65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Tali Komisyon

Esas Komisyon (Plan ve Bütçe Tarih: 27-2-2025 |Esas No:2/2950

2 6 $wat 2075 Ne: İGESEOİ

RR wwwwşwm

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına Göre; 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmeliğin 5/1 ve 5/2 maddeleri uyarınca Cezaevinde bulunan tutuklu ve hükümlüler Adres Kayıt Sisteminde (AKS) kayıtlı adresinin bulunduğu Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına kendisi yazılı olarak gerekli belgelerle aylık başvurusunda bulunabileceği gibi bu kişiler Veli/Vasi/Vekil/Cezaevi Yönetimi aracılığıyla da AKS'de kayıtlı adresinin bulunduğu Vakfa başvuru yapabilmektedir.

Teoride tutuklu ve hükümlülerin aylık için başvuru yapabilmelerinin önünde hiçbir engel bulunmazken bu başvurular pratikte pek mümkün olmamaktadır. Zira Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bu başvurular için "Bütünleşik Sosyal Yardım Hizmetleri Bilgi Sistemi" adlı bir modülü kullanmakta bu modül de başvurucunun adres bilgilerini otomatik olarak MERNİS"ten aldığından sadece asıl adresi çekebilmektedir. Adres Kayıt Sistemi Uygulama Yönergesinin 7/3 maddesine göre ceza infaz kurumları yerleşim yeri adresi olarak değil diğer adres olarak kaydedilmektedir. Böylece cezaevinde tutulan biri için cezaevi asıl adres olarak kaydedilemediğinden kişinin yerleşim yeri adresi ya kapalı ya da halihazırda ikamet edemediği bir yer olarak görünmektedir.

Tutuklu veya hükümlü asıl adresini bulunduğu cezaevine aldırmak istediğinde de Nüfus Müdürlükleri yukarıdaki maddeye aykırı olduğu gerekçesiyle talebi reddetmektedir. Eğer vasi veya vekil ilgili belgelerle kişinin asıl yerleşim yerinde bulunan vakfa başvuru yaparsa mahpusun aslında ikamet edemediği bir haneye sosyal inceleme yapılmakta ve ikamet edemediği bu hanenin geliri kişi başı muhtaçlık sınırının üzerindeyse aylık başvurusu talebi yine reddedilmektedir.

Kamu Denetçiliği Kurumu da 08/08/2018 tarih, 95802452-101.07.04-E.14038 sayılı kararında "yıllardır cezaevinde bulunan ve hiçbir geliri olmayan bir kişinin "sürekli kalma niyetiyle oturulan yer" olarak tanımlanan yerleşim yeri adresi kaydı nedeniyle engelli aylığından faydalanamamasının hakkaniyete aykırı olduğunu değerlendirmiş ve bir kamu hizmeti olarak yapılan bu başvurularda diğer adres bilgisinin de sistemden çekilebilmesi gerektiğini" ifade etmiştir.

5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu"nun "faydalanılan kamu hizmetleriyle sınırlı olmak üzere adrese dayalı olarak yürütülen iş ve işlemlerde diğer adres, yerleşim yeri adresi ile aynı hukuki değere sahiptir. Kurumlar yürütecekleri iş ve işlemlerde yerleşim yeri adresi gibi diğer adres bilgilerini de esas alır. " içerikli 48 maddesinin dördüncü fıkrası açık olduğundan söz konusu aylık başvuruları yapılırken hukuki olarak yerleşim yeri adresi ile aynı değere sahip diğer adres bilgisinin de esas alınmasının yolunun açılmalıdır.