1380 Sayılı Su Ürünleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Deniz patlıcanı, deniz ekosisteminde çok önemli bir görev üstlenmektedir. Bu canlı, yılda 150 ton deniz kumunu temizleyebilmekte olup deniz ekosisteminin temiz kalması için oldukça önemli bir rolü üstlenmektedir. Deniz sularının berraklığı, sağlıklı yapısı, denizdeki canlıların yaşam döngüsüne bağlıdır. Ülkemizdeki deniz ekosistemi ise hali hazırda doğanın tahribatı ve yaşadığımız kirlilikle tehdit altındadır. Ege Denizine endüstriyel bölgelerden yapılan atık su boşaltımı, JESlerin uygunsuz yapmış olduğu deşarjlar kirlilik oranlarını arttırmaktadır. Bu kapsamda düzenlenen raporlara göre, nüfus ve endüstriyel kullanımla birlikte Ege Denizinde 20 milyon eşdeğer nüfusluk kirlilik verildiği tespit edilmiştir. Deniz patlıcanları bu kirliliğin azaltılması, temizlenmesi döngüsünde yer almakla birlikte diğer deniz canlıları ve balıkları için yem kaynağıdır. Başta ekosistemin korunması olmak üzere aynı zamanda turizmin devamlılığı da, büyük ölçüde deniz patlıcanının yaşamının devamlılığına bağlıdır.

2016/35 sayılı 4/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğe göre deniz patlıcanlarının I Haziran-31 Ekim 2020 tarihleri arasında avlanması yasaktır. Bu tarihler dışında İzmir; Balıkesir ve Mersin illerinin belirli noktalarında avlanma gerçekleşmektedir. Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli'nin açıkladığı resmi rakamlara göre son av sezonunda 2500 ton deniz patlıcanı avcılığına izin verilmiş ve bu kapsamda 30 milyon dolar değerinde deniz patlıcanı ihraç edilmiştir. Bu rakamlar çok yüksek olmakla birlikte avcılığın sürdürülebilir bir konu olmadığı açıktır. Avlanma serbestliği ve ihraç edilen deniz patlıcanları arttıkça denizlerimizin temizliği, ekosistemin devamlılığı sağlanamayacak, bununla birlikte turizmin getirisi, ülkemize kazancı düşecektir. Kısa süreli, süreklilik arz etmeyen bu yöntemin ülkemize uzun vadede getirisinden çok götürüsü mevcuttur.

Zira bu resmi rakamlar bile sadece 2020 yılı için oldukça yüksekken, izin almadan kaçak olarak avlanan deniz patlıcanlarıyla çok ciddi rakamların gerçekleştiği görülmektedir. Kaçak avcılık son yıllarda çok ciddi miktarlarda artmıştır. İlgili Tebliğ'e göre izin verilen iller İzmir, Balıkesir ve Mersindir. Bu illerde gerçekleştirilen kaçak avcılığın yanında Aydın ilimizin Didim ilçesinde de çok yoğun olarak kaçak deniz patlıcanı avcılığı yapılmaktadır. Bu konuya ilişkin gerekli denetimlerin son dönemde arttığı vurgulanıyor olsa da cezai yaptırımlar caydırıcı değildir. TÜİK verilerine göre, deniz patlıcanı avcılığı 2014 yılı ve 2018 yılları arasında yüzde

33 kat, elde edilen gelir ise yüzde 45 kat artmıştır. Elde edilen gelirlerin miktarı ise 2048 Şıra ll * ei.HA/ 19 milyon Euro'ya kadar yükselmiştir. Kanuna göre ticari amaçla kaçak avcılık/Ya giFkişi gemilere verilen ceza 5 bin ila 50 bin TL arasında değişmektedir. Deniz patlıcanının uluslararası alanda yüksek fiyatlarda satılması nedeniyle, cezalar caydırıcı olmayıp kaçak avcılar için tolere edilebilir durumdadır.