4/11/1981 Tarihli ve 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

7188 sayılı ve 17/10/2019 tarihli Ceza Muhakemesi Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 5 inci maddesi ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa eklenen Ek Madde 41'de hâkimlik, savcılık, avukatlık ve noterlik meslekleri için getirilen "Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ile İdari Yargı Ön Sınavı" düzenlenmektedir.

Bu Hükümde; Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ile İdari Yargı Ön Sınavında adayların hukuk bilgilerinin hangi alanlardan ölçüleceği sıralanmıştır. Ne var ki; hukuk fakültelerinde okutulan zorunlu derslerden olmasına rağmen, "Milletlerarası Özel Hukuk" dersinin Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ile İdari Yargı Ön Sınavında adayların sorumlu tutulduğu dersler arasında yer almadığı görülmektedir.

Milletlerarası Özel Hukuk, yabancı hukuk olmamakla beraber, milli hukukumuzun asli ve kapsamlı bir parçasıdır. Milletlerarası Özel Hukuk dersi, Türkiye'de bütün hukuk fakültelerinde ve hatta bu dersi müfredatına dâhil etmiş diğer fakültelerde de okutulmaktadır.

Milletlerarası Özel Hukuk alanı, yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yurtdışındaki Türk vatandaşları veya yabancı devletlerle bir şekilde ilişkili olan tüm özel hukuk uyuşmazlıklarında, yabancıların Türkiye'deki hak ve özgürlükleri ile Türk vatandaşlığına ilişkin konularda tatbik alanı bulmaktadır.

Bu kapsamda son yıllarda Türkiye'nin gündemini oluşturmuş en önemli konulara bakıldığında; göç, sınır kontrolü, iltica, yabancı yatırımlar, yabancı sermaye, uluslararası ticari ilişkiler, uluslararası yatırım ilişkileri ile Türkiye'ye giriş, çıkış, ikamet, çalışma izinleri, Turkuaz Kart, yabancıların taşınmaz mal edinmesi, suçluların iadesi ve yabancıların sınır dışı edilmesi gibi konular Milletlerarası Özel Hukuk alanına girdiği görülecektir.

Bunların yanında, yurt dışı Türklerin ve akraba topluluklarının hukuki sorunları, başta yatırımcı vatandaşlığı olmak üzere Türk vatandaşlığının kazanılması, Türk vatandaşlığının kaybı, Mavi Kart sahiplerinin Türkiye'deki hukuki statüsü, yurt dışında yatırım yaparak ülke ekonomisine katkı sağlayan yatırımcıların hakları ve Türkiye'de yaşayan yabancıların toplumsal hayatta karşılaştıkları sorunların kayda değer bir kısmı yine Milletlerarası Özel Hukuk derslerinde işlenmektedir.

Türkiye'de bulunan yabancıların ve yurt dışındaki Türk vatandaşlarının ilişkili olduğu; evlenme, boşanma, mal rejimleri, velayet, nafaka, soy bağı, evlat edinme gibi aile hukukuna ilişkin; vesayet, hacir, kayyımlık, gaiplik gibi kişiler hukukuna ilişkin; miras hukukuna ilişkin; milletlerarası ticari akitler, fikri ve sınai mülkiyet hakları, yabancı sermaye yatırımları gibi milletlerarası ticaret hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar Türk mahkemelerinin önüne geldiğinde münhasıran Milletlerarası Özel Hukuk kuralları çerçevesinde çözümlenmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı hakkının sınırları, uluslararası tebligat ve istinabe, uluslararası arabuluculuk anlaşmalarına Türkiye?de hukuki sonuç bağlanması gibi konular da yine milletlerarası usul hukuku kapsamında Milletlerarası Özel Hukuk derslerinde öğretilmektedir.

Milletlerarası Özel Hukukun kapsamına giren tüm bu meselelerin yoğun bir biçimde Türk mahkemelerinin önüne geldiği istatistiklere de yansıyan bir gerçektir. Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü 2021 yılı adli sicil istatistiklerine göre, bir yıl içerisinde Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'ndan doğan 19.726 adet dava açıldığı görülmektedir.

Kanun teklifimiz ile; "Milletlerarası Özel Hukuk? alanının Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı ile İdari Yargı Ön Sınavında adayların bilgisinin ölçüleceği alanlara dâhil edilmesi öngörülmekte, ayrıca, yukarıda ifade edilen hususlar, adli yargı ve idari yargı yazılı yarışma sınavının kapsamına "Milletlerarası Özel Hukuk" alanının da dâhil edilmesi amacıyla, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununda düzenlemeler öngörmektedir.

Böylelikle; ülkemizin artan uluslararası ticari, ekonomik, yatırım ilişkileri ve beşeri ilişkilerinden doğabilecek sorun ve ihtilaflara, daha sağlıklı çözüm sunabilme imkânı bulunabilecektir.