkıda bulunan ülkemizin kadınların güçlendirilmesini amaç edinen Teşkilat toplantılarına ve faaliyetlerine de iştirak edebilmesini teminen ülkemizin Tüzüğü onaylamasında fayda olduğu değerlendirilmektedir.

İslam Konferansı Örgütü'nün Üye Devletleri,

İslamın kadınlara büyük saygı gösterdiğine ve kadınların refahı ve korunmasını amaçlarından biri haline getirdiğine inanarak,

İslam Konferansı Örgütü Şartı'nın rehberliğinde,

Kadınların ilerlemesi, kapasitelerinin artırılması ve topluma etkin katılımlarının teşvik edilmesi suretiyle kalkınma çabalarının başarıya ulaştırılması ve tamamlanmasına yönelik Üye Devletlerin ortak arzularına ve toplumlarımızın isteklerine cevaben,

İslami değerlerin rehberliğinde, ortak İslami davranış çerçevesinde, İslam medeniyetinin kadınlara saygı göstermeye ve onları onurlandırmaya yönelik olarak insanlığa verdiği armağanlarla güçlendirilerek,

Kadınların ulusal toplumların siyasi ve sosyo-ekonomik kalkınmasında adalet ve fırsat eşitliği temelinde oynadıkları önemli rolü kabul ederek,

Müslüman âleminde, erkeklerin saygın ortakları olarak, hızla değişen, gelişen ve modernleşen bir dünyada kadınların yetiştirilmesi, eğitimi, öğretimi ve rehabilitasyonunun rolünün önemini teyit ederek,

Kadın konularıyla ilgili ve İslam toplumlarında kadınların ilerlemesini ve rollerinin gelişmesini teşvik eden çeşitli İslam zirvelerinin sonuç ve kararlarını; 2005 yılında Mekke-i Mükerreme'de düzenlenen 3. Olağanüstü İslam Zirvesi Konferansı'nın temelinde benimsenen Dışişleri Bakanları Konseyi kararlarını ve 10 Yıllık Eylem Programını, 2006 yılında İstanbul'da düzenlenen İKÖ Üye Devletlerinde Kadının Kalkınmadaki Rolüne ilişkin 1. Konferansta ve 2008 yılında Kahire'de düzenlenen İKÖ Üye Devletlerinde Kadının Kalkınmadaki Rolüne ilişkin 2. Konferansta alınan kararları ve 2009 yılında Şam'da düzenlenen Dışişleri Bakanları Konseyi 36. Toplantısında alınan Mısır Arap Cumhuriyeti'nin ev sahipliğinde İKÖ çerçevesinde kadınların eğitilmesini, durumlarının iyileştirilmesini ve yeteneklerinin aktarılmasını da içeren bu yüce görev ile ilgili uzmanlaşmış bir teşkilatın kurulmasına yönelik kararını, göz önünde bulundurarak,

Aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır:

Bölüm 1 Genel Hükümler Tanımlar Madde 1 Mevcut Tüzükte, aşağıda verilen terimler, her birinin karşısına yazılan anlamlara gelmektedir:

1. Teşkilat İKÖ Üye Devletlerinde Kadının İlerlemesi Teşkilatı anlamına gelir.

2. Konsey İKÖ Üye Devletlerinde Kadının İlerlemesi Teşkilatı Konseyi anlamına gelir.

3. Üye Devletler İKÖ Üye Devletlerinde Kadının İlerlemesi Teşkilatı"na Üye Devletler anlamına gelir.

Madde?

İKÖ Üye Devletlerinde, İslami değerlere uygun olacak şekilde, eğitim, öğretim ve iyileştirme gibi çeşitli mekanizmalar vasıtasıyla kapasite, yetenekler ve yetkinliklerin geliştirilmesi suretiyle kadınların rolünün geliştirilmesi ve desteklenmesi ile ilgili olarak İslam Konferansı Örgütü bünyesinde İKÖ Üye Devletlerinde Kadının İlerlemesi Teşkilatı adıyla uzmanlaşmış bir teşkilat kurulacaktır.

