Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye Cumhuriyeti'nin köklü kurumlarından olan ve 198 yıllık tarihi geçmişe sahip Zabıta Teşkilatı, belediye sınırları içinde belde halkının sağlık, huzur ve düzenini sağlama görevini üstlenen özel kolluk kuvvetidir. Zabıta teşkilatı mensupları, hali hazırda 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında Genel İdari Hizmetler (GİH) sınıfında görev yapmaktadır. Ancak, zabıta personelinin görev tanımı, çalışma koşulları ve üstlendikleri sorumluluklar, GİH sınıfının genel çerçevesinin çok ötesine geçmektedir.

Zabıta teşkilatı mensupları:

• 7724 esasına göre vardiyalı çalışma düzeninde görev yapmakta,

• Resmi tatil, bayram, hafta sonu gözetmeksizin kesintisiz hizmet vermekte,

• Can ve mal güvenliği riski altında görev icra etmekte,

• Kamu düzeninin sağlanmasında aktif rol üstlenmekte,

• Kolluk kuvveti yetkisiyle donatılmış olarak görev yapmaktadır.

Ülkemizde Zabıta Teşkilatı Mensuplarının mesleklerini ifa ederken yaşadıkları zorluklar ve problemler gerek toplumsal gerekse yönetimsel boyutta her geçen gün daha net bir şekilde kendini göstermektedir. Küresel pandemi döneminde de bu durum şeffaf ve hissedilir bir şekilde ortaya çıkmıştır. Zabıta Teşkilatı Mensupları küresel salgın dolayısıyla canlarına hiçe sayarak can siperane bir şekilde vatandaşın olduğu her alanda gece gündüz demeden çalışmalarını sürdürmüştür. Tek amacı vatandaşın esenlik ve huzurun sağlamak olan Zabıta Teşkilatı Mensupları kimi zaman yaşlı vatandaşlara ekmek götürmüş, kimi zaman emekli bir teyzenin maaşını çekip kendisine ulaştırmış, kimi zaman hayvanları aç ve susuz kalan vatandaşın hayvanlarını mağduriyetten kurtarmıştır. Özellikle küresel pandemi döneminde GİH sınıfı personeli yarı zamanlı ve esnek çalışma yaparken, Zabıta Teşkilatı Personeli çalışma sürelerini arttırarak vatandaşın memnuniyeti, huzur ve esenliği için gece gündüz demeden çalışmıştır. Küresel Salgın sebebiyle sahada görev yaparken şehit düşen Zabıta Teşkilatı Personeli sayısı da yadsınamaz derecede çoktur. Normal Şartlar altında ise Zabıta Teşkilatı Mensupları tabiri caizse kelle koltukta çalışmaktadır. Kendisini savunacak hiçbir silahı da olmayan zabıtalar her sabah aileleri ile helalleşerek evlerinden ayrılmaktalar; bir saniye sonra nerede ve hangi halde olacaklarını da bilememektedirler. Görevini kanunlara uygun bir şekilde yerine getirmekte olan Zabıta Teşkilatı Personeli seyyar satıcı ve esnaf ile yaşamış olduğu polemik ve gerginlik durumunda hedef olmakta; yaşanan olaylar şahsileştirilerek tehdit telefonları almakta, mesai bitiminde de farklı şahısların yaralama ve saldırılarına da maalesef maruz kalmaktadırlar.

Son yıllarda, özellikle deprem, sel, yangın gibi doğal afetlerde ve COVID-19 küresel salgını sürecinde, zabıta teşkilatının önemi ve üstlendiği kritik rol daha da belirgin hale gelmiştir. Bu dönemde:

• GİH sınıfındaki diğer personel esnek ve uzaktan çalışma imkanlarından yararlanırken, zabıta personeli sahada aktif görev yapmış, TL MN

• Vatandaşların temel ihtiyaçlarının karşılanmasında hayati rol oynamış, ŞE a

• Salgın tedbirlerinin uygulanmasında ön safta yer almış, RA

• Bu süreçte çok sayıda zabıta personeli görev başında hayatını kaybetmiştğ! Mevcut durumda zabıta personelinin karşılaştığı temel sorunlar şunlardır:

1. Görev riskleri ile özlük hakları arasındaki dengesizlik

2. Çalışma saatlerinin düzensizliği ve yoğunluğu

3. Yasal koruma eksikliği

4. Mesleki güvence yetersizliği

5. Görev tanımı ile istihdam rejimi arasındaki uyumsuzluk

Anayasamızın temel ilkelerinden olan "ölçülülük, adalet ve eşitlik" prensipleri gereğince, zabıta personelinin görev niteliği ve çalışma koşulları dikkate alınarak ayrı bir hizmet sınıfında değerlendirilmesi zorunlu hale gelmiştir. Bu düzenleme ile:

• Zabıta personelinin özlük haklarının iyileştirilmesi,

• Mesleki güvencelerinin artırılması,

• Görev tanımlarıyla uyumlu bir istihdam rejiminin oluşturulması,

• Teşkilatın kurumsal kapasitesinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

Bu gerekçelerle, 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yapılacak değişiklikle "Zabıta Hizmetleri Sınıfı"nın oluşturulması, hem kamu hizmetlerinin etkin sunumu hem de zabıta personelinin hakları açısından zorunluluk arz etmektedir. MADDE GEREKÇELERİ