Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Ülkemizde ceza infaz kurumlarında yaşanan kriz giderek artmaktadır. Cezaevlerinin genel durumundaki olumsuzluklar ve yetersizlikler katlanmaya devam etmektedir. Temel ihtiyaçların sağlanması ve temel hakların yerine getirilmesi karşısında hükümlülerin karşı karşıya kaldığı zorluklar giderek büyümüştür. Cezaevlerinde yaşanan ihlaller de bu nedenle artmıştır.

Cezaevlerinde hijyenin sağlanması her zaman için öncelikli konulardan biriyken hem idare tarafından alınan hijyen önlemleri yetersizdir hem de hijyen için gerekli araçlar cezaevinde kalanlar tarafından tarafından temin edilememektedir. Bazı cezaevi idareleri koğuşlara sabun, çamaşır suyu ve dezenfektanı ücretsiz dağıtırken bazı hapishanelerde bu malzemelerin ücretsiz dağıtılmadığı bilinmektedir. Bu kapsamda ücretsiz dağıtılan malzemelerin de sınırlı ve ihtiyacı karşılama konusunda yetersiz olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla ücretini ödeyemeyen, maddi durumu iyi olmayan kişiler yeterli malzemeye ulaşamamaktadır.

Diğer yandan, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği'nin hazırlamış olduğu Nisan ayı raporuna göre bazı ceza infaz kurumlarında talep edilmesine rağmen koğuş dışındaki alanlarda maske verilmediği, 65 yaş üstü kişilere ayda bir adet maske verildiği ve birçok hapishanede tuvaletlere temizlik ve hijyen malzemelerinin konulmadığı tespit edilmiştir. Mevcut durumda, hijyenin sağlanması kişilerin bireysel çabalarıyla gerçekleşmekte ve tüm bu ihtiyaçlar idare tarafından temin edilmediğinden ihtiyaçların bireysel olarak satın alınması gerekmektedir.

Ortak alanda hijyenin temini ve yaşamın devamı için gerekli olan ihtiyaçların idare tarafından sağlanmaması dışında kişilerin zorunlu ihtiyaçları olan ped, kağıt, kalem, bardak, sabun, şampuan, iç çamaşırı, temizlik malzemesi gibi kişisel ihtiyaçlar da ücret karşılığında satın alınmaktadır. Bir diğer yandan kullanılan elektrik ücreti bile hükümlülere yüklenirken ekonomik durumu yeterli olmayan kişiler PTT aracıyla mektup gönderimi yapmakta bile güçlük çekmektedir.

Hükümlülülerin beslenmesi konusunda ise sorunlar artmış ve ceza infaz kurumlarında verilen yemeklerin kalitesine dair bir kriter olmadığı pek çok kişi tarafından ifade edilmiştir.

Yemeklerle birlikte dağıtılan ekmeklerin sayısının azaldığı, hapishanelerde dağıtılan yemeklerde et ve karbonhidrat dengesi sağlanırkca artık ağırlıklı olarak pilav ve makarna verikdiği; sani * bunlar kapsamında yemeklerin hijyenik olmaması, soğuk verilmesi ve yetersiz olması beslenme ihtiyacının da kantinden karşılanmasına yol açmaktadır.

Tüm bunlar kapsamında ifade edilebilir ki hükümlüler temel ihtiyaçlarını ve hijyenlerini ekonomik yeterlilikleri oranında karşılayabilmektedir. Oysa, evrensel ilkeler ışığında, gıda, yaşamsal ihtiyaçlar ve hijyen ürünlerinin temini idare tarafından eşit olarak sağlanmalıdır. Mevcut ihtiyaçlar daha görünür hale gelmiş olup durumun iyileştirilmesi için yasa yoluyla düzenlemelerin yapılması elzemdir.