Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma Anlaşmasının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi

"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması" adli makamların etkinliğinin artırılmasını teminen iki ülke arasında cezai konularda adli yardımlaşmanın hukuki çerçevesini oluşturmak maksadıyla 10 Mayıs 2022 tarihinde Ankara'da imzalanmıştır.

Söz konusu Anlaşmada, geçici tedbirler, bilgi ve belge paylaşımı, tarafların ve tanıkların dinlenmesi, bilirkişi incelemesi yaptırılması, video konferans, cezai alanda tebligat, tutuklu veya hükümlülerin geçici nakli gibi konularda hükümler yer almaktadır.

Onayı istenen anlaşmanın teklife ekli Türkçe metni; taranmış PDF’ten otomatik okundu. Yabancı dildeki metinler ve imza sayfaları burada gösterilmiyor, TBMM PDF’indedir.

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükümeti (bundan böyle "Taraflar" olarak anılacaktır);

Dostluk bağlarını pekiştirmeyi ve milli egemenlik, hakların eşitliği ve içişlerine karışmama ilkelerine dayanarak cezai konularda adli yardımlaşmayı düzenleme arzusuyla,

Kendi demokratik toplumlarını ve ortak değerlerini koruyarak suçla daha etkili bir şekilde mücadele etme ve cezai konularda soruşturma, kovuşturma ve adli işlemlerde her iki ülkenin adli makamlarının etkinliğini artırma isteğiyle,

İnsan hakları ve hukukun üstünlüğüne saygı göstererek, Cezai Konularda Adli Yardımlaşma Anlaşması'nın akdedilmesine karar vermişler ve aşağıdaki hususlar üzerinde mutabık kalmışlardır:

Madde 1

Merkezi Makamlar ve İletişim Kanalları

I. Bu Anlaşma uyarınca, cezai konularda adli yardımlaşmaya ilişkin tüm konularda Merkezi Makamlar:

Türk Tarafı için: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Adalet Bakanlığı, Etiyopya Tarafı için: Etyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti Hükümeti Adalet Bakanlığıdır.

2. Taraflardan her biri, Merkezi Makamını değiştirdiği takdirde, diplomatik kanallar aracılığıyla diğer Tarafı bilgilendirir.

Madde?

Adli Yardımlaşmanın Kapsamı

1. Taraflar, işbu Anlaşma hükümleri ve bleğeliiğekTarafın i iç hukuku uyarınca, cezai konularda karşılıklı adli y mm Ni ya yi Ge .

7 LEZ MELEN ( ileri a a ar Serer EZ a

2. Cezai konularda karşılıklı adli yardımlaşma aşağıdaki konuları kapsar:

a) Belgelerin tebliğ edilmesi,

b) Her iki Taraf mevzuatına göre talebe konu eylemin suç teşkil etmesi şartıyla arama, el koyma ve müsadere,

c) Olay yeri incelemesi, bilirkişi incelemesi, şüpheli ve sanığın sorgulanması ve müşteki, tanık ve bilirkişilerin dinlenmesi,

d) Adli sicil kayıtları ile delil niteliğindeki bilgi ve belgelerin iletilmesi,

e) Kişilerin yerlerinin belirlenmesi veya kimliklerinin saptanması,

f) Talep edilen Tarafin mevzuatının elverdiği ölçüde diğer yardımlar.

3. Her iki Tarafın mevzuatı uyarınca talebe esas eylemin cezalandırılabilir olup olmadığına bakılmaksızın adli yardımlaşma sağlanır.

Madde 3 Talebin Şekli ve İçeriği

I. Ceza işlerinde karşılıklı adl? yardımlaşma talebi aşağıdaki unsurları içerir;

a) Talep eden ve talep edilen makamın adı,

b) Soruşturma veya kovuşturmanın konusu,

c) Şüpheli, sanık veya hükümlünün yanı sıra kendisinden delil elde edilecek şahısların adları ve adresleri ile mümkün olduğu ölçüde uyrukları, meslekleri, doğum yeri ve tarihleri ile anne ve baba adları,

d) Bu maddenin (c) bendinde belirtilen kişilerin yasal temsilcilerinin adları ve adresleri,

e) Talebin amacı ve talebin yerine getirilmesi için taleple ilgili davada uygulanacak kanun hükümleri de dâhil olmak üzere, suç teşkil eden unsurların tanımı ve suçun niteliğine ilişkin gerekli bilgi.