Hukuki Statü Madde 3

İslam Konferansı Örgütü çerçevesinde faaliyet gösteren, tüzel kişiliğe sahip uluslararası uzmanlaşmış bir teşkilattır. Çalışma alanına ilişkin olan İKÖ kararlarını ve tavsiyelerini uygular.

Merkez

Madde 4

Mısır Arap Cumhuriyeti'nin başkenti Kahire, Teşkilatın merkezidir. Ev sahibi devlet, merkez anlaşmasında belirtildiği üzere, Teşkilatın, Üye Devletlerin temsilcilerinin ve Teşkilat a personelinin ayrıcalık ve bağış LE altına alır ve eşe daimi merke NN DAŞ" ZN temin eder. #yE. > m

İSEK (5 (3 & i

İSEM hai İl a Çi Ki mr ERE) NR ii lg See İş ie FM

Teşkilatın Amaçları Madde 5

Teşkilatın amacı, kadınların kalkınmasının sağlanmasıdır. Teşkilat, amaçlarını gerçekleştirmek için, aşağıdaki hedefler başta olmak üzere gerekli olan her şey ile ilgilenir:

1. Müslüman kadınların haklarının korunmasında İslam?ın rolünü özellikle Teşkilatın müdahil olduğu uluslararası forumlarda vurgulamak.

2. Üye Devletlerin toplumlarında kadınların ilerlemesi, refahı ve güçlendirilmesi alanında İKÖ politikalarının, yönlendirmelerinin ve kararlarının uygulanması için gerekli plan, program ve projeleri geliştirmek.

3. Üye Devletlerde kadınların ilerlemesi alanında konferans, sempozyum, çalıştay ve toplantılar düzenlemek.

4. Kadınların ilerlemesi alanında kapasite, beceri ve yetkinliklerinin güçlendirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla kurs ve eğitim programları düzenlemek ve aile ve toplum içindeki görevlerinin ifası için kadınları güçlendirmek.

5. Üye Devletlerin kadınların ilerlemesi alanında insan kaynaklarını geliştirmeye yönelik ulusal çalışmalarını desteklemek ve teşvik etmek.

6. İslam Konferansı Örgütü Şartı ve kararları doğrultusunda, Üye Devletlerde kadınların toplumdaki rolünün geliştirilmesini ve tüm haklarının gerçekleştirilmesini amaçlayan çalışmalar düzenlemek.

7. Üye Devletlerde kadının rolünü geliştirmek için çalışmalar yapmak.

8. Kadınların toplumların inşasına katılımının önündeki kısıtlamaları kaldırmak için çalışmalar yürüterek kadınların İKÖ Şartı'nda saklı haklarını hayata geçirmek.

9. Kadınlara toplum desteği sağlayacak yol ve yöntemlere ilişkin önerilerde bulunmak.

10. Sivil toplumla işbirliği de dâhil olmak üzere, Üye Devletlerin kadınlara ilişkin deneyim ve uygulamaları tespit etmelerine olanak sağlayacak bir bilgi ağı kurmak.

Üyelik Madde 6

1. İKÖ Üye Devletleri?ne gönüllülük esasına dayalı olarak üyelik hakkı tanınır.

2. İKÖ'de Gözlemci Devletler, Teşkilata Gözlemci statüsü için başvuruda bulunabilirler. Bu durum, İKÖ Şartı uyarınca İKÖ'de Gözlemci olan Devletlere ve Uluslararası Örgütlere halel getirmez.

3. Tüm durumlarda, yalnızca Teşkilata Üye Devletler oy kullanabilirler.

Kaynaklar Madde 7 Teşkilatın kaynakları aşağıdakilerden oluşacaktır: e Konsey aksini kararlaştırmadıkça, Teşkilata Üye Devletlerin, İslam Konferansı Örgütü Genel Sekreterliğinin bütçesine yaptığı katkının yüzdesine göre belirlenecek paylardaki katkıları. o*© Konsey tarafından kabul edilmesi şartıyla devletlerden, uluslararası, bölgesel ve hükümet dışı kuruluşlardan gelen yardım, bağış ve hibeler.

