Enfal Katliamının Soykırım Olarak Tanınmasına Dair Kanun Teklifi

DEM Parti Grup Başkanvekili Kars Milletvekili Tali Komisyon Dışişleri Esas Komisyon İçişleri

Tarih: 15-4-2025 oo (Esas No:2/3056

15 Kisan 2025. Ne: (g(95y

Orta Doğu halklarının son yüzyılda tanıklık ettiği en büyük insanlık suçlarından biri, 1986-1989 yılları arasında Irak Baas rejimi tarafından Kürt halkına yönelik gerçekleştirilen Enfal Soykırımıdır. Bu süreçte Irak Kürdistanı'nda yaşayan Kürt halkı, Saddam Hüseyin'in emriyle, sistematik bir biçimde bombalanmış, kimyasal silahlarla hedef alınmış, toplu katliamlara maruz bırakılmış, köyleri yakılıp yıkılmış, zorla yerinden edilmiş ve kitlesel mezarlara gömülmüştür.

"Enfal Harekâtı" adı altında yürütülen bu saldırılar, açıkça bir halkın kimliğini, varlığını ve yaşam hakkını ortadan kaldırmayı hedeflemiş; genç, yaşlı, kadın, erkek, çocuk demeden yaklaşık 200 bine yakın insan katledilmiş, 4.500'ün üzerinde köy yakılmış, 1 milyondan fazla insan mülteci durumuna düşürülmüş, okul, cami, hastane gibi sivil yapılar dahi bombalanarak yıkılmıştır. Enfal Harekatı, sadece bir askeri operasyon değil; etnik temizlik ve soykırım suçunu tüm çıplaklığıyla ortaya koyan bir devlet terörüdür.

Bu saldırıların zirve noktası, 16 Mart 1988'de Halepçe'de gerçekleşmiştir. Irak ordusu, bu Kürt kentine karşı kimyasal silahlar kullanarak, aralarında bebeklerin de bulunduğu 5 binden fazla sivili bir günde katletmiştir. Bu, modem tarihin en ağır sivil katliamlarından biri olarak kayda geçmiştir.

Irak Yüksek Ceza Mahkemesi, 1 Mart 2010 tarihinde Enfal Harekatı'nın bir parçası olan Halepçe Katliamı'nı resmen soykırım olarak tanımış, Irak Parlamentosu ve Kürdistan Bölgesel Yönetimi Meclisi de bu kararı benimsemiştir. Ayrıca İngiltere, İsveç ve Norveç parlamentoları, Enfal Harekâtı'nı "Kürt soykırımı! olarak tanımış ve bu insanlık suçunu resmen mahkum etmiştir.

Saddam Hüseyin rejimi döneminde yaşanan bu korkunç suçlar, uluslararası hukuk açısından soykırım tanımını tüm yönleriyle karşılamakta, sivillere yönelmiş sistematik ve kasıtlı saldırılar üzerinden tanımlanan insanlığa karşı suçların en somut örneklerinden biri olarak karşımıza çıkmaktadır.

Enfal Katliamı, sadece Irak Kürtlerinin değil; Türkiye, İran ve Suriye'de yaşayan Kürtlerin de ortak hafızasında yer eden, halklar arası barışın ve ortak yaşamın inşası önünde hâlâ etkisini sürdüren büyük bir travmadır. Her yıl 14 Nisan, Enfal'de katledilenleri anma günü olarak kabul edilmektedir. Bu tarihte, Kürt halkı hem hayatını kaybedenleri anmakta hem de bu tür suçların bir daha yaşanmaması için adalet ve tanınma talebini yükseltmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti'nin, Kürt halkının tarihsel olarak maruz kaldığı bu soykırımı tanıması, yalnızca bir ahlaki sorumluluk değil, aynı zamanda tarihsel yüzleşmenin ve onarıcı adaletin temel bir adımı olacaktır. Türkiye, Enfal'i soykırım olarak tanıyarak, Kürt halkıyla ilişkilerde demokratikleşmenin ve hakikatin önünü açacak; bölgedeki halklar arası eşitlik ve barış zemininin güçlenmesine katkıda bulunacaktır.

Bugün bölge halkları benzer insanlık suçlarıyla yeniden karşı karşıya kalmaktadır. Enfal'de yaşananlar gibi saldırılar artık gizlenememekte; uluslararası hukukta ve halkların vicdanında mahkum edilmektedir. İnsanlık suçları işleyen iktidarlar, er ya da geç bu suçlardan dolayı tarihe kara bir leke olarak geçmekte, adalet karşısında yargılanmaktadır.

Bu gerekçelerle, Enfal Katliamı'nın Türkiye tarafından resmen soykırım olarak tanınması yönündeki bu kanun teklifimiz, toplumsal adaletin tesisi, halklar arası barışın güçlendirilmesi ve Türkiye'deki çok kimlikli toplum yapısının demokratikleşmesi açısından yaşamsal bir adımdır.