2. Talep edilen adli yardımlaşmanın türüne göre talepname aşağıdaki hususları da içerir:

ZAR, im vey A

a) Tebliğ edilecek şahsın açık kimliği, doğum tarihi ve yeri, fak yada Kovuşturma ile ilgisi ve tebliğin yapılacağı yöntem,

d) Her türlü ifade veya beyanın alınacağı ve kaydedileceği usulün tanımı,

e) Sorulacak soruların listesi,

f) Talebi yerine getirmede izlenecek her türlü usulün tavsifi,

g) Talep eden Tarafın topraklarında bulunması istenilen şahsın hak edeceği harcırah ve masraflara dair bilgi,

h) Talebin yerine getirilmesini kolaylaştırmak amacıyla talep edilen Tarafın dikkatine sunulacak diğer bilgiler,

3. Talepler ve ekindeki belgeler, talep eden makamın imzasını ve resmi mührünü taşır.

4. Adli yardımlaşma talebi yazılı yapılır. Acil durumlarda, talep edilen makamın

Merkezi Makamı elektronik yolla yapılan talepleri kabul edebilir. Böyle bir istisnai durumda, farklı bir süre kabul edilmedikçe, talebi takip eden otuz gün içerisinde talebin yazılı ve onaylı aslı talep edilen Tarafa ulaştırılır.

5. Talep edilen Taraf, talep eden Taraftan talebin yerine getirilmesinde gerekli gördüğü ek bilgiyi isteyebilir.

Madde 4

Taleplerin Yerine Getirilmesi

1. Talepler, talep edilen Tarafın kanunları ve bu Anlaşmanın hükümleri uyarınca yerine getirilir. Talep eden Tarafın istemi üzerine, talep edilen Taraf adli yardımlaşmayı, kendi kanunlarına aykırı olmadığı sürece talepte belirtilen usule göre yerine getirir.

2. Talep halinde, talep eden Tarafın temsilcileri, talep edilen Tarafın mevzuatına aykırı olmamak şartıyla adli işlemler esnasında hazır bulunabilir.

3. Talebin yerine getirilmesi tamamen veya kısmen imkânsızsa, talep edilen Tarafın Merkezi Makamı, talebin yerine getirilmesini engelleyen gerekçeleri talep eden Tarafın Merkezi Makamına derhal bildirir.

Madde 5 Geçici Tedbirler

Acil durumlarda talep eden Tarafın isteği üzerine, mevcut durumu) vebiğhik& > <aiği İLA A — altındaki yasal çıkarları korumak veya delili muhafaza altına grisi

9 2 Nui f ONEM Seed İK W* İri gn / leg, / edilen Tarafın mevzuatı uyarınca açıkça kabul edilemez bulunmadığı sürece geçici tedbirler uygulanabilir.

Madde 6 Belgelerin Tebliği

1. Talep edilen Taraf, kendi dilinde tercümeleriyle birlikte hazırlanan belgeleri, kendi kanununda öngörülen şekilde tebliğ eder.

2. Alıcının güncel adresi ve belgenin niteliği tebliğ talebinde belirtilir.

3. Talep edilen Taraf, kendi kanununda yazılı olduğu şekilde veya mümkün olması halinde talepte belirtilen şekilde düzenlenen tebellüğ belgesini gönderir. Bu belge tebellüğ tarihi ve yerini ihtiva eder.

Madde 7 Bilgi Paylaşımı

Bir Tarafın Merkezi Makamı tarafından, adli mercilerince yürütülen bir soruşturma veya kovuşturma kapsamında diğer tarafin ceza soruşturması başlatmasına neden olabilecek bilgilerin öğrenilmesi hâlinde, talep olmaksızın bu bilgiler diğer

Tarafın Merkezi Makamına gönderilebilir.

Madde 8

Bilgi ve Belgelerin Kullanılması

1. Adli yardımlaşma kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler, talep edilen Taraf dışında kullanılamaz.

2. Aşağıdaki hâllerde izin şartı aranmaz:

a) Talebe konu suçun hukuki vasfinın değişmesi.

b) Adli yardımlaşma işleminden sonra ortaya çıkan yeni şüpheli veya e, KOS) vi soruşturma ya da kovuşturmaya dâhil edilmesi. veya, > Yaşam

e) Talebe konu suçla ilgili bilgi ve belgelerin, bu suçla bağlantılı olan hukuk davalarında gerekli olması.

Madde 9 Belgelerin Geçerliliği

Bu Anlaşma uyarınca talep ve ekli belgeler her türlü tasdikden muaftır.

Madde 10

Belgelerin ve Eşyaların İadesi

Talep eden Tarafın Merkezi Makamı, işbu Anlaşmaya göre, talep edilen Tarafın Merkezi Makamı belgelerin ve eşyaların iadesinden feragat etmedikçe, bir talebin yerine getirilmesi sonucu kendisine sağlanan her türlü belge ve eşyayı mümkün olan en kısa sürede iade eder.

Madde 11 Adli Sicil

Taraflar, talep halinde, diğer Taraf vatandaşları hakkında verilen ve kesinleşen hükümlere ilişkin bilgileri birbirine gönderir.

Madde 12 Müşteki, Tanık veya Bilirkişinin Talep Eden Tarafın Huzurunda Hazır

Bulunması

I. Talep eden Tarafın yetkili makamı müşteki, tanık veya bilirkişinin huzurunda hazır bulunmasına karar verebilir ve düzenlenen çağrı kâğıdı talebe eklenir,

Makamına derhâl bildirir. ki Ca DE za sma yaptırım uygulanamaz.

3. Kişinin çağrıya uymamasından dolayı herhangi bir para cezası veya iü, İbİE al :

GEY &

4. Müşteki, tanık ve bilirkişilerin harcırah, seyahat ve iaşe giderleri Talep eden

Tarafça karşılanır.

5. Uyruğu ne olursa olsun talep eden Tarafın adli makamı önüne gönüllü olarak çıkan kişi, talep edilen Tarafın topraklarından ayrılmasından önceki eylemlerinden dolayı talep eden Tarafın topraklarında soruşturulamaz, kovuşturulamaz, alıkonulamaz, mahkum edilemez veya kişisel özgürlüğüne karşı diğer sınırlamalara tabi tutulamaz.

6. Talep eden Tarafın, topraklarında bulunmasının artık gerekli olmadığına ilişkin kişiye yaptığı tebligat ya da bildirim tarihinden otuz gün içerisinde kişinin bu ülkeyi terk etmemesi halinde, bu maddenin beşinci fikrasında öngörülen dokunulmazlık sona erer, Kişinin talep eden Tarafın topraklarını terk etmesini engelleyen bir neden bulunması durumunda, bu fikrada öngörülen otuz günlük süre dikkate alınmaz. Talep eden Tarafın Merkezi Makamı, talep edilen Tarafın Merkezi Makamını konuya ilişkin olarak bilgilendirir.

Madde 13 Tutuklu veya Hükümlülerin Geçici Nakli

1. Talep edilen Tarafın topraklarında tutuklu ya da hükümlü bulunan bir kişinin talep eden Tarafça tanık olarak hazır bulunmasına ihtiyaç duyulması halinde, kişinin kabul etmesi şartıyla, talep edilen Tarafın Merkezi Makamı, bu kişinin talep eden Tarafın topraklarına geçici olarak nakline rıza gösterebilir.

2. Bu madde uyarınca;

a) Talep eden Taraf, nakledilen kişilerin güvenliğinden sorumludur ve talep edilen Tarafça aksine bir yetki verilmedikçe, nakledilen kişiyi gözaltında tutma yetkisi ve yükümlülüğü vardır.

b) Talep eden Taraf, hazır bulunma işleminin tamamlanması üzerine, kişiyi talep edilen Tarafa geri gönderir. int talep edilen Tarafın topraklarındaki tutukluluk süresinden mahsup edilir. aye m Sh,

c) Talep eden Tarafın topraklarında geçirilen tutukluluk süresi, le kişin" da xl)

KATIR pap ve vü ark Nü Se

UN BER e i 3. Üçüncü bir devlette tutuklu veya hükümlü olan kişinin tanık olarak il r bulunmasına ihtiyaç duyulursa, Taraflar kendi topraklarından transit geçişe izin (| verebilirler. i Madde 14 E

Video Konferans

1. Talep edilen Taraf ülkesinde bulunan bir kişinin müşteki, tanık veya bilirkişi olarak talep eden Tarafın yetkili makamı tarafından dinlenmesinin gerekmesi halinde,

Al video konferans talebinde bulunulabilir. il 2. Bu talep, talep edilen Taraf yetkili makam veya mercilerinin yönetimi;altında i e ve kendi mevzuatı uyarınca yerine getirilir.

Madde 15 !

Adli Yardımlaşmanın Reddedilmesi i i 1. Karşılıklı adli yardımlaşma talepleri aşağıdaki durumlarda reddedilebilir: i ? a) Talep edilen Taraf, talebin egemenlik, ulusal güvenlik veya kamu düzenine j aykırı olacağı düşüncesindeyse, i

• i b) Talebin yerine getirilmesi talep edilen Tarafça kendi iç hukukuna aykırı i j görülürse, i ; c) Talebe konu fiilin sırf askeri suç, düşünce suçu, siyasi suç veya siyasi suçla : ii bağlantılı bir suç olması halinde, F d) Talebe konu kişinin ırkı, etnik kökeni, dini, vatandaşlığı, belli bir sosyal gruba i f mensubiyeti veya siyasi görüşleri nedeniyle bir soruşturma veya kovuşturmaya maruz : ira ! > GAR KE ye e meri iz ie MR bırakılacağına veya cezalandırılacağına ya da işkence veya kötü muameleye, gelatiZ a

Kil O kalacağına dair inandırıcı nedenlerin bulunması halinde. g le. ee) zmir

8| O ilişkin olarak bilgilendirilir. an eee azn ER... GE

Madde 16

Masraflar

1. Talep edilen Taraf, kendi ülkesinde adli yardımlaşma talebinin yerine getirilmesinden kaynaklanan olağan tüm masrafları üstlenir ve bu masrafların geri ödenmesini talep edemez.

2. Talebin olağandışı masraf gerektirmesi halinde talep eden taraf bilgilendirilir ve bahse konu masrafi karşılamayı taahhüt etmesi halinde talep yerine getirilir.

Madde 17 Dil

Adli yardımlaşma telepnamesi ve destekleyici belgeler, talep edilen Tarafin diline veya İngilizce"ye yapılmış tercümesiyle beraber gönderilir.

Madde 18 Diğer Anlaşmalarla Uyumluluk

Bu Anlaşma, Tarafların, taraf oldukları diğer uluslararası sözleşmelerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerine halel getirmez.

Madde 19

Uyuşmazlıkların Çözümü

Bu Anlaşmanın yorumlanmasından veya uygulanmasından kaynaklanan herhangi bir uyuşmazlık, Tarafların Merkezi Makamlarının bir çözüme ulaşamamaları halinde, diplomatik kanallar aracılığıyla istişare edilerek çözülür,

Madde 20

Kişisel Verilerin Korunması Taraflar, işbu Anlaşma hükümlerinin uygulanması sırasında elde edil; kişisel, verilerin korunmasından sorumludur. Bu veriler, ancak Merkezi Makamları! yazili izni Ti iu Li ile üçüncü taraflara aktarılabilir. Bu sorumluluk, işbu Anlaşmanın fshindehşöğiğ Şer 28 5 geçerlidir. li

AE ekin e si

Madde21 Yürürlüğe Girme, Değişiklik ve Fesih

1. İşbu Anlaşma, Tarafların gerekli iç yasal usullerinin tamamlandığını birbirlerine diplomatik yollarla bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girecektir.

2. Bu Anlaşma, Taraflar arasında yazılı mutabakatla her zaman değiştirilebilir. Böyle bir değişiklik, bu maddenin birinci fıkrasında öngörülen aynı usule göre yürürlüğe girer ve bu Anlaşmanın ayrılmaz bir parçası haline gelir.

3. Her bir Taraf, diplomatik kanallar aracılığıyla yazılı bildirimde bulunmak suretiyle bu Anlaşmayı her zaman feshedebilir. Fesih, bildirimin yapıldığı tarihten sonraki yüz sekseninci günde geçerlilik kazanır. Anlaşmanın feshi, fesihten önce başlatılmış olan işlemleri etkilemez.

İŞBU BELGENİN KANITI OLARAK, kendi Hükümetleri tarafından yetkili kılınan aşağıdaki imza sahipleri bu Anlaşmayı imzalamıştır.

Bu Anlaşma Ankara'da 10 Mayıs 2022 tarihinde, Türkçe ve İngilizce dillerinde, her metin aynı derecede geçerli olmak üzere, ikişer nüsha halinde tanzim edilmiştir.

Yorum farklılığı bulunması halinde, İngilizce metin esas alınır.

Türkiye Cumhuriyeti Federal Etiyopya Demokratik Hükümeti Adına Cumhuriyeti Hükümeti Adına

• T ERNİE

Yakup MOĞÜL Alemante Agidew WONDIMENE, EA

Adalet Bakan Yardımcısı Devlet Bakanı

Metnin bu bölümü (PDF s. 16–26) İngilizce metin; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)