Etkinlik alanında sunulan hizmetlerin karşılığında elde edilen kaynaklar. İslam Konferansı Örgütü veya Kadının İlerlemesi Teşkilatı'na üye olmayan İKÖ Üye Devletleri, Teşkilata karşı herhangi bir masraf veya taahhüt üstlenmeyecektir. Bölüm III Teşkilatın Organları Konsey Madde 8

1. Konsey, üye Devletlerde kadın konularından sorumlu veya benzer yetkiye sahip Bakanlardan oluşur ve başkanlığını toplantıya ev sahipliği yapan Devletin kadın konularından sorumlu

Bakanı yürütür. Konsey düzenli olarak her iki yılda bir toplanır ve Üye Devletlerden birinin talebi üzerine ve Üyelerin üçte birinin kabulüyle olağanüstü oturum için toplanmaya çağrılabilir.

2. Konsey, ilk toplantısında, çalışma yöntemleri ile iç tüzüğünü kabul eder, Madde 9

Konsey, Teşkilatın genel siyasetini tayin eder, program ve uygulama planları ile faaliyetlerinin finansmanına katkı alanlarını kabul eder, teşkilatı uluslararası platformlarda temsil eder ve İcra Direktörünü atar. Kurumsal ve idari kurallar koyup insan kaynakları ile mali kaynakların yanı sıra yıllık bütçeyi düzenler.

İcra Direktörü - Madde 10

Konsey, İcra Direktörünü, Teşkilatın Üye Devletlerinin gösterdiği adaylar arasından bir dönem daha yenilenebilecek biçimde 4 yıllığına görevlendirir. İcra Direktörü, Konseyin politikalarını ve kararlarını uygulamak ve takip etmek ve Konsey tarafından onaylanan program, plan ve projeleri uygulamak suretiyle Teşkilatın işlerinin idaresinden sorumludur. © g" n a bel rem Elan —.a

Bölüm IV Nihai Hükümler Madde 11

İKÖ Şartının hükümleri ve İslam Konferansı Örgütünün Çalışma kuralları, işbu Tüzük, kurumsal ve idari kurallar veya Konsey tarafından kabul edilen insan kaynaklarına ve mali kaynaklara ilişkin kurallarca düzenlenmeyen bütün hallerde uygulanır.

Onay Madde 12

1. Tüzük, İKÖ Dışişleri Bakanları Konseyi tarafından kabul edilir ve imza ve onay için Üye Devletlere sunulur.

2. Bu Tüzüğün onay belgeleri, İKÖ Genel Sekreterliğinde muhafaza edilir ve Tüzük on beş (15) İKÖ Üye Devletinin onayını takip eden günde yürürlüğe girer.

Değişiklik Madde 13

Konsey, bir Üye Devletin talebi üzerine, Üye Devletlerin üçte iki çoğunlukla öneri üzerinde mutabık kalmaları halinde, Tüzüğe yönelik değişiklik önerisini dikkate alabilir; değişiklik önerisi, İKÖ Dışişleri Bakanları Konseyinin bir sonraki toplantısında kabule sunulur.

Üyelikten Çekilme Madde 14

1. Bir Üye Devlet, bir yıl öncesinden İcra Direktörüne sunulan ve bütün Üye Devletlere iletilen bir bildirim yoluyla Teşkilattan çekilme hakkına sahiptir.

2. Üyelikten çekilmek isteyen Devlet, geri çekilme talebini sunduğu mali yılın sonuna kadar olan mali yükümlülüklerini ve teşkilata karşı tüm diğer mali yükümlülüklerini yerine getirir.

Çalışma Dilleri Madde 15

Teşkilatın çalışma dilleri; Arapça, İngilizce ve Fransızcadır. Söz konusu diller, bu Tüzüğün de dilleri olup her biri hukuki anlamda bağlayıcıdır.

