2559 Sayılı Polis Vazife ve Selahiyetleri Kanununun 16. Maddesinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

02.06.2007 tarihinde 5681 sayılı kanun 4.maddesi (Resmi Gazete Tarihi 14.06.2007, R.G.N 26552) ile Polis Vazife ve Salahiyetleri Kanunu'nda polisin silah kullanma yetkisini düzenleyen 16.maddesi değiştirilmiştir. Bu değişiklik ile suçla mücadele adına kolluğu gereğinden fazla güçlü kılan ciddi bir fark oluşturulmuştur. Daha önce gerek suçüstü, gerekse diğer durumlarda, sadece ağır cezalık suçlardan dolayı silah kullanma yetkisi tanınırken, değişiklik ile adli para cezasını gerektiren suçlar dahil, her türlü suç için kolluğa silah kullanma yetkisi verilmiştir. Yani basit bir . alkollü araç kullanma suçu sebebiyle, panikleyerek, dur ihtarına uymayıp kaçmaya çalışan bir şahsa karşı da bu yetki kullanılabilecektir.

Yine polise karşı şiddet unsurlu olmayan, herhangi bir direnme halinde de polis silahını kullanabilmektedir. Aradan geçen 5 yılı aşkın zaman içinde de bu yasal yetkiye dayanarak kolaylıkla silahına davranabilen polis kurşunu ile 28 i gözaltında toplam 128 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir. Hem ölenin ailesi gereksiz yere mağdur edilmekte, hem de öldüren polisin cezaevine gönderilmesi ve ailesinin perişaniyeti söz konusu olmaktadır. Bu yasa iki taraflı mağdur etmektedir. Hedef gözeterek açılan ateşlerle öldürülen vatandaşlarımız dışında sakat kalanları da göz önüne alırsak, durumun ciddiyeti, iyice ortaya çıkmaktadır. Polisin yasa ile kendisine verilen bu çok geniş yetkiye dayalı takdir hakkını "orantılı ve ölçülü" kullanacağı varsayılmış, ancak sonucun böyle olmadığı 5 yıllık zaman içinde açıkça ortaya çıkmıştır.

Ölümün vahameti ve geri dönülmezliği karşısında, silah kullanma yetkisini uluslar arası standartlara uygun hale getirmek zorunluluğu vardır. o Ateşli silah kullanılmasına ilişkin en önemli standart olan BM Kanun Adamlarının Zor ve Silah Kullanmalarına dair Temel İlkelere göre, "Kanun adamları kendilerinin ve başkalarının öldürülmelerine veya ağır bir biçimde yaralanmalarına yönelik yakın bir tehlikeye karşı müdafaa halleri ile yaşama karşı ciddi tehdit içeren ağır nitelikte özel suçların işlenmesini önlemek, bu tür bir tehlike gösteren veya emirlere direnen bir kimseyi yakalamak veya böyle bir kimsenin kaçmasını önlemek amacı dışında ve bu amaçları gerçekleştirmek için daha hafif yöntemler yetersiz kalmadıkça başkalarına karşı silah kullanamazlar. Her halükarda, sadece yaşamı korumak için kesinlikle kaçınılmaz olduğu zaman kasten öldürücü silah kullanılabilir."

Teknik imkânların ciddi şekilde gelişmesi, mobese kameralar ile denetim ve takip, suçluların yakalanmasını daha kolay ve mümkün kılmaktadır. Yakalama, polisin ve vatandaşın yaşam hakkı tehlikeye atılmadan yapılabilir. Sadece, polisin veya vatandaşın yaşam hakkını tehlikeye düşüren şiddet unsurlu direniş halinde, şiddetin maddi unsurlarının herkesin anlayabileceği şekilde ortaya çıkması durumunda ve sadece yaşamı korumak için kesinlikle zorunlu olduğu ölçüde, kasten öldürücü silah kullanılabilmelidir.

Yaşam hakkının kutsallığı ve ölümün geri dönülmezliği karşısında idam cezasının bile kaldırıldığı ülkemizde, polisin silah kullanma yetkisi uluslar arası standartlara uygun olarak düzenlenmelidir. Böylece hem vatandaşın yaşam hakkı korunmuş olacak, hem de ölenin yakınlarının mağduriyeti ve polis ve ailelerinin perişaniyeti engellenmiş olacaktır. Bu durumun toplum sosyolojisi ve psikolojisi açısından telafisi mümkün olmayacak zararlar doğurması karşısında, işbu teklifle. ..... yukarıda açıklanan sorunların yaşanmasının engellenmesi amaçlanmaktadır. 7g 10.fıkradaki, "Polis,"ibaresinden sonra kırmak ya da" ibaresinden sonra " unsurlarıyla birlikte faili" ibaresi eklenmiş, "yakalamak amacıyla zor veya silah kullanma yetkisini kullanırken, kendisine karşı silahla saldırıya teşebbüs edilmesi halinde, silahla saldırıya teşebbüs eden kişiye karşı saldırı tehlikesini etkisiz kılacak ölçüde ve" ibaresinden sonra " meşru müdafaa koşulları içinde" ibaresi eklenmiştir.

" şiddet unsurlu" ibaresi eklenmiş, " direnişi

MADDE 4 — Bu kanun yayını tarihinde yürürlüğe girer.