Avukatlık Kanunu ile Yükseköğretim Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Hukuk alanındaki bilgi ve yetkinliğin ölçülmesi ve artırılması amacıyla hukuk mesleklerinde faaliyette bulunmak isteyen hukuk fakültesi mezunları için Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavında başarılı olma şartı veya İdari Yargı Ön Sınavında başarılı olma şartı 7188 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına dair Kanunun 5 inci maddesi ile getirilmiştir. Düzenlemeye göre bu mesleklere ilişkin özel kanunlarda aranan diğer şartlar saklı tutulmuştur. Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavına hukuk fakültesi mezunları ile yabancı bir hukuk fakültesini bitirip denklik belgesi alanlar girebilmektedir. Bu sınavda başarılı olanlar avukatlık ve noterlik stajına başlayabileceği gibi adli ve idari yargı hâkim ve savcı yardımcılığı yazılı yarışma sınavlarına da girebilecektir. İdari Yargı Ön Sınavına ise, hukuk fakültesi mezunu olmayıp, programlarında hukuk bilgisine yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört yıllık yükseköğrenim yapmış veya bunlara denkliği kabul edilmiş yabancı öğretim kurumlarından mezun olanlar girebilmektedir. Bu sınavda başarılı olanlar idari yargı hâkim ve savcı yardımcılığı yazılı yarışma sınavına girebilecektir. Böylelikle, her iki kaynak için de bir ön sınavda başarılı olma şartı getirilmiştir.

Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı yılda en az bir defa, İdari Yargı Ön Sınavı ise iki yılda en az bir defa olacak şekilde Adalet Bakanlığı ile imzalanacak protokole göre Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından uygulanacağı da hüküm altına alınmıştır. Söz konusu sınav ilk defa 29 Eylül 2024 tarihinde uygulanmıştır. Ancak sonuçlara göre bazı istatistiki veriler tek başına sınavın yeterli olmadığını göstermiş ve başarıya ulaşmak için başka birtakım önlemlerde alınması gerektiğini gözler önüne sermiştir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki bu sınavın gerekliliği konusunda bütün hukukçular arasında tam bir uzlaşı bulunmaktadır. Hukuk fakültesi ve mezun sayısındaki artış, avukatlık mesleğine giriş için herhangi bir standardın ve elemenin olmaması, tüm dünyada avukatlığa girişte ciddi sınavların öngörülmesi gibi sebeplerle bu sınav ülkemiz için de son derece önemlidir. Nitekim; Barolar, hukuk fakülteleri ve yargının diğer mensupları böyle bir sınavın getirilmesini ısrarla talep etmişlerdir.

Hukuk Mesleklerine Girişte uygulanacak bir sınavı desteklemekle birlikte, hukuk eğitimine ilişkin sorunların ele alınması ve kalitenin artırılması gerektiğini de ayrıca düşünmekteyiz. Nitekim strateji belgelerine bakıldığında bu başlıkta çok sayıda faaliyetin öngörüldüğünü ve en son hukuk fakültelerine girişte başarı sıralamasının yüz bine çekildiğini görmekteyiz. Bu sebeple hem hukuk eğitiminde kaliteyi artıracak adımlar hem de iyi bir sınav uygulamasının beraber yürütülmesi yerinde olacaktır.

Ülkelerde çeşitli şekillerde uygulanan bu sınavın devam etmesi, eksikleri ve sorunlu yönleri varsa gözden geçirilerek daha da geliştirilmesi yolunda katkı sunulması gerekir. Sınav müfredatında yapılan eklemelerle birlikte hayli zor bir eğitim dönemi geçiren hukuk fakültesi öğrencilerinin iş yükü de göz önüne alınarak sınavda başarılı olmak için uygulanan barajın motivasyonu da artırması amacıyla altmış puana çekilmesi yerinde olacaktır. Unutulmamalıdır ki sınavda ülke genelinde düşük oranda başarı gösterilmesi ve baraj puanını alamayan, tekrar hazırlanmak durumunda kalan öğrencilerin yaşadığı sıkıntılar sınava ilk defa girecek mezunlar içinde umut kırıcı olacaktır. Teklifimiz mevcut durumun iyileştirilmesi için bu doğrultuda hazırlanmıştır.