X PRE) li

Üye Devlet İsimleri İmza Tarih

Azerbaycan Cumhuriyeti

Ürdün Haşimi Krallığı

Afganistan İslam Cumhuriyeti

Arnavutluk Cumhuriyeti *

Birleşik Arap Emirlikleri Devleti İmza 28/6/2011

Endonezya Cumhuriyeti İmza 4/12/2012 Özbekistan Cumhuriyeti Uganda Cumhuriyeti

İran İslam Cumhuriyeti

Pakistan İslam Cumhuriyeti İmza 30/12/2012 Bahreyn Krallığı

Bruney Darüsselam

Bangladeş Halk Cumhuriyeti

Benin Cumhuriyeti İmza 14/8/2012

Üye Devlet İsimleri Burkina Faso

Tacikistan Cumhuriyeti Türkiye Cumhuriyeti ' Türkmenistan

Çad Cumhuriyeti

Togo Cumhuriyeti

Tunus Cumhuriyeti Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Cibuti Cumhuriyeti

Suudi Arabistan Krallığı Senegal Cumhuriyeti Sudan Cumhuriyeti Suriye Arap Cumhuriyeti Surinam Cumhuriyeti Sierra Leone Cumhuriyeti Somali Cumhuriyeti

Irak Cumhuriyeti

Umman Sultanlığı

İmza

İmza

Ahmet Davutoğlu

İmza

İmza

İmza

İmza

Tarih

Üye Devlet İsimleri Gabon Cumhuriyeti Gambiya Cumhuriyeti Guyana Cumhuriyeti Gine Cumhuriyeti Gine-Bissau Cumhuriyeti Filistin Devleti

Komorlar Birliği

Kırgız Cumhuriyeti Katar Devleti

Kazakistan Cumhuriyeti Kamerun Cumhuriyeti Fildişi Sahili Cumhuriyeti Kuveyt Devleti

Lübnan Cumhuriyeti Libya

Maldivler Cumhuriyeti Mali Cumhuriyeti

Malezya

İmza

İmza

İmza

İmza

İmza

İmza

İmza

İmza

İmza

Tarih

Üye Devlet İsimleri

Mısır Arap Cumhuriyeti

Fas Krallığı

Moritanya İslam Cumhuriyeti Mozambik Cumhuriyeti Nijer Cumhuriyeti

Nijerya Federal Cumhuriyeti

Yemen Cumhuriyeti

İmza

İmza

İmza

İmza

İmza

Tarih

Metnin bu bölümü (PDF s. 17–28) İngilizce metin; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)

Metnin bu bölümü (PDF s. 29–32) el yazısı, imza ya da mühür sayfası (veya Türkçe dışı yazı); okunur metin çıkmadı; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)

Omay gr) 1 AYLA A YS | 2 AYLA YI O Age | 3 NİYE e am. > önerekl Ay yeli yla işa | 5

• ği US şar | 7 pi 3 sügy 2 ALİN Ay aye) 13 Mp 0812 | İZE oyy) 14 0344p kaç yes) 15 VAN İS ib e | 16 N N ) üm) 18 N Pp uya | 20 yi ii ayageki | 21 MN LR Al YARAN Ayi kel Ayy ageki | 22 < İyce Car N ürer kaya | 23 0434/3 /23 ASİL Bp gene yel ASL 24 JEL ga | 25

Kay geli Az yeli Aş ggekel | 27 giye ay | 28 LZ dala ayşe | 2 gali olkali çiz iziyoli Jaall lol igili gole yoğeli doll, gi elacili Jaall çiz İİ sell dyo işi iş lirik

Ne 5"d0pef | E san ye Yapa yg | 30 ÖL vg | 31 öLE iki, | 3Z uu ayağı | 35 gri bb yg | 37 ulak) agı3 Ma ali iye | 38

Yilyi yaşz | 40

Üyyalli EYE 43

Nİ. SL. Job

2 Naya | 44

Yal Mylzekeei

Ağ A yageki | 46

ÜN A SİNİ Akl zalike | 47

Âişe | 48

ZAİOlN gu ayı | 49 uza | S0

İl yarık) Sİ

Gİ İZ ez 7

AM A ayla Ayy ygekl | 53 delay | Sİ

WA El A 55| Aİ ydi Yazi yg | 56

<nıd/2010/egfwdo-mem-sing>ja

Metnin bu bölümü (PDF s. 35) el yazısı, imza ya da mühür sayfası (veya Türkçe dışı yazı); okunur metin çıkmadı; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)

Metnin bu bölümü (PDF s. 36–41) Fransızca metin; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)

Metnin bu bölümü (PDF s. 42–43) el yazısı, imza ya da mühür sayfası (veya Türkçe dışı yazı); okunur metin çıkmadı; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)