Kamu İhale Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun pazarlık usulünü düzenleyen 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre "Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya yapım tekniği açısından özellik arz eden veya yapı veya can ve mal güvenliğinin sağlanması açısından ivedilikle yapılması gerekliliği idarece belirlenen hallerde veyahut idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması" hallerinde pazarlık usulü ile ihale yapılmaktadır.

Kamu İhale Kanununda temel ihale usulleri olarak açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü sayılmış olup, pazarlık usulü istisnai bir ihale usulü olarak öngörülmüştür. Bu istisnai usulün uygulanabilmesi için ise Kanunda bir takım haller belirlenmiştir. 21 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi de bu istisnai hallerden bir tanesidir. Uygulamada idareler bu bendi sürekli kullanmakta ve ihalelerinin çoğunu bu kapsamda yapma gayreti içerisine girmektedirler.

Kanun koyucu 21 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde iki ayrı durumu düzenlemiştir. Birinci durumda pazarlık usulünün hangi şartlarda uygulanacağı tek tek sayıldığı için bu yönde yapılacak ihalede bir sıkıntı yaşanmamaktadır.

Ancak bendin ikinci durumu" "idare tarafindan önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması..." şeklinde ifade edilmiş ve bir netlik taşımadığı için de uygulamada çok ciddi sıkıntılar yaşanmakta ve bu bent suiistimal edilebilmektedir.

Bentte idare tarafından öngörülemeyen durumlar açıkça belirtmediği için yanlış yorumlar ve uygulamalar ortaya çıkmaktadır. İdarelerin çoğu zaman kendi planlama, zamanlama ve organizasyon hatalarını bu bent kapsamında değerlendirerek pazarlık usulünü kullanmaları maddenin ruhuna aykırılık teşkil etmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, her idareye belirli zaman diliminde kaynaklarını etkili, ekonomik ve verimli kullanma yükümlülüğü getirmektedir.

İdareler, bu kanunun ilgili hükümleri doğrultusunda stratejik planlarını ve tahmini bütçe çalışmalarını yapmaktadırlar. Böylece idareler öngörebilir ve planlı hareket ederler. Bu planlama haricinde bütçelerini aşan anormal bir durum ortaya çıkması halinde 2 yılın sonunda planlarını revize ederek ek bütçe tahsisine gidebilirler. Bu ilgili kanun hükmünün tanıdığı bir yoldur.

Böylece bu kanun ile idarelerin zaman, kaynak ve organizasyon açısından öngörülebilir kurumlar olmaları sağlanır. Dolayısıyla "önceden öngörülemeyen" durumlar, idarenin iradesinden bağımsız ve kusurundan kaynaklı olmayan, olağandışı olaylar olmalıdır. Aksi takdirde sağlıklı bir planlama yapılmamış ve kamu kaynakları etkili, ekonomik ve verimli kullanılmamış demektir.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Yerel Yönetimler ve Şehircilik Politikaları Başkanı

Bu kapsamda "öngörülemeyen olay" kavramı açıklığa kavuşturulmalı bu soyut ve muğlak ibare

"idarenin kusurundan kaynaklanmayan, iradesinden bağımsız, öngörülemez ve olağandışı olay", şeklinde değiştirilmelidir. Böylece idarelerde keyfiliğe ve kamu zararına yol açan bu i durum düzeltilmeli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunuyla oluşan bu tezatlık ortadan kaldırılmalıdır.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Yerel Yönetimler ve Şehircilik Politikaları Başkanı