Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye'de son yıllarda yaşanan ekonomik gelişmeler, özellikle dar ve sabit gelirli kesimleri: derinden etkilemektedir. Enflasyon oranlarındaki artış, temel tüketim ürünlerinin fiyatlarındaki hızlı yükseliş ve alım gücündeki ciddi düşüş vatandaşların yaşam standartlarını tehdit eder hâle gelmiştir. Bu gruplar içerisinde en kırılgan kesimlerden biri kuşkusuz emeklilerdir. Bugün emekliler, sadece gelir yetersizliğiyle değil, aynı zamanda sosyal yaşamdan dışlanma, yoksullukla mücadele etme ve yaşlılık dönemini onuruna yakışır bir şekilde geçinememe tehdidiyle karşı karşıyadır.

2025 yılı itibarıyla en düşük emekli aylığı 14.469 Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Sendikaların son verilerine göre açlık sınırı 23.615 lirayı aşmış durumdadır. Bu veriler, en düşük emekli aylığı alan vatandaşlarımızın bırakın yoksulluk sınırını, açlık sınırının bile altında bir gelirle yaşamlarını sürdürmeye çalıştıklarını açıkça ortaya koymaktadır. Bu durum, emeklilerin temel gıda, barınma, sağlık ve ulaşım gibi en temel ihtiyaçlarını dahi karşılamakta zorlandığını, sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmayan bir yaşam mücadelesi verdiklerini göstermektedir.

Sosyal devlet anlayışı, sadece asgari düzeyde yaşamı idame ettirmeyi değil, bireylerin onurlu ve insan haysiyetine yaraşır bir yaşam sürmelerini güvence altına almayı hedefler. Emekli aylıklarının asgari ücretin altında kalması, bu anlayışı zedelediği gibi, toplumsal aidiyet duygusunu da aşındırmakta; vatandaşların devlete ve sosyal güvenlik sistemine olan güvenini sarsmaktadır. Bu nedenle en düşük emekli aylığının, asgari ücret düzeyinin altına düşmemesi yasal güvenceye kavuşturulmalıdır.

Özellikle dini ve kültürel anlamda büyük bir yere sahip olan Kurban Bayramı, toplumumuz açısından yalnızca bir ibadet değil; aynı zamanda dayanışma, paylaşma ve toplumsal birlik duygularının yeniden inşa edildiği önemli bir dönemdir. Ancak emeklilerimizin büyük bir kısmı, mevcut gelirleriyle kurban kesmek bir yana, bayram temel ihtiyaçlarını dahi karşılamakta zorlanmaktadır. 2025 yılı itibarıyla büyükbaş hayvanlarda bir hisse bedeli 25.000 TILyi, küçükbaş kurbanlıklar ise 10.000 TL.*yi aşmış durumdadır. Bu rakamlar, emeklilerin büyük çoğunluğu açısından yalnızca kurban ibadetinden değil, bayramın manevi ve sosyal anlamından da uzak kalmalarına neden olmaktadır.

Bu çerçevede, emeklilere yılda iki kez ödenmekte olan bayram ikramiyelerinin, yalnızca sembolik bir katkı değil; sosyal yardımlaşma ve gelir dağılımında adaleti gözeten bir destek mekanizması olduğu unutulmamalıdır. Bayram ikramiyeleri, sadece ekonomik değil, aynı zamanda psikolojik ve toplumsal açıdan da önem arz etmektedir. Emeklilerin bayramlarda çocuklarına harçlık verebilmesi, torunlarına küçük hediyeler alabilmesi, toplumsal hayata katılabilmesi; onların insan onuruna yaraşır bir yaşam sürmeleri açısından belirleyicidir.

Bu gerekçelerle, emeklilere ödenen bayram ikramiyesinin tutarının artırılması bu ödemenin kamu maliyesine yükü hesaba katılsa dahi, sosyal devlet ilkesinin gereği ve toplumsal adaletin bir zorunluluğu olarak değerlendirilmelidir. Devletin en büyük güvencesi, geçmişte bu ülkeye yıllarını vermiş olan emeklilerimizin bugün onurlu bir yaşam sürmesini sağlayacak sosyal politikaları hayata geçirebilmesidir.

Sunulan bu kanun teklifiyle, En düşük emekli aylığının net asgari ücret düzeyinden az olamayacağı hüküm altına alınarak, emeklilerin yaşamlarını insan onuruna uygun bir biçimde sürdürebilmeleri amaçlanmaktadır.

Öte yandan Ramazan ve Kurban bayramlarında tüm emeklilere bayram ikramiyesinin de sosyal devlete yakışır şekilde artırılarak bu destek mekanizmasının istikrarlı ve eşitlikçi biçimde sürdürülmesi sağlanmaktadır.

Bu düzenlemeler, yalnızca bir gelir artırımı değil, aynı zamanda yıllarını bu ülkeye vermiş milyonlarca yurttaşımıza yönelik bir vefa göstergesi ve anayasal bir yükümlülüğün gereğidir. Emeklilik bir lütuf değil, kazanılmış bir haktır. Bu hakların sosyal devlet ilkesine uygun biçimde günümüz koşullarına uyarlanması, toplumsal barışın ve sosyal güvenliğin sürdürülebilirliği açısından zorunludur.