18/3/1924 Tarihli ve 442 Sayılı Köy Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

TBMM Kâtip Üyesi , , Bayındırlık, İmar, Tali Komisyon Ulaştırma ve Turizm Esas Komisyon |İçişleri Tarih: 5-11-2024 |Esas No:2/2664 kanuni AR

''ümara p. ^ BM ^-^.Lg'- evra k

O 4 fesim 2Ö2İ GENEL GEREKÇE

Ülke olarak zor günler yaşıyoruz.

Yüksek enflasyon ve döviz kurlarındaki artış, yaşam maliyetlerini astronomik seviyelere taşıdı. Bu süreçte Vatandaşlarımızın en temel ihtiyaçlarını bile karşılaması zorlaşmışken, geleceğe dair planlar yapmaları neredeyse imkânsız hale geldi.

Birçok insan, yalnızca günü kurtarmaya odaklanmak zorunda kalıyor.

Özellikle kırsal kesimde yaşayan Vatandaşlarımız için bu durum daha da karmaşık bir hâl alıyor.

442 sayılı Köy Kanunu'nun sağladığı arsa bedeli olmaksızın ev yapma hakkı bile bu ekonomik şartlarda işlevini yitirmiş durumda.

442 sayılı Köy Kanunu, köylülerimize belirli haklar tanıyan bir yasadır. Bu yasanın sunduğu avantajlardan biri, kırsal kesimde yaşayanların belirli koşullarla arsa bedeli ödemeden kendi evlerini yapabilmeleridir. Bu düzenleme, köylerde yaşam standardını yükseltmek ve şehir merkezlerine olan göçü azaltmak amacıyla getirilmiş bir hak olarak görülmektedir.

Ancak, yüksek enflasyon ve döviz kurlarındaki kontrolsüz artış nedeniyle inşaat maliyetleri yükselmiş durumda. Bir ev inşa etmek için gereken temel malzemeler olan çimento, demir, tuğla gibi ürünlerin fiyatları, son yıllarda ciddi oranda arttı. Bu maliyet artışı, köylülerin kendi evlerini inşa etme hayalini büyük ölçüde sekteye uğratıyor.

Ayrıca, kırsal kesimdeki ekonomik fırsatların azlığı, köylülerin bu tür projelere yatırım yapma isteğini de olumsuz etkiliyor. Bu da uzun vadeli yatırımlar yapma firsatlarını kısıtlıyor. Bu nedenle, 442 sayılı Köy Kanunu"nun sunduğu arsa bedelsiz ev yapma hakkı gibi avantajlar dahi köylüler için cazip olmaktan çıkabiliyor.

Hak sahiplerine tanınan 5 yıllık (2019-2024) uzatma süresi içerisinde yaşanan çeşitli mücbir sebepler, Vatandaşlarımızın bu haktan tam anlamıyla faydalanamamasına yol açtı.

Bu süreçte, özellikle 2020 yılında patlak veren ve dünya çapında etkili olan Covid-19 salgını, ekonomik durgunluk ve 2023'te yaşanan büyük deprem felaketleri Vatandaşlarımızın karşı karşıya kaldığı en büyük zorluklar arasında yer aldı.

Covid-19 salgını, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de ekonomik dengeleri alt üst etti. Salgın sürecinde iş yerleri kapanmak zorunda kaldı, birçok kişi işini kaybetti ve gelir kaybı yaşadı. Ekonomik zorluklar nedeniyle pek çok kişi bu dönemde temel ihtiyaçlarını bile karşılamakta güçlük çekti. Bu durum, hak sahiplerinin uzatma süresi içerisinde üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirmesini büyük ölçüde engelledi.

Diğer yandan, 2023 yılında yaşanan deprem felaketleri özellikle Güneydoğu ve Akdeniz bölgelerinde büyük yıkımlara neden oldu. Depremden etkilenen Vatandaşlar evlerini, iş yerlerini kaybetti ve yaşam mücadelesi vermek zorunda kaldı. Bu zorlayıcı koşullarda, Vatandaşlarımızın uzatma süresine ilişkin işlemlerini tamamlaması oldukça zorlaştı. Depremin yıkıcı etkisi yalnızca maddi değil, psikolojik olarak da birçok kişiyi etkiledi, bu da insanların normal hayatlarına dönmesini daha da güç hale getirdi.

Sonuç olarak; Devletimiz, yaşanmakta olan bu mağduriyetleri gidermek adına gerekli düzenlemeleri ivedilikle yapmalıdır.

Bu bağlamda; 442 sayılı Köy Kanunu'nun Geçici 5.Maddesinde değişiklik yaparak hak sahiplerine tanınan sürenin 5 yıl daha uzatılmasının köylülerimiz için yeni bir umut ışığı olacağını düşünmekteyiz.