Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun yürürlüğe girdiği tarihte Türk Silahlı Kuvvetlerinde (TSK) görev yapan sivil memurlar, "asker kişi" oldukları gerekçesiyle sendikal haktan mahrum bırakılarak sendika üyesi olamayacaklar arasında yer aldıklarından TSK'da görev yapan memurlara yönelik Savunma ve güvenlik hizmetlerine yasada yer verilmemiştir.

Kamu görevlilerinin sendikal haklarını düzenleyen yasanın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, memurların sendikal faaliyetlerde bulunabilecekleri hizmet kolları belirlendiği gibi, sendika üyesi olamayacaklar da kanunun 15'inci maddesinde sıralanmıştı. Kanunun /izmet kolları başlıklı 5'inci Maddesinde; "Büro, bankacılık ve sigortacılık hizmetleri; Eğitim, öğretim ve bilim hizmetleri; Sağlık ve sosyal hizmetler; Yerel yönetim hizmetleri; Basın, yayın ve iletişim hizmetleri; Kültür ve sanat hizmetleri; Bayındırlık, inşaat ve köy hizmetleri; Ulaştırma hizmetleri; Tarım ve ormancılık hizmetleri; Enerji, sanayi ve madencilik hizmetleri; Diyanet ve vakıf hizmetleri" şeklinde 11 ayrı hizmet kolu belirlenmiş ve hâlihazırda sendikalar bu hizmet kollarına göre faaliyetlerini yürütmektedirler.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2'nci Dairesinin 45912/06 M. Gökçe İÇEN Başvurusuna ilişkin "37 Mayıs 2011 tarihli İÇEN-TÜRKİYE" kararı sonrasında Anayasa Mahkemesinin 20 Eylül 2012 tarih ve 2012/45E.ve 2012/125 K. sayılı Kararında TSK'da görevli sivil memurların asker kişi olmadıkları, sivil birer devlet memuru olduklarına hükmetmesi ve nihayetinde Anayasa Mahkemesinin SİME-SEN'in kuruluşundaki 10 Nisan 2013 tarihli ve 2013/21 E., 2013/57 K. sayılı Kararı ile 4688 sayılı kanunun 15/g bendini iptal ederek TSK'da çalışan sivil memurların sendika kurabileceklerine karar vermesi sonrasında; Kanunun Sinci Maddesine Savunma ve güvenlik hizmetleri ilave edilmesi yerine, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nca Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Kapsamına Giren Kurum ve Kuruluşların Girdikleri Hizmet Kollarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmelikte değişiklik yapılarak 01-Büro, bankacılık ve sigortacılık hizmetleri hizmet kolunda yer alan işyerleri listesine ilave edilerek mağdur edilmişlerdir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu'nun Kuruluş başlıklı 4'üncü maddesinde "Sendikalar hizmet kolu esasına göre, Türkiye çapında faaliyette bulunmak amacıyla bir hizmet kolundaki kamu işyerlerinde çalışan kamu görevlileri tarafından kurulur. Bir hizmet kolunda birden fazla sendika kurulabilir. Meslek veya işyeri esasına göre sendika kurulamaz" hükmü yer almaktadır. Aynı Kanunun 5'inci maddesine dayanılarak yürürlüğe konulan 07/09/2001 tarihli ve 24516 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu Kapsamına Giren Kurum ve Kuruluşların Girdikleri Hizmet Kollarının Belirlenmesine İlişkin Yönetmeliğin Hizmet Kollarının Belirlenmesi başlıklı 4'üncü Maddesinde; "Bu kurum ve kuruluşların merkez ve taşra teşkilatına bağlı tüm birimler ile yine bu kuruluşlara bağlı döner sermaye, fonlar ve kefalet sandıkları, bağlı ortaklık ve müesseseler j ki N MARY AN de asıl işyerinden sayılır. Ve HAL NN

(Ek:RG-19/3/2002-24700) Bu Yönetmeliğe ekli listede yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının özelleştirme kapsam ve programına alınmaları halinde özelleştirme kapsam ve programına alınmadan önce görevleri itibariyle belirlenmiş hizmet kollarında değerlendirilmeye devam edilir. Bağlı ortaklıklardan özelleştirme kapsam ve programına alınan kurum ve kuruluşlar da önce bağlı bulundukları teşebbüslerin hizmet kolunda değerlendirilir. " hükmü yer almaktadır.

4857 sayılı Yasanın 2'inci maddesinin gerekçesinde iş yeri tanımı teknik bir amaca, diğer bir deyişle mal ve hizmet üretimine yönelik ve değişik unsurlardan meydana gelen bir birim olduğu belirtilmiştir. Bu bağlamda 2'inci maddede "iş yeri, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütündür" hükmü yer almaktadır.

Çalışanların mensup oldukları asıl işyerinde ortak menfaatlerini koruyabilecekleri ve faaliyetlerini sürdürebilecekleri bir sendikaya üye olmaları büyük önem arz etmektedir. Bu kapsamda savunma ve güvenlik hizmetlerini yürüten Türkiye Cumhuriyeti Milli Savunma Bakanlığına bağlı Türk Silahlı Kuvvetleri kurum ve kuruluşlar, İç İşleri Bakanlığına bağlı Jandarma Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü ile Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde görevli kamu çalışanlarının sendikal yasaklarının Anayasa Mahkemesinin kararlarıyla ortadan kaldırılması sonrasında evrensel hukuk ilkelerine aykırı bir şekilde asıl işyerleriyle hiçbir benzerliği olmayan mevcut hizmet kollarından birisine (01- Büro, bankacılık ve sigortacılık hizmetleri) eklenerek Anayasamızın Kanun Önünde Eşitlik başlıklı 10'uncu maddesindeki "aynı kanuna tabi eşitler arasındaki eşitlik ilkesi"ne aykırı düzenleme yapılması dolayısıyla hukuka aykırı düzenlemelerin değiştirilmesi/iptali zorunlu hale gelmiştir. MADDE GEREKÇELERİ

Onayı istenen anlaşmanın teklife ekli Türkçe metni; taranmış PDF’ten otomatik okundu. Yabancı dildeki metinler ve imza sayfaları burada gösterilmiyor, TBMM PDF’indedir.

MADDE 1- 25/6/2001 tarihli ve 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun Hizmet kolları başlıklı 5'inci maddesinin birinci fıkrasının 11'inci bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 12'nci bent eklenmiştir.

12. Savunma ve güvenlik hizmetleri.

